Antoko' ny Kongresi' ny Fahaleovantenan' i Madagasikara

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche

Ny Antoko' ny Kongresi' ny Fahaleovantenan' i Madagasikara (na AKFM) dia antoko pôlitika kômonista nanohitra ny kapitalisma, niorina teto Madagasikara tamin' ny 8 Novambra 1958, taorian' ny fitabaran' ny fikambanana dimy nitaky ny fanomezana fahaleovantena an' i Madagasikara tsy misy hatakandro, anisan' ireo fikambanana nandray anjara tamin' ny fananganana ny UPM an' i Francis Sautron (mpiara-mitolona aminy ao La Réunion), nanana silontena tao amin' ny Antenimieram-prenena sy tao amin' ny governemanta malagasy, nandritra ny Repoblika Malagasy (faha Philibert Tsiranana) sy ny Repoblika Demokratika Malagasy (faha Ratsiraka Didier).

Ny filoha mpanorina dia i Richard Andriamanjato, mpitandrina prôtestanta, Merina izay nifandray tamin' ny Parti Communiste Français ("Antoko Kômonista Frantsay"). Nandritra ny tantarany dia nanjakan' ny Merina ny AKFM. Ny AKFM dia nankasitraka ny fahaleovantena avy hatrany. Tany Antananarivo sy Antsiranana no niorenan' io antoko io voalohany sady ny tena nananany mpikambana betsaka indrindra. Ny sekretera jeneralin' ny AKFM teo anelaelan' ny taona 1960 sy 1990 dia i Gisèle Rabesahala.

Izy dia nametraka ny tenany ho lohalaharana amin' ny fanohanana ny mpiasan' orinasa, ny tantsaha mahantra indrindra, ny avara-pianarana ary ny sampana hafa amin' ny mpiasa. Ny foto-kevitra ideôlôjikan' ilay antoko dia nanandratra avo ny sôsialisma siantifika. Tamin' ny kôngresin' io antoko io voalohany tamin' ny taona 1959 dia nisy fandaharana natao hitakiana ny fahaleovantenan' i Madagasikara eo no ho eo sy tanteraka. Ny antoko dia nanambara ny tolona ataony hiadiana amin' ny imperialisma, ny neô-kôlônialisma (fanjanahan-tany amin' ny endriny vaovao), ny fanavakavaham-bolon-koditra, ary ny fanohanany ny fandriam-pahalemana sy ny filaminan' ny vahoakan' i Afrika.

Tamin' ny 1975, 15 taona taorian' ny nahazoan' ny Nosy fahaleovantena tamin' i Frantsa, dia tonga teo amin' ny fitondrana io antoko io, nanangana ny Repoblika Demôkratika Malagasy, nanambara ny fironana sôsialista narahiny.

Tamin' ny 11 Oktobra 1959 no lany tamin' ny fifidianana kaominaly tao Antananarivo ny AKFM. Nahazo toerana 25 amin' ny 37 ny AKFM. Tamin' io andro io ihany no nandresen' ny AKFM sy ny FISEMA tamin' ny fifidianana kaominaly tany Diégo-Suarez (Antsiranana ankehitriny), izay naha ben' ny tanàna an' i Sautron. Nahazo toerana 19 amin' ny 27 ny AKFM-FISEMA, ary lany ho ben' ny tanàna indray i Sautron. Taorian' ny taona 1976, nandritra ny Repoblika Demôkratika Malagasy, ny AKFM dia tao anatin' ny Mandatehezam-Pirenena Miaro ny Revolisiona (Front National de Défense de la Révolution - FNDR), izay fiaraha-mitantana tokana natsangan' ny filoha Didier Ratsiraka.

Tamin' ny faramparan' ireo taona 1980, nisara-bazana ilay antoko ka niteraka ny antokokon' ny mpankasitraka ny fanavaozana sy ny kômonista hiringiriny. Niala tamin' ny fitondrana i Andriamanjato tamin' ny volana Marsa 1989 ary nanangana ny Antokon' ny Kongresin' ny Fahaleovantenan' i Madagasikara - Fanavaozana (AKFM-Fanavaozana), izay nanohana an' i Zafy Albert, lehiben' ny mpanohitra. Niara-nivondrona tamin' ny 1990 niaraka tamin' ny filoha teo aloha Didier Ratsiraka ireo nijanona tao amin' ny AKFM, anisan' izany i Gisèle Rabesahala.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]