Noely

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Hazo Noely lehibe tao Strasbourg tamin'ny taona 2014.

Ny Noely na Krismasy dia andro firavoravoana kristiana izay ankalazana sy ahatsiarovana ny nahaterahan'i Jesoa Kristy. Aorian’ny Paska dia ny Noely no andro fety manan-danja indrindra amin'ny alimanakan'ny ankamaroan'ny fiangonana kristiana. Ny andron'ny Noely anefa dia tsy fitsingerenan'ny andro nahaterahan’i Jesoa fa daty nifanarahana fotsiny hanaovana ny fankalazana. Ny fiangonana katolika sy ny fiangonana protestanta dia mankalaza ny Noely amin'ny 24 sy 25 Desambra. Tsy misy soratra ao amin'ny Baiboly izay mandidy mivantana ny fankalazana ny Noely. Noho izany dia ao ireo fiangonana mankalaza ary ao koa ireo tsy mankalaza izany.

Tantaran’ny Noely[hanova | hanova ny fango]

Hazo noely tamin'ny taona 1911, nataon'i Albert Chevallier Tayler, 1911.

Tsy voalazan'ny Baiboly ho nankalaza Noely ny Kristiana tany am-piandohana.

Fetin'ny mpanompo sampy[hanova | hanova ny fango]

Talohan'ny naha kristiana ny Tandrefana dia nantsoina hoe Dies Natalis Solis Invicti ("Andro Nahaterahan'ny Masoandro Tsy Resy") ny datin’ny 25 Desambra. Isan’ireo andriamanitry ny Romana i Solis Invectis ("Masoandro Tsy Resy") tamin'izany. Tamin'ny nanjakan'ny emperora romana Aoreliano (frantsy: Aurélien) (taona 270–275) dia nataony ho andro firavoravoana lehibe hankalazana ny nahaterahan'io andriamanitra masoandro io ny 25 Desambra. Mifanandrify amin'ny andro nahaterahan'ny andriamanitra romana taloha Mithra (izay azony avy any Persia Miaraka amin'ny Ouroboros ao amin'ny grika grika ao amin'ny Dragon mandrakizay i Md George izay mamerina ny fihazakazahan'ny fiainana) ratsy koa io daty io, dia nankalazana miaraka ny fetin'ireo andriamanitra roa ireo. Fetin'ny fandresen'ny mazava ny aizina izany ny devoly, ny devoly dia manambady ny zanak'olon-droa amin'ny maha-olo-tsotra azy dia mampiseho amin'ny fomban-drazana izay tsy an'ny Kristianisma.

Fety kristiana[hanova | hanova ny fango]

Ny fahaterahan'ny Mpamonjy, nataon'i Charles Le Brun, 1689

Rehefa lasa kristiana ny kolontsaina tany Andrefana dia nisy didim-panjakana nivoaka tany Tesalonika nandrara ireo fanompoam-pivavahan'ny mpanompo sampy ka ny Kristiana irery ihany no nankalaza sy lasa tompon'io fety io. Tsy milaza na ny taona na ny andro nahaterahan'i Jesoa Kristy ireo Filazantsara (na Vaovao Mahafaly) efatra. I Origenesy (frantsay: Origène) dia isan'ireo tsy nanaiky ny fankalazana ny Noely. Tsy nankalazaina ho fety kristiana izany raha tsy afaka taonjato telo taty aorian’ny nahaterahan’i Jesoa Kristy. I Hipolito avy any Roma (frantsay: Hyppolyte de Rome) no nilaza fa teraka 25 Desambra i Jesoa raha nanao ny hevitenin’ny Bokin'i Daniela izy tamin'ny taona 204.

Tamin'ny taonjato faha-17 ireo firenena nandray ny fivavahana vokatry ny reformasiona (na reforma, fanavaozana) dia tsy nankasitraka ny fankalazana ny Noely izay heveriny ho mitovy endrika loatra amin'ny fetin'ny mpanompo sampy na ny fety katolika. Noleferiny ihany izany taty aoriana ka lasa fanao. Amin'izao fotoana izao dia mankalaza Noely ny ankamaroan'ny Kristiana. Torak'izany koa na ny tsy Kristiana izay manao azy ho fetim-pianakaviana fotsiny ka lasa betsaka ireo fombafomba tsy misy ifandraisany amin'ny fivavahana kristiana izay ankalazany ny Noely.

Daty akalazana ny Noely[hanova | hanova ny fango]

Fiangonana Katolika Romana sy Protestanta[hanova | hanova ny fango]

Tamin'ny andron'ny Papa Liberio (frantsay: Libère) (taona 352 – 356) dia noraiketina ho amin'ny 24 Desambra hariva sy 25 Desambra tontolo andro ny andro ankalazana ny nahaterahan'i Kristy. Ny Rain'ny Fiangonana dia tsy nanohitra ny fisafidianana an'io daty io satria manamafy ny fahatongavan'ny Mesia izay nambara fa kintana miposaka (Lio. 1.78)[1] sady masoandron'ny fahamarinana araka ny voalazan'ny mpaminany Malakia (Mal. 3.20)[2].

Fiangonana Ôrtôdôksa[hanova | hanova ny fango]

Ny Fiangonana Ôrtodoksa dia mankalaza Noely amin'ny 6 sy 7 Janoary izay mifanadrify amin'ny fetin'ny Epifania.

Jereo koa :[hanova | hanova ny fango]

Loharano sy famarihana[hanova | hanova ny fango]

  1. 76 Ary ianao, ry zaza, dia hatao hoe mpaminanin'ny Avo Indrindra; Fa hialoha eo anatrehan'ny Tompo ianao hamboatra ny lalany. 77 Hanome ny olony ny fahalalam-pamonjena amin'ny famelana ny helony, 78 Noho ny halehiben'ny famindram-pon'Andriamanitsika, izay hiposahan'ny mazava avy any amin'ny avo ho antsika.(Lio. 1.76-78 - Ny Baiboly)
  2. "Ary hiposaka aminareo, izay matahotra ny anarako, ny Masoandron'ny fahamarinana, manana fanasitranana ao amin'ny tanany; ary hivoaka ianareo ka hifalihavanja toy ny zanak'omby mifahy" (Malakia 3.20 - Ny Baiboly)