Antambahoaka

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche
Nuvola apps ksig.png
Mbola ambangovangony ity lahatsoratra ity ary tokony hofenoina.

Azonao atao ny mandray anjara eto amin'ny Wikipedia amin'ny alàlan'ny fanitarana azy.
Jereo koa ny pejy Ahoana ny manao takelaka rehefa te-hijery hoe ahoana no fanaovana azy.

Vehivavy antambahoaka

Ny Antambahoaka na Tambahoaka dia foko iray ao amin' ny morontsirana atsimo-atsinanan' i Madagasikara, tsy lavitra an'i Mananjary, manakaiky ny Betsimisaraka ao avaratra, ny Tanala ao andrefana, ny Antemoro ao atsimo. Niisa teo amin' ny 50 000 eo izy ireo tamin' ny taona 2013[1]. Misy amin' izy ireo ny mitovy fiaviana arabo amin' ny Antemoro[2], izay nisarahany tany amin' ny taonjato faha-15 tamin' ny andron-dRavalarivo. Ny fanajana ny razana sy ny fady no ivo andrindrana ny fiarahamonnin' ny Antambahoaka. Mpanjono an-dranomasina sy an-drenirano ary am-parihy ny Antambahoaka. Ny ankamaroany dia manao asa fiompiana madinika ary ny hafa misahana fambolena toy ny kafe[3].

Kolontsaina antambahoaka[hanova | hanova ny fango]

Ny sambatra[hanova | hanova ny fango]

Antidahy antambahoaka tamin' ny taona 1908

Ny sambatra dia fanaovana famorana faobe izay tanterahina isaky ny fito taona ("taon-Joma", izany hoe "taona Zoma") amin' ny tanànan' ny Antambahoaka rehetra, sady mampiseho ny fidiran' ny ankizy amin' ny maha olon-dehibe ny zaza noforana amin' izany fotoana izany. Mety maharira iray volana ny fankalazana ny sambatra. Mifaly ny olon-drehetra mandritra izany, mifaingo fatrata amin' ny fitafiana lamba tsara tarehy sy amin' ny fanaovana randrana natokana ho an' izany fety izany ny vehivavy. Maro ireo fombafomba tanterahina amin' ny fanombohan' ny fankalazana ny sambatra: omanina ny akanjo mena hitafian' ny zazalahy kely, mantsaka rano hanasana ny fery amin' ny famorana ny tanora, misy ny sarin' ady ifanaovan' ny zatovolahy, misy amin' izay ny filaharana mitanjozotra makany amin' ny lakandranon' ny Pangalana. Amin' ny andro Zoma no atao ny famorana[4].

Fady zaza kambana[hanova | hanova ny fango]

Amin' ny Antambahoaka dia fady ny mitaiza zaza kambana. Araka ny lovantsofina dia nanomboka izany fady izany tamin' ny nisian' ny adim-poko teo amin' ny Antambahoaka sy foko iray hafa avy any anaty ala. Nandritra izany ady izany dia hadinon' ny vehovavy iray ny iray amin' ireo zanany kambana eoa raha nandositra niala ny tanànany izy, nefa niverin-dalana indray mba hitady ilay zanany tavela. Voasambotry ny fahavalo ilay vehivavy sady naolan' izy ireo. Hatramin' izany fotoana izany dia ireo zaza kambana ireo no noheverina fa tompon' andraikitra tamin' ny fahavazan-dreniny ka nahatonga ny Antambahoaka tsy hanao ho isan' ny mpiara-monina aminy ny zaza kambana[5].

Taloha dia vonoina mihitsy ny zaza kambana fa ankehitriny dia ariana fotsiny izy ireo. Ankehitriny dia ny fikambanana mitaiza zaza kamboty no maka ireo zaza kambana, isan' izany ny ivontoerana fandraisana sy fandalovan' ny zaza kambana ao Mananjary (Centre d'Accueil et de Transit des Jumeaux Abandonnés - CATJA)) izay iandrasana ny olona hanao fananganan-jaza[5].

Ankehitriny koa dia efa misy ny fivoaran' ny toe-tsain' ny taranaka ary aoriana. Ao amin' ny tanàna akaikin' i Mananjary, ohatra, dia nanapa-kevitra ny mpanjaka amin' ny tsy fanaovana fady intsony ny zaza kambana tamin' ny alalan' ny fanaovana lanonana namonoana omby betsaka natao sorona mba hialana amin' ny hatezeran' ny razana.[5]

Fitovian-tsaranga[hanova | hanova ny fango]

Faha mpanjaka dia tsy nahafantatra ny fisian' ny saranga samihafa ny Antambahoaka fa andriana avokoa ny olona rehetra fa tsy mba nisy hova na mpanompo. Mifidy mpanjaka anefa izy ireo.

Ny fitsinjaran' ny vondrom-poko eto Madagasikara

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Ny foko eto Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Ny vahoaka hafa eto Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Boky azo anovozan-kevitra[hanova | hanova ny fango]

  • André Dandouau et Georges-Sully Chapus, Histoire des populations de Madagascar, Larose, Paris, 1952, 317 p.
  • Bernard Blot, "Les Antambahoaka", in Revue de Madagascar, 1959, n° 16, p. 17
  • Hubert Deschamps et Suzanne Vianès, Les Malgaches du Sud-Est : Antemoro, Antesaka, Antambahoaka, peuples de Farafangana (Antefasi, Zafisoro, Sahavoai, Sahafatra), Presses Universitaires de France, 1959, 118 p.
  • Raison-Jourde, Françoise; Randrianja, Solofo (2002). La nation malgache au défi de l'ethnicité. Paris: Karthala Editions. ISBN 9782845863040.
  • Raymond Decary, "Antambahoaka", in La mort et les coutumes funéraires à Madagascar, Maisonneuve et Larose, Paris, 1962, p. 175 snm.
  • Robert Razafitsaroana, "Le Sambatra ou la circoncision chez les Antambahoaka : tribu de la côte est de Madagascar (Mananjary)", traduit du malgache et annoté par P. H. Dubois, in Anthropos (Zurich), 1927, vol. 22, H. 5-6, p. 747-764
  • Sambatra chez les Antambahoaka, Musée d'art et d'archéologie, Antanarivo, 1980, 42 p.


Loharano sy fanamarihana[hanova | hanova ny fango]

  1. Diagram Group (2013). Encyclopedia of African Peoples. San Francisco, CA: Routledge.
  2. "Les Antambahoaka". Madagascar Guide. 2010, 30 Mey 2015 (tahiry).
  3. Fernandez, Gracy; Rakoto, Ignace; Rabetokotany, Nelly (Jona 2011). "Les Jumeaux de Mananjary" Archived Martsa 4, 2016 at the Wayback Machine(PDF). UNICEF.
  4. "La-circoncision-collective-chez les Antambahoaka", Madagascar tribune [tahiry]. Jereo koa ity sary ity (tahiry) izay maneho ireo fombafomba fanao amin' ny fiantombohan' ny sambatra tamin' ny taona 2000.
  5. 5,0 5,1 et 5,2 Alain GYRE, "Les jumeaux interdits de Madagascar" [tahiry], Agir avec Madagascar