Wikipedia:Takelaka

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche

Ho an'ny fandrindràna sy ho an'ny fikojakojàna ny lahatsoratra miseho eo amin'ny Takelak'ity volana ity eo amin'ny pejy fandraisana ny wikipedia malagasy ity pejy ity. Miova ho azy isam-bolana ny lahatsoratra aseho eo amin'ny pejy fandraisana.

Fomba fandehanany

Voa antso amin'ny kaody {{Wikipedia:Takelaka/{{CURRENTMONTH}} {{CURRENTYEAR}} }} ny lahatsoratra misy ato. Eto ambany ny lahatsoratra miseho eo amin'ny pejy fandraisana ankehitriny.

Volana faha 01 2022 isika amin'izao tontolo izao, ary ity ny paramètre miasa ankehitriny : 1 2022


2009 | 2010 | 2011 | 2012 | 2013 | 2014 | 2015 | 2016 | 2017 | 2018 | 2019 | 2020 | 2021 | 2022 | 2023 | 2024 | 2026 | 2026 | 2027 | 2028 | 2029

1 2022

Mobutu.jpg

Mobutu Sese Seko dia mpanao politika sy maresaly sady filohan’i Zaira teo anelanelan’ny taona 1965 sy 1997. Repoblika Demôkratikan'i Kôngô, teraka tao Lisala ny 14 Ôktôbra 1930 ary maty ny 7 Septambra 1997 tao Rabat. Joseph Désiré Mobutu no tena anarany, nefa nomena ny anarana hoe Sese Seko Kuku Ngbendu Waza Banga izay midika hoe “mpiantafika mandresy hatrany tsy azo sakanana” izy.

Manamboninahitra tsotra tao amin’ny tafiky ny mpanjanatany belza i Mobutu teo anelanelan’ny taona 1948 sy 1956. Taorian’izany dia lasa mpanao gazety izy.

Nikambana tao amin’ny Mouvement national congolais izay naorin’i Patrice Lumumba i Mobutu tamin’ny taona 1958. Nandray anjara tamin’ny "latabatra boribory" natao tao Bruxelles tamin’ny volana Janoary 1960 izay niteraka ny fahaleovan-tenan’i Kôngô izy. Sekreteram-panjakana tao amin’ny governemantan’i Lumumba (izay piraiminisitra) izy ary notendrena ho lehiben’ny etamazôro tamin’ny volana Jolay 1960 rehefa avy nasondro-boninahitra ho kôlônely. (tohiny...)
jereo/ovay

Ny takelaka efa niseho ary ny takelaka hiseho

1 2022

Mobutu.jpg

Mobutu Sese Seko dia mpanao politika sy maresaly sady filohan’i Zaira teo anelanelan’ny taona 1965 sy 1997. Repoblika Demôkratikan'i Kôngô, teraka tao Lisala ny 14 Ôktôbra 1930 ary maty ny 7 Septambra 1997 tao Rabat. Joseph Désiré Mobutu no tena anarany, nefa nomena ny anarana hoe Sese Seko Kuku Ngbendu Waza Banga izay midika hoe “mpiantafika mandresy hatrany tsy azo sakanana” izy.

Manamboninahitra tsotra tao amin’ny tafiky ny mpanjanatany belza i Mobutu teo anelanelan’ny taona 1948 sy 1956. Taorian’izany dia lasa mpanao gazety izy.

Nikambana tao amin’ny Mouvement national congolais izay naorin’i Patrice Lumumba i Mobutu tamin’ny taona 1958. Nandray anjara tamin’ny "latabatra boribory" natao tao Bruxelles tamin’ny volana Janoary 1960 izay niteraka ny fahaleovan-tenan’i Kôngô izy. Sekreteram-panjakana tao amin’ny governemantan’i Lumumba (izay piraiminisitra) izy ary notendrena ho lehiben’ny etamazôro tamin’ny volana Jolay 1960 rehefa avy nasondro-boninahitra ho kôlônely. (tohiny...)

2 2022

Ny Maroserana na Maroseraña na Marosaraña dia andriana nanjaka tao amin' ny Sakalava, izay nanangana ny Fanjakan' i Menabe sy ny Fanjakan' i Boina nitambatra ho Fanjakana Sakalava taty aoriana. Heverina fa Andriamisara no razambe mpanorina ny tarana-mpanjaka Maroserana, ary i Andriamisara dia zanak' Andriamandazoala, izay Zafiraminia avy any amin' ny Antesaka, any amin' ny tapany atsimo-atsinanan' i Madagasikara. Nanorim-ponenana ao amin' ny faritr' i Fiherenana, izay faritra misy an' i Toliara ankehitriny, ny Maroserana, manodidina ny taonjato faha-16.

Misy loharano izay milaza fa ny tarana-mpanjaka Maroserana dia mety ho avy amin' ny Kôntinanta Afrikana, avy amin' ny empira ara-barotra izay namorona an' i Mutapa[1]. Ny loharano hafa, izay heverina ho tsy marim-pototra amin' izao fotoana izao, dia molaza fa manam-piaviana indiana ny Maroserana.

Na izany na tsy izany, dia niorim-ponenana teo amin' ny mponina teo an-toerana izy ireo ary nahazo ny toeran' ny mpitondra ara-pôlitika sy ara-pivavahana. Ny fahitana volamena tao amin' ny fasan' izy ireo dia manambara ny nisian' ny lalam-barotra tonga hatrany Zimbaboe. Ankoatra izany, nisy ny fifampiraharahany tamin' ny Eorôpeana (Pôrtogey sy Frantsay) tonga teny amin' ny morontsiraka. Nahazo tombony betsaka tamin' ny varotra nifanaovany amin' ny Eorôpeana ny Maroserana, ka nahazo basy tamin' ireo mpivarotra eorôpeana ireo izay takalon' ny andevo nalefa tany amin' ny toeram-pambolena any Maorisy sy La Réunion. Izany no nananan' ny Maroseraña fahefana.

Araka ny tantara koa dia avy amin' ny Maroserana koa ny mpanjaka tao amin'ny tanin' ny Mahafaly. (tohiny...)

3 2022

Trano bezanozano
Tanàna bezanozano

Ny Bezanozano dia vondrom-poko eto Madagasikara, ao amin' ny tany lemaka manodidina an' i Mangoro, voafaritry ny tany onenan' ny foko Sihanaka ao avaratra, ny Betsimisaraka ao atsinanana, ary ny Merina ao andrefana. Ireto ny tanàn-dehibe ao: Moramanga sy Beparasy ary Anjiro. Ny Bezanozano dia heverina fa anisan' ny vondrom-poko malagasy voalohany niorim-ponenana teto Madagasikara, izay monina any amin' ny faritra afovoan-tany eo anelanelan' ny faritra iva misy ny Betsimisaraka sy ny havoanan' Imerina. Izy ireo dia mifandray amin' ny Vazimba, mponina voalohany indrindra teto Madagasikara, ary ireo fasana vazimba maro manerana ny faritra misy ny Bezanozano dia toerana fanaovana fivahiniana masina sy fombafomba ary sorona, na dia mino aza ny Bezanozano fa tsy fantatra ny taranak' ireo razana tranainy indrindra ireo. Toy ny Merina izy ireo ka manao lanonam-pamadihana. Manodidina ny 100 000 ireo Bezanozano mipetraka eto Madagasikara tamin' ny taona 2013.

Ny varotra andevo sy ny varotra tamin' ireo sambo mpivarotra Eorôpeanina teny amin' ny morontsiraka atsinanan' i Madagasikara tamin' ny taonjato faha-18 dia nanan-karena be ny Bezanozano ka nahatonga ny fipoiran' ny tanànan' ny mpivarotra lehibe toa an' Ambatondrazaka sy Moramanga tao amin' faritra Ankay. Noteren' ny mpanjaka merina Andrianampoinimerina hanompo azy izy ireo tamin' ny voalohany, tamin' ny faramparan' ny taonjato faha-18, ary voafehin' ny mpanjaka Radama I tanteraka nanombola tamin' ny taona 1817. (tohiny...)

4 2022

5 2022

6 2022

7 2022

8 2022

9 2022

10 2022

11 2022

12 2022


  1. Izany empira izany dia nantsoina hoe Empiran' i Monomotapa, tao amin' ny tapany atsimo amin' i Afrika, mahafaoka an' i Zimbaboe sy Môzambika).