Antambahoaka

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche
Nuvola apps ksig.png
Mbola ambangovangony ity lahatsoratra ity ary tokony hofenoina.

Azonao atao ny mandray anjara eto amin'ny Wikipedia amin'ny alàlan'ny fanitarana azy.
Jereo koa ny pejy Ahoana ny manao takelaka rehefa te-hijery hoe ahoana no fanaovana azy.

Femme Antambahoaka en costume européen.jpg

Ny Antambahoaka dia foko iray ao amin' ny morontsirana atsimo-atsinanan' i Madagasikara, tsy lavitra an'i Mananjary, manakaiky ny Betsimisaraka ao avaratra, ny Tanala ao andrefana, ny Antemoro ao atsimo. Niisa teo amin' ny 50 000 eo izy ireo tamin' ny taona 2013[1]. Misy amin' izy ireo ny mitovy fiaviana arabo amin' ny Antemoro[2], izay nisarahany tany amin' ny taonjato faha-15 tamin' ny andron-dRavalarivo. Ny fanajana ny razana sy ny fady no ivo andrindrana ny fiarahamonnin' ny Antambahoaka. Mpanjono an-dranomasina sy an-drenirano ary am-parihy ny Antambahoaka. Ny ankamaroany dia manao asa fiompiana madinika ary ny hafa misahana fambolena toy ny kafe[3].

Kolontsaina antambahoaka[hanova | hanova ny fango]

Ny sambatra[hanova | hanova ny fango]

Ny sambatra dia fanaovana famorana faobe izay tanterahina isaky ny fito taona ("taon-Joma", izany hoe "taona Zoma") amin' ny tanànan' ny Antambahoaka rehetra, sady mampiseho ny fidiran' ny ankizy amin' ny maha olon-dehibe ny zaza noforana amin' izany fotoana izany. Mety maharira iray volana ny fankalazana ny sambatra. Mifaly ny olon-drehetra mandritra izany, mifaingo fatrata amin' ny fitafiana lamba tsara tarehy sy amin' ny fanaovana randrana natokana ho an' izany fety izany ny vehivavy. Maro ireo fombafomba tanterahina amin' ny fanombohan' ny fankalazana ny sambatra: omanina ny akanjo mena hitafian' ny zazalahy kely, mantsaka rano hanasana ny fery amin' ny famorana ny tanora, misy ny sarin' ady ifanaovan' ny zatovolahy, misy amin' izay ny filaharana mitanjozotra makany amin' ny lakandranon' ny Pangalana. Amin' ny andro Zoma no atao ny famorana[4].

Fifadiana zaza kambana[hanova | hanova ny fango]

Amin' ny Antambahoaka dia fady ny mitaiza zaza kambana. Araka ny lovantsofina dia nanomboka izany fady izany tamin' ny nisian' ny adim-poko teo amin' ny Antambahoaka sy foko iray hafa avy any anaty ala. Nandritra izany ady izany dia hadinon' ny vehovavy iray ny iray amin' ireo zanany kambana eoa raha nandositra niala ny tanànany izy, nefa niverin-dalana indray mba hitady ilay zanany tavela. Voasambotry ny fahavalo ilay vehivavy sady naolan' izy ireo. Hatramin' izany fotoana izany dia ireo zaza kambana ireo no noheverina fa tompon' andraikitra tamin' ny fahavazan-dreniny ka nahatonga ny Antambahoaka tsy hanao ho isan' ny mpiara-monina aminy ny zaza kambana[5].

Taloha dia vonoina mihitsy ny zaza kambana fa ankehitriny dia ariana fotsiny izy ireo. Ankehitriny dia ny fikambanana mitaiza zaza kamboty no maka ireo zaza kambana, isan' izany ny ivontoerana fandraisana sy fandalovan' ny zaza kambana ao Mananjary (Centre d'Accueil et de Transit des Jumeaux Abandonnés - CATJA)) izay iandrasana ny olona hanao fananganan-jaza[5].

Ankehitriny koa dia efa misy ny fivoaran' ny toe-tsain' ny taranaka ary aoriana. Ao amin' ny tanàna akaikin' i Mananjary, ohatra, dia nanapa-kevitra ny mpanjaka amin' ny tsy fanaovana fady intsony ny zaza kambana tamin' ny alalan' ny fanaovana lanonana namonoana omby betsaka natao sorona mba hialana amin' ny hatezeran' ny razana.[5]

Ny fitsinjaran' ny vondrom-poko eto Madagasikara

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Ny foko eto Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Ny vahoaka hafa eto Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Loharano sy fanamarihana[hanova | hanova ny fango]

  1. Diagram Group (2013). Encyclopedia of African Peoples. San Francisco, CA: Routledge.
  2. "Les Antambahoaka". Madagascar Guide. 2010, 30 Mey 2015 (tahiry).
  3. Fernandez, Gracy; Rakoto, Ignace; Rabetokotany, Nelly (Jona 2011). "Les Jumeaux de Mananjary"(PDF). UNICEF.
  4. "La-circoncision-collective-chez les Antambahoaka", Madagascar tribune [tahiry]. Jereo koa ity sary ity (tahiry) izay maneho ireo fombafomba fanao amin' ny fiantombohan' ny sambatra tamin' ny taona 2000.
  5. 5,0 5,1 et 5,2 Alain GYRE, "Les jumeaux interdits de Madagascar" [tahiry], Agir avec Madagascar