Fiangonana Loterana Malagasy

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche
Raozin' i Lotera

Ny Fiangonana Loterana Malagasy, izay hafohezina amin' ny hoe FLM, dia fiangonana kristiana prôtestanta eto Madagasikara izay nateraky ny fitambaran' ireo fikambanana misiônera loterana tamin' ny taona 1950 niasa teto Madagasikara, sady miray amin' ny Fiangonana Loterana maneran-tany izay nipoitra avy tamin' ny Refôrmasiôna nataon-dry Martin Lotera. Nanohy ny fampianaran' ireo misiônera loterana tonga teto Madagasikara nefa manana ny fahasamihafany amin' ny fiangonana loterana any ivelany ny FLM noho ny fisian' ny fifohazana izay mampiavaka ny prôtestantisma eto Madagasikara, izay mandray anjara lehibe amin' ny fitaomana ny olona ho kristiana. Laharana fahatelo ny FLM raha ny habetsahan' ny mpino no jerena (3 000 000 any ho any). Maro amin' ireo mpino ao aminy no misahana ny asan' ny misionera any amin' ny firenen-kafa toa an' i Kamerona sy i Papoa Ginea Vaovao ary i Tailandy.

Ny tantarany[hanova | hanova ny fango]

Ny niandohany[hanova | hanova ny fango]

Mpianatra pastora tao Masinandrainy tamin'ny taona 1893 (tahirin-tsarin'ny NMS).

Ny fiangonana loterana teto Madagasikara dia vokatry ny fitoriana ny Filazantsara nataon' ireo misiônera avy tamin' ny Misiona Nôrveziana (anglisy: Norwegian Missionary Society - NMS, na nôrveziana: Norsk Misjonsselskap) nanomboka tamin' ny taona 1866 sy ny Misiona Amerikana (Americana Lutheran Church - ALC) nanomboka tamin' ny taona 1888. Tao Betafo no niorina ny trano fiangonana loterana voalohany teto Madagasikara ary i John Engh no pastora loterana voalohany tao. Ny pastora Rakoto Andrianarijaona no filohan' ny FLM voalohany.

Raha vao tonga teto Madagasikara ny fikambanana misionera dia nanorina sekoly sy hôpitaly maro mba hampandrosoana ny fitoriana ny Filazantsara sy hanampiana ny fiarahamonina malagasy.

Anisan' ireo fiangonana isan-toerana voaorin' ireo misionera voalohany teto Madagasikara ireto tanisaina manaraka ireto:

  • Betafo (t1867)
  • Masinandraina and Antsirabe (1869)
  • Loharano sy Soavina Ambohimasina ary Manandona (1870)
  • Antananarivo Ambatovinaky sy Fisakana (1871)
  • Ilaka sy Ambatofinandrahana ary Fihasinana (1875)
  • Soatanana Fianarantsoa (1876)
  • Masombahoaka Fianarantsoa (1878).

Fandrosoany[hanova | hanova ny fango]

Ny Fiangonana Loterana Malagasy dia fiangonana tsy mitsaha-mitombo indrindra amin' ny fiangonana loterana maneran-tany, vokatry ny asan' ny Fifohazana indrindraindrindra. Miisa 3 000 000 any ho any ny mpino loterana eto Madagasikara[1] [2]. Laharana fahasivy amin' ny fiangonana loterana lehibe indrindra maneran-tany mpikambana ao amin' ny Lutheran World Federation (LWF) ny FLM.

Ny Fifohazana[hanova | hanova ny fango]

Ny Fifohazana dia fihetsiketsehana ara-panahy, miorina amin' ny Tenin' Andriamanitra[3], izay mirafitra ao amin' ny Fiangonana Loterana Malagasy[4]. Nanomboka tamin' ny fiovan' i Rainisoalambo tao Soatanàna ho Kristiana tamin' ny taona 1894 izany, izay nitarika olona maro atao hoe "mpiandry" hitory ny Filazantsara sy hiasa amin' ireo olona mbola tsy Kristiana ("Jentilisa") sy amin' ireo efa Kristiana nefa mbola manohy ny fivavahan-drazana malagasy[3]. Manerana an' i Madagasikara dia ahitana toerana mitokana atao hoe "toby", izay andraisany ireo olona mila fampaherezana sy fahasitranana amin' ny alalan' ny vavaka sy fametrahan-tanana sy fandroahana devoly ary fampaherezana[5]. Ireo foibem-pifohazana atao hoe "toby lehibe", sy ireo toby madinika atao hoe "zana-toby" sy ny mpikambana ao aminy no mivodrona ao amin' ny Firaisan' ny Fifohazana Loterana (FIFIL), izay sampana ao anatin' ny FLM. Mivondrona ao amin' ny fikambanam-pifohazana lehibe kokoa iraisany amin' ny Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara (FJKM) ny FIFIL.

Asa misiona any ivelan' i Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Ankehitriny dia miara-miasa amin' ny fikambanana misionera loterana hafa ny FLM, indrindra amin' ny NMS, amin' ny fampielezana ny filazantsara sy ny loteranisma any amin' ny firenen-kafa toa an' i Kômôro, i Kamerona, i Tailandy, i Papoazia Ginea Vaovao. Ny ankamaroan' ireo misionera ireo dia dokotera, mpitsabo nify, evanjelista ary pastora.

Rafi-pitantanam-piangonana[hanova | hanova ny fango]

Rafitra synodaly[hanova | hanova ny fango]

Ny Fiangonana Loterana Malagasy dia voalamina araka ny rafitra synodaly[6] ka ahitana an' izao:

  • ny fiangonana isan-toerana maromaro mifanakaiky no mitambatra ho fitandremana (atao hoe "mpitondra fitandremana" ny pastora misahana azy);
  • ny fitandremana maromaro mifanakaiky no mivondrona ho fileovana (atao hoe "mpitondra fileovana" ny pastora misahana azy);
  • ny fileovana maromaro no miray ho synodam-paritany (atao hoe "filohan' ny synodam-paritany" ny pastora misahana azy);
  • ireo rehetra ireo no mamorona ny FLM manontolo izay tantanan' ny Synoda Lehibe (atao hoe "filohan' ny Fiangonana Loterana Malagasy" ny pastora misahana azy).

Pastora daholo no mitandrina ireo ambaratonga ireo afa-tsy ny fiangonana tsy renivohi-pitandremana izay sahanin' ny katekista. Fifidianana eo anivon' ny synodam-paritany no mamaritra ny fanomezana pastora ny fitandremana sy ny fileovana.

Ny birao foibe sy ny Synoda Lehibe[hanova | hanova ny fango]

Ny birao foiben' ny Fiangonana Loterana Malagasy no tompon' andraikitra voalohany amin' ny fitantanana ny FLM. Izy no birao mpanatanteraka ny Komitin' ny Synoda Lehibe (KSL) sy ny Komity Mpiandraikitra ny Synoda Lehibe (KMSL). Toa izao ny mpikambana ao aminy: misy filoha, filoha lefitra, tonia, tonia lefitra ary mpitahiry vola. Ny Synoda Lehibe dia fitambaran' ny synodam-paritany rehetra. Ny komitin' io Synoda Lehibe io (na KSL) dia mivory isaky ny efatra taona, ary ny Komity Mpiandraikitra ny Synoda Lehibe (KMSL) dia mivory indroa isan-taona. Ny filohan' ny FLM dia pastora fidin' ny KSL hisahana izany andraikitra izany mandritra ny efatra taona. Ny KSL dia ahitana mpikambana miisa 500 any ho any izay misolo tena ireo synodam-paritany loterana eto amin' ny Nosy sy any Eorôpa.

Ireto ireo pastora filohan' ny FLM enina nifandimby hatramin' ny taona 1950:

  1. Rakoto Andrianarijaona
  2. Ranaivojaona Razafimanantsoa
  3. Rabenorolahy Benjamin
  4. Rakoto Endor Modeste
  5. Rakotonirina Davida
  6. Rakotozafy Denis

Tamin' ny naha filohan' ny FLM ny pastora Rakotonirina David dia toy izao ireo mpikambana tao aminy:

  • Filoha: Pastora Dr. Rakotozafy Dénis.
  • Filoha Lefitra: Pastora Andrianjafy Octave Bénil, Filohan'ny SPats
  • Tonia: Pastora Randrianirina Dieu Donné.
  • Tonia Lefitra: Toromaree Mananato, Teolojiana.
  • Mpitahirivola: Atoa Lahiniriko Jean.

Ny Synodam-Paritany[hanova | hanova ny fango]

Manana Synodam-Paritany (SP) miisa 25 ny FLM ka ireto avy izy ireo: SP Avaratrimania (SPAM), SP Afovoany (SPAf), SP Fiherenana (SPFT), SP Betioky Atsimo (SPBA), SP Atsinanana (SPAts), SP Menabe (SPM), SP Toamasina (SPTm), SP Boina Mahajanga (SPBM), SP Fisakana (SpaFi), SP Faradofay (SPFa), SP Ambovombe Androy (SPAA), SP Antsiranana (SPA), SP Manakara (SPMa), SP Nosivolo (SPN), SP Anala (SPAN), SP Horombe (SPH), SP Antananarivo (SPAnta), SP Melaky (SPMel), SP Alaotra (SPAl), SP Avaratra Atsinanana (SPAvA), SP Andriry Betroka (SPAB), SP Sofia (SPSofia), SP FLM Eoropa (SPFLME), SP Ambodiharan' i Vondrozo (SPAV), SP Atsimonimania (SPAtsim).

Ireto ny filohan' ny synodam-paritany talohan' ny fanavaozana ny birao tamin'ny taona 2020:

  • SP Avaratrimania (SPAM): Pastora Ratolojanahary Andriamanampisoa.
  • SP Afovoany (SPAf): Pastora Rralaivao François.
  • SP Fiherenana (SPFT): Pastora Razafimahatratra Angelos Modeste.
  • SP Betioky Atsimo (SPBA): Pastora Mahatoky Tsiombota.
  • SP Atsinanana (SPAts): Pastora Andrianjafy Octave Bénil.
  • SP Menabe (SPM): Pastora Velomahatombo.
  • SP Toamasina (SPTm): Pastora Kotosoa Claire.
  • SP Boina Mahajanga (SPBM): Pastora Rakoto Andriamamonjimisainasoa.
  • SP Fisakana (SpaFi): Pastora Randriamandimbisoa Alfred.
  • SP Faradofay (SPFa): Pastora Manarintsoa Rakotondravony Soloson.
  • SP Ambovombe Androy (SPAA): Pastora Mampitohy Elia.
  • SP Antsiranana (SPA): Pastora Razafinarivo Robelson.
  • SP Manakara (SPMa): Pastora Ratsitintanirina Gastrien.
  • SP Nosivolo (SPN): Pastora Rafamantanantsoa Zafimbelo Nelson.
  • SP Anala (SPAN) Pastora Randriamanantena.
  • SP Horombe (SPH): Pastora Andrianandraina Jean Josefa.
  • SP Antananarivo (SPAnta): Pastora Dr. Razafindrakoto Andrianoelina Georges.
  • SP Melaky (SPMel): Pastora Razafindrainiparisolo Mamy R.
  • SP Alaotra (SPAl): Pastora Ramanandraibe Helson Martin.
  • SP Avaratra Atsinanana (SPAvA): Pastora Razafimahatratra Jean de Dieu.
  • SP Andriry Betroka(SPAB): Pastora Rasolondrazany Manoela.
  • SP Sofia (SPSofia):Pastora Toto Armand.
  • SP FLM Eoropa (SPFLME): Pastora Dr. Rakotondreazaka Habberstad.
  • SP Ambodiharan'i Vondrozo (SPAV): Pastora Kotobesoa.
  • SP Atsimonimania (SPAtsim): Pastora Randriandrina Joelson.

Tsy mitsaha-mitombo anefa ny fangatahana ny fiforonan' ny synodam-paritany vaovao noho ny antony maro.

Sampan-draharaha sy sampana velona[hanova | hanova ny fango]

Ny Fiangonana Loterana Malagasy dia manana fikambanana ("sampana") mirafira ao anatin' ny fiangonana, izay atao hoe "sampan-draharaha" sy ny hoe "sampana velona".

Ireo sampan-draharaha ao amin' ny FLM[hanova | hanova ny fango]

Maromaro ihany ny sampan-draharaha ao amin' ny FLM, ka ireto ny santionany amin' izany:

  • Tafika Masina Maharitra (TMM);
  • Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy (TPFLM);
  • Fampianarana sy Fanabeazana Loterana (FFL);
  • Sekoly Ambony Loterana momba ny Teolojia (SALT);
  • Foibe Loterana momba ny Fifandraisana (FLF);
  • Sampan' Asa Loterana momba ny Fahasalamana (SALFA);
  • Foibe Fanabeazana ny Jamba (FOFAJA);
  • Foibe Fanabeazana ny Marenina (FOFAMA);
  • Fanentanana Fambolena sy Fiompiana (FAFAFI);
  • Asa Misiona Loterana amin' ny Tantsambo (AMLT);
  • Asa Fitoriana amin' ny Hasila (SHALOM);
  • Fampandrosoana eo Anivon' ny Loterana (FAniLo).
  • Akanin' ny Marenina (AKAMA)
  • Ivontoerana Loterana ho Fampivoarana ny Vehivavy (ILOFAV)

Ankehitriny ny FLM dia manana sekoly maro (miisa 300) sy toeram-pitsaboana (miisa 44 mirafitra amin' ny SALFA), sekoly ho an' ny moana-marenina sy ny jamba (miisa 6), toeram-piofanana amin' ny fambolena sy ny fiompiana ho fampandrosoana ny eny ambanivohitra.

Ireo sampana velona ao amin' ny fiangonana[hanova | hanova ny fango]

Maromaro koa ireo sampana velona ao amin' ny FLM, ka ireto avy izy ireo:

  • Sekoly Alahady Loterana Malagasy (SALoMa);
  • Fiombonan' ny Kristiana Tanora Loterana Malagasy (FKTLM);
  • Fikambanana Skoto eto amin' ny FLM (FSFLM);
  • Fikambanam-Behivavy Loterana (FBL);
  • Fikambanan-Dehilahy Loterana (FDL);
  • Firaisan' ny Fifohazana Loterana (FIFIL).

Serasera anatiny ao amin' ny FLM[hanova | hanova ny fango]

Nanomboka ny volana Aprily 2014 dia nisokatra ny tranonkala ofisialin' ny FLM, iarahana amin' ny zanaky ny fiangonana, eo amin' ny sahan' ny FLM. Fitoriana mampiasa fitaovan-tserasera aterineto izy io. Natao ho azo tsidihin' ny rehetra, ary ity no adiresy ahitàna azy: www.loterana-malagasy.org Fampianarana maro, fizaram-baovao, toriteny, lahateny, hira, onjam-peo handaharana hira sy fampianarana... sns no navondrona tao amin' io sehatra io mba ahafahan' ny Kristiana manovo hery sy aim-panahy. Araka izany dia fiaraha-miasa avy amin' ny rehetra izy io, ary ny FLM foibe no nanome ny fahazoan-dàlana amin' izany, rehefa nahazo tsodrano avy amin' ny filohan' ny Fiangonana Loterana Malagasy. Ny fototra iorenany sy ny asany dia ny an' ny fiangonana ihany: Soratra Masina irery ihany, fahasoavana irery ihany, finoana irery ihany, Jesosy irery ihany.

Fifandraisan' ny FLM amin' ny fiangonana hafa[hanova | hanova ny fango]

Fifandraisany amin' ny fiangonana eto Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Mikambana ao amin' ny Fiombonan' ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara (FFKM) izay ivondronany amin' ny Eglizy Katolika Apostolika Romana (EKAR) sy ny Fiangonan' i Jesoa Kristy eto Madagasikara (FJKM) ary ny Eklesia Episkopaly Malagasy (EEM) ny FLM. Mpikambana ao amin' ny Fiombonan' ny Fiangonana Protestanta eto Madagasikara (FFPM) koa izy miaraka amin' ny FJKM.

Fifandraisany amin' ny any ivelan' i Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Mifandray sy mikambana ao amin' ny World Council of Churches ("Fiombonan' ny fiangonana maneran-tany") nanomboka tamin' ny taona 1966 ny FLM. Mikambana ao amin' ny Lutheran World Federation (malagasy: Fiombonan’ ny Fiangonana Loterana Eran-Tany na FFLET) sy ny All Africa Conference of Churches ("Fiombonan' ny fiangonana eran' i Afrika") koa izy.

Mifandray amin' ny Lutheran Church–Missouri Synod (LCMS) ny FLM sady nankato tamin' ny alalan' ny fifidianana tamin' ny 25 Mey 2018 ny hampisy firaisana bebe kokoa amin' ny samy Kristiana loterana[7]. Voaray ho mpikambana feno ao amin' ny International Lutheran Council (ILC) ny FLM tamin' ny fivoriambe natao tao Antwerp any Belzika tamin' ny 25-26 Septambra 2018[8].

Saika nanapaka ny fifandraisany amin' ny Evangelical Lutheran Church in America (ELCA) ny FLM noho ny naneken' io fiangonana io ny fitsofan-dranom-panambadian' ny samy lehilahy na ny samy vehivavy, sy ny fanokanana ho mpitondra fiangonana ny lehilahy manambady lehilahy na ny vehivavy manambady vehivavy[9]. Sahala amin' ny nataon' ny fiangonana loterana hafa toy ny fiangonana loterana etiôpiana Evangelical Mekane Yesus Fellowship in North America (ao Amerika) sy ny Ethiopian Evangelical Church Mekane Yesus (ao Etiôpia) izay nanapaka izany fifandraisana izany koa [10].

Ny finoany[hanova | hanova ny fango]

Soratra Masina[hanova | hanova ny fango]

Amin' ny Fiangonana Loterana Malagasy dia ny boky kanônika ao amin' ny Baiboly (ilay ampiasain' ny Prôtestanta), dia ny Testamenta Taloha sy ny Testamenta Vaovao no Soratra Masina anorenany ny finoany sy ny fampianarany[11].

Fampianaram-pinoana sy fanekem-pinoana[hanova | hanova ny fango]

Ireto avy ireo boky mirakitra ny fampianaram-pinoan' ny Fiangonana Loterana Malagasy[12]:

Ireto ny fanekem-pinoana ekiomenika eken' ny Fiangonana Loterana Malagasy, dia ny Fanekam-pinoana apostôlika sy ny Fanekem-pinoana nikeana ary ny Fanekem-pinoana atanaziana[12].

Ny fanekem-pinoana apôstôlika[hanova | hanova ny fango]

"Mino an’Andriamanitra Ray Tsitoha, Mpanao ny lanitra sy ny tany aho; Ary mino an’i Jesosy Kristy, Zanaka lahy Tokana Tompontsika. Izay notorontoronina tamin’ny Fanahy Masina, naterak’i Maria Virijiny, nijaly raha nanapaka i Pontio Pilato, nohomboana tamin’ny hazofijaliana, maty ka nalevina, nidina tany amin’ny fiainan-tsi-hita, nitsangana tamin’ny maty tamin’ny andro fahatelo, niakatra ho any an-danitra, mipetraka eo ankavanan’Andriamanitra Ray Tsitoha, avy any no hihaviany hitsara ny velona sy ny maty. Mino ny Fanahy Masina aho, ny Fiangonana Masina manerana izao tontolo izao, ny fiombonan’ny olona masina, ny famelan-keloka, ny fitsanganan’ny tena amin’ny maty ary ny fiainana mandrakizay. Amena."

Fanamarihana: Novana amin' ny hoe "Zanaka Lahy Tokana" ny hoe "Zanany Lahy Tokana" ao amin' ity fanekem-pinoana ity.

Ny fanekem-pinoana niseana[hanova | hanova ny fango]

"Izaho mino an’Andriamanitra Tokana, Ray tsitoha, Mpanao ny lanitra sy ny tany ary ny zavatra rehetra, na ny hita na ny tsy hita.

Izaho mino an’i Jesosy Kristy Tompo Tokana, Zanak’Andriamanitra Lahitokana; nateraky ny Ray talohan’ ny fotoana rehetra; Andriamanitra avy amin’Andriamanitra; fahazavana avy amin’ny fahazavana, Andriamanitra marina avy amin’Andriamanitra marina; nateraka fa tsy noharina; miray Sobstansa (Izy maha-Izy Azy) amin’ny Ray; amin’ ny alalany no nahariana ny zavatra rehetra. Noho isika olombelona sy ny famonjena antsika no nidinany avy any an-danitra, ary tonga nofo notorontoronin’ny Fanahy Masina tao an-kibon’ i Maria virijina ka natao olombelona; nohomboana tamin’ny hazo fijaliana koa hisolo antsika fony nanapaka Pontio Pilato; nijaly ary nalevina; ary nitsangana indray tamin’ny andro fahatelo araka ny Soratra Masina; niakatra ho any an-danitra; mipetraka eo ankavanan’ny Ray, ary ho avy indray amim-boninahitra hitsara ny velona sy ny maty, ary tsy hanam-pahataperana ny fanjakany.

Izaho mino ny Fanahy Masina, Izay Tompo sady Mpamelona; Izay avy amin’ny Ray sy ny Zanaka; Izay itsaohana sy omem-boninahitra miaraka amin’ny Ray sy ny Zanaka; Izay niteny tamin’ny alàlan’ny mpaminany.

Izaho mino ny Fiangonana tokana, masina, apostolika, manerana izao tontolo izao. Izaho manaiky ny batisa iray ho famelan-keloka, ary miandry ny fitsanganan’ny maty sy ny fiainana mandrakizay. Amena."

Taorian' ny nikambanany ao amin' ny FFKM vao nanomboka niezaka nanonona ity fanekem-pinoana ity ny FLM.

Filamatra[hanova | hanova ny fango]

Noraisin' ny FLM ho teny filamatra ny Solae izay namintinana ny fototra iorenan' ny reformasiona, dia ny hoe: "Fahasoavana irery ihany" (Sola gratia), "Finona irery ihany" (Sola fide), "Soratra Masina irery ihany" (Sola Scriptura) ary "Jesosy irery ihany" (Solus Christus). Manampy an' io ny hoe "An' Andriamanitra irery ihany ny voninahitra" (Soli Deo gloria) sy ny maha mpisorona ny mino rehetra.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Kristianisma maneran-tany sy eto Madagasikara:

Fampianaram-pinoana loterana

Rohy ivelany[hanova | hanova ny fango]

Loharano sy fanamarihana[hanova | hanova ny fango]

  1. "Malagasy Lutheran Church", The lutheran world federation
  2. "Malagasy Lotheran Chuhrch", World Council of Churches
  3. 3,0 et 3,1 Bennett, Robert H. (2013). I Am Not Afraid: Demon Possession and Spiritual Warfare. St. Louis: Concordia Publishing House. pp. xx, 6.
  4. Razakandriana, Rivoniaina (2009). "The Malgasy Lutheran Church (FLM) as a missional church: An analysis of past and present models of evangelization with a special focus on the contemporary movement Tafika Masina" (PDF). Misjonshøgsskolen. p. 56.
  5. Daniel, Rakotojoelinandrasana (2008). "Holistic and Integrated Care for Spirit, Mind, and Body as Practiced by the Fifohazana". In Rich, Cynthia Holder (ed.). The Fifohazana: Madagascar's Indigenous Christian Movement. pp. 91–92. ISBN 9781604975819.
  6. Fiangonana Loterana Malagasy, Lalampanorenana an'ny Fiangonana Loterana Malagasy, KSL-21 Toliary, Septambra 2012, p. 5.
  7. "Malagasy Lutherans to seek fellowship with the LCMS, International Lutheran Council". International Lutheran Council. 28 May 2018.
  8. Ny ILC dia nandray fiangonana mpikambana vaovao miisa 17 izay misy mpivavaka loterana miisa 4 150 000 eran'izao tontolo izao, International Lutheran Council Official Website, 26 Septambra 2018
  9. Luo, Michael; Capecchi, Christina (August 22, 2009). "Lutheran Group Eases Limits on Gay Clergy". The New York Times.
  10. Ethiopian Church Severs Ties With Lutherans Over Homosexuality (notsidihina tamin'ny 12/12/2018).
  11. Fiangonana Loterana Malagasy, Lalampanorenana an'ny Fiangonana Loterana Malagasy, KSL-21 Toliary, Septambra 2012, p. 7.
  12. 12,0 et 12,1 Fiangonana Loterana Malagasy, Lalampanorenana an'ny Fiangonana Loterana Malagasy, KSL-21 Toliary, Septambra 2012, p. 7.

Boky azo anovozan-kevitra[hanova | hanova ny fango]

  • Fiangonana Loterana Malagasy, Ny Fanekem-pinoan'ny Fiangonana Loterana Malagasy, Antananarivo, Trano Printy Loterana Malahasy, 1972.
  • Fiangonana Loterana Malagasy, Lalampanorenana an'ny Fiangonana Loterana Malagasy, KSL-21 Toliary, Septambra 2012.
  • J. Tanner, nadikan'i F. S. Hallanger, Dogmatika tsotra, Antananarivo, Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy, 1972, edisiona 2006.
  • L. Dahle, Symbolika na Fampianarana ny amin'izay inoana, Antananarivo, Trano Pirinty Fiangonana Loterana Malagasy, edisiona fahadimy 2004.
  • Rakotonirina David, Taramasoandro: Fampahafantarana izay maha Loterana antsika, Seminera Teolojikam-paritany Loterana, Atsimoniavoko, Antananarivo, 2006.
  • Martin Lotera, Katekisma na Fotopianarana, Trano Printy Lotarana, Antananarivo, 1971.
  • Martin Lotera, Ny Katekisma na Fotopianarana Lehibe, Trano Printy Loterana Fiangonana Loterana Malagasy, Antananarivo, 1970, edisiona 1993.