Merina

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche
Ankizivavy merina

Ny Merina dia foko monina ao afovoan' i Madagasikara. Raha faritana ara-jeografia ny misy azy ireo dia hita eo amin' ny faritra Analamaga sy ny manodidina izy ireo. Izany hoe eo ampovoan-tany sy eny amin'`ny vohitra avo eto Madagasikara, eo amin' ny tampon-kavoana voafaritry ny tanin' i Vonizongo ao avaratra, ny tendrombohitr' Ankaratra ao atsimo, ny reniranon' i Sakay ao andrefana, ary ny tandavan-tendrombohitr' Angavo ao atsinanana.

Fiaviana sy tantaran' ny Merina[hanova | hanova ny fango]

Ny Merina dia foko avy any Azia Atsimo-Atsinanana. Izany hoe raha faritana mazava dia avy any Indônezia. Tamin' ny taon-jato faha-8 ka hatramin'ny faha-15 tany dia voalazan' ny tantara fa nisy tantsambo avy any Indônezia tonga nanori-ponenana teto Madagasikara.

IMG 3304 Merina musicians.jpg

Ny Merina moa dia foko miray fototra amin' ny foko maley (malais). Ny tiana ambara amin' izany foko maley izany dia ny hoe fitoviam-pokon' ireny Merina amin' ny mponina ao Malezia, Indônezia, Filipina, Pôlinezia, ary ny faritra atsimon' i Tailanda. Ny endrika ananan' ny Merina koa dia manamarina izany fiaviany avy any Azia izany. Eo koa anefa ireo fomba amam-panao izay tena itovizan'ny Merina amin'ireo razam-beny avy any Indonezia; ohatra amin'izany ny "Famadihana" izay fomban'ireo Indoneziana avy any amin'ny faritr'i Sulawesi ao Indônezia. Ary ny fisian'ny vary eto Madagasikara dia anisan'ny porifo lehibe tokoa fa manana razam-be aziatika ny Merina, satria ny vary dia foto-tsakafon'ny Indôneziana ary koa ny Merina ao Madagasikara.

Ny teny malagasy sy ny merina no iraisana manerantany[hanova | hanova ny fango]

Ny teny malagasy ofisialy dia voafaritra ho tafiditra ao anatin'ny fiteny malaiô-pôlineziana. Izany hoe manana fototra avy any amin'ny teny malay vondrona aostrôneziana. Ny teny izay ampiasaina ao Malaizia, Indônezia, Filipina dia teny malay koa izay mitovy endrika amin'ny teny malagasy. Izany ary dia voaporofo tokoa satria misy teny mitovy amin'ny teny malagasy sy teny indôneziana, filipiana, ary Malaiziana. Ohatra amin' izany ny teny malagasy hoe "mora" izay hita koa ao amin`ny teny indôneziana murah izay mitovy dika hoe "tsy lafo". Ohatra azo raisina koa ny teny hoe laoka, izany hoe "laoka" amin'ny teny malagasy ary lauk amin'ny teny malaiziana. Izany fotovian'ny teny izany dia tena tsapa tokoa na eo amin'ny feo na eo amin' ny fomba fanoratana.

Ny ho avin'ny foko merina[hanova | hanova ny fango]

Amin'izao fotoana izao dia anisany zavatra mampihoroho tokoa ny faharingan'ny foko merina, izany hoe lany tamingany ny foko. Izany zava-misy izany moa dia manana antony samihafa eo aloha ny tsy fahafantaran'ny olona fa ilaina izany fitahirizana ny fokony izany sy ny kolon-tsaina hanan'ny foko tsirairay. Ny foko izay misy ny tena dia mety ho lasa kara-panondron'ny tena satria zavatra manavaka ny tena amin'ny hafa. Ary ny olana hafa dia ny fahaverezan'ny rehareha amin'io foko, ka lasa manary ny fokon'ny tena dia mankany amin'ny foko hafa na amin'ny fanambadiana na ny kolon-tsaina.

Ka ny vaha-olana dia ny hoe tiavo ny anao fa rehareha lehibe tokoa izany maha-merina, tandrovy tsy ho ringana ny taranany ary ny maha-tokana azy. Marina ihany koa izany eo amin'ny foko hafa, ka tsy fanambaniana ny an'ny hafa akory no tanjona eo amin'ny filolohavana ny an'ny tena, fa fanajana ny maha an'ny tena azy fotsiny ihany. Tsy misy tokoa mantsy ny ambony , tsy misy ihany koa ny ambany, fa ny fifahasamihafana dia harena ihany koa ka tokony hotandrovana.

Ny fitsinjaran' ny vondrom-poko eto Madagasikara

Jeròleo koa[hanova | hanova ny fango]

Lohahevitra mifandray aminy[hanova | hanova ny fango]

Ny foko eto Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Ny vahoaka hafa eto Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Boky azo anovozan-kevitra[hanova | hanova ny fango]

  • Bradt, Hilary; Austin, Daniel (2007). Madagascar (9th ed.). Guilford, CT: The Globe Pequot Press Inc. pp. 113–115. ISBN 978-1-84162-197-5.
  • Charlotte Liliane Rabesahala-Randriamananoro, Ambohimanga-Rova : approche anthropologique de la civilisation merina (Madagascar), Paris, Le Publieur, 2006, 393 p. (ISBN 2-85194-307-3) (Texte remanié d’une thèse soutenue à l’Université de La Réunion en 2002).
  • Didier Mauro et Emeline Raholiarisoa, Madagascar, parole d'ancêtre merina : amour et rébellion en Imerina, Anako, Fontenay-sous-Bois, 2000, 158 p. + 1 CD audio (ISBN 2-907754-65-3).
  • Emmanuel Ramilison (Pastor), Loharanon' ny Andriana nanjaka eto Imerina, Imprimerie Ankehitriny, 1951.
  • Georges Ramamonjy, "De quelques attitudes et coutumes merina", dans Mémoires de l'Institut scientifique de Madagascar (Tananarive), série C, Sciences humaines, 1 (2), 1952, p. 181-196.
  • J. P. Raison, "L'enracinement territorial des populations merina (Hautes Terres centrales malgaches). Fondements, modalités et adaptations", dans Espace géographique, 1986, vol. 15, n° 3, p. 161-171.
  • Jean Paulhan (trad. du malgache), Les hain-teny merinas : poésies populaires malgaches, Paris, P. Geuthner, 2007, 457 p. (ISBN 978-2-7053-3782-7) (Texte malgache et trad. française en regard, facsimile de l’édition de 1913).
  • Jean Paulhan, Le repas et l'amour chez les Mérinas, Montpellier, Fata Morgana, 2005 (1re éd. 1971, d’un manuscrit datant de 1912 ou 1913).
  • Joseph Rasamimanana (Dr.) et Louis de Gonzague Razafindrazaka (Governor), "Ny Andriantompokoindrindra", 1909, 50 pages.
  • Louis Molet, "Le feu domestique et la cuisine chez les Merina (Madagascar)", dans La cuisine : vocabulaire, activités, représentations, in Asie du Sud-Est et Monde Insulindien (Paris), 1978, vol. 9, n° 3-4, p. 49-66.
  • Marianne Skjortnes, "Gender and social change in Merina rural society", in Repenser "la femme malgache": de nouvelles perspectives sur le genre à Madagascar = Rethinking "la femme malgache": new views on gender in Madagascar, Institut de civilisations, Musée d'art et d'archéologie, Université d'Antananarivo, 2000, p. 219-238.
  • Maurice Bloch, From blessing to violence : history and ideology in the circumcision ritual of the Merina of Madagascar, Cambridge University Press, Cambridge, New York, 1986, 214 p. (ISBN 0521314046).
  • Ogot, Bethwell A. (1992). Africa from the Sixteenth to the Eighteenth Century. Paris: UNESCO. ISBN 9789231017117.
  • Pier Martin Larson, "Desperately seeking 'the Merina' (Central Madagascar): reading ethnonyms and their semantic fields in African identity histories", in Journal of Southern African Studies, vol. 22, n° 4, décembre 1996, p. 541-560.
  • Pier Martin Larson, History and memory in the age of enslavement: becoming Merina in highland Madagascar, 1770-1822, Heunemann, Portsmouth ; James Currey, Oxford ; David Philip, Le Cap, 2000, XXXII-414 p. (ISBN 0-325-00216-9).
  • Raombana (l'historien), Histoires, 3 Volumes, 1809-1855.
  • Ravelojaona (Pasteur), Firaketana ny Fiteny sy ny Zavatra Malagasy, Encyclopedic Dictionary, 5 Volumes, 1937-1970.

Loharano sy fanamarihana[hanova | hanova ny fango]