Fiangonana Loterana Malagasy

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Raozin'i Lotera

Ny Fiangonana Loterana Malagasy, izay hafohezina amin'ny hoe FLM, dia fiangonana kristiana protestanta eto Madagasikara izay nateraky ny fitambaran'ireo fikambanana misionera loterana tamin'ny taona 1950 niasa teto Madagasikara, sady miray amin'ny Fiangonana Loterana maneran-tany izay nipoitra avy tamin'ny Reformasiona nataon-dry Martin Lotera.

Ny tantarany[hanova | hanova ny fango]

Ny niandohany[hanova | hanova ny fango]

Mpianatra pastora tao Masinandrainy tamin'ny taona 1893 (tahirin-tsarin'ny NMS).

Ny niandohan'ny Fiangonana Loterana teto Madagasikara dia vokatry ny fitoriana ny Filazantsara nataon'ireo misionera avy tamin'ny Misiona Norveziana (anglisy: Norwegian Missionary Society - NMS, na norveziana: Norsk Misjonsselskap) nanomboka ny taona 1866 sy ny Misiona Amerikana (Americana Lutheran Church - ALC) nanomboka tamin'ny taona 1888. Tao Betafo no niorina ny trano fiangonana loterana voalohany teto Madagasikara ary i John Engh no pastora loterana voalohany tao. Ny pastora Rakoto Andrianarijaona no Filohan'ny FLM voalohany.

Fivoarany[hanova | hanova ny fango]

Ny Fiangonana Loterana Malagasy dia fiangonana tsy mitsaha-mitombo indrindra amin'ny fiangonana loterana maneran-tany. Isan-kerinandro dia misy fiangonana vaovao iray fara fahavitsiny misokatra manerana ny Nosy.

Miisa 5,5 tapitrisa mahery (5 500 000) ny mpino loterana eto Madagasikara.

Rafitra synodaly[hanova | hanova ny fango]

Ny Fiangonana Loterana Malagasy dia lazaina fa voalamina araka ny rafitra synodaly[1] ka ahitana an'izao: ny fiangonana isan-toerana maromaro mifanakaiky no mitambatra ho fitandremana, ny fitandremana maromaro mifanakaiky no mivondrona ho fileovana, ny fileovana maromaro no miray ho synodam-paritany ary ireo rehetra ireo no mamorona ny FLM manontolo izay tantanan'ny Synoda Lehibe. Pastora daholo no mitandrina azy ireo afa-tsy ny fiangonana tsy renivohi-pitandremana izay sahanin'ny katekista. Fifidianana eo anivon'ny synodam-paritany no mamaritra ny fanomezana pastora ny fitandremana sy ny fileovana.

Ny Birao Foibe sy ny Synoda Lehibe[hanova | hanova ny fango]

Ny Birao Foiben'ny Fiangonana Loterana Malagasy no tompon'andraikitra voalohany amin'ny fitantanana ny FLM. Izy no birao mpanatanteraka ny Komitin'ny Synoda Lehibe (KSL) sy ny Komity Mpiandraikitra ny Synoda Lehibe (KMSL). Toa izao ny mpikambana ao aminy :

  • Filoha: Pastora Dr. Rakotonirina David.
  • Filoha Lefitra: Pastora Andrianjafy Octave Bénil, Filohan'ny SPats
  • Tonia: Pastora Randrianirina Dieu Donné.
  • Tonia Lefitra: Toromaree Mananato, Teolojiana.
  • Mpitahirivola: Atoa Lahiniriko Jean

Ny Synoda Lehibe dia fitambaran'ny synodam-paritany rehetra. Ny Komitin'io Synoda Lehibe io (na KSL) dia mivory isaky ny 4 taona. Ary ny Komity Mpiandraikitra ny Synoda Lehibe (KMSL) dia mivory indroa isan-taona.

Ny Synodam-Paritany[hanova | hanova ny fango]

Manana Synodam-Paritany (SP) miisa 23 ny FLM ka toa izao izy ireo sy ny filohany :

  • SP Avaratrimania (SPAM) : Pastora Ratolojanahary Andriamanampisoa.
  • SP Afovoany (SPAf) : Pastora Rralaivao François.
  • SP Fiherenana (SPFT) : Pastora Razafimahatratra Angelos Modeste.
  • SP Betioky Atsimo (SPBA) : Pastora Mahatoky Tsiombota.
  • SP Atsinanana (SPAts) : Pastora Andrianjafy Octave Bénil.
  • SP Menabe (SPM): Pastora Velomahatombo.
  • SP Toamasina (SPTm) : Pastora Kotosoa Claire.
  • SP Boina Mahajanga (SPBM) : Pastora Rakoto Andriamamonjimisainasoa.
  • SP Fisakana (SpaFi) : Pastora Randriamandimbisoa Alfred.
  • SP Faradofay (SPFa) : Pastora Manarintsoa Rakotondravony Soloson.
  • SP Ambovombe Androy (SPAA): Pastora Mampitohy Elia.
  • SP Antsiranana (SPA) : Pastora Razafinarivo Robelson.
  • SP Manakara (SPMa): Pastora Ratsitintanirina Gastrien.
  • SP Nosivolo (SPN): Pastora Rafamantanantsoa Zafimbelo Nelson.
  • SP Anala (SPAN) Pastora Randriamanantena.
  • SP Horombe (SPH): Pastora Andrianandraina Jean Josefa.
  • SP Antananarivo (SPAnta): Pastora Dr. Razafindrakoto Andrianoelina Georges.
  • SP Melaky (SPMel): Pastora Razafindrainiparisolo Mamy R.
  • SP Alaotra (SPAl): Pastora Ramanandraibe Helson Martin.
  • SP Avaratra Atsinanana (SPAvA): Pastora Razafimahatratra Jean de Dieu.
  • SP Andriry Betroka(SPAB): Pastora Rasolondrazany Manoela.
  • SP Sofia (SPSofia):Pastora Toto Armand.
  • SP FLM Eoropa (SPFLME): Pastora Dr. Rakotondreazaka Habberstad.
  • SP Ambodiharan'i Vondrozo (SPAV): Pastora Kotobesoa.
  • SP Atsimonimania (SPAtsim): Pastora Randriandrina Joelson.

Sampan-draharaha sy sampana velona[hanova | hanova ny fango]

Ny Fiangonana Loterana Malagasy dia manavaka ny atao hoe "sampan-draharaha" sy ny hoe "sampana velona".

Ireo sampan-draharaha ao amin'ny FLM[hanova | hanova ny fango]

Maromaro ihany ny sampan-draharaha ao amin'ny FLM, ka ireto ny santionany amin'izany:

  • Tafika Masina Maharitra (TMM)
  • Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy (TPFLM)
  • Fampianarana sy Fanabeazana Loterana (FFL)
  • Sekoly Ambony Loterana momba ny Teolojia (SALT)
  • Foibe Loterana momba ny Fifandraisana (FLF)
  • Sampan'Asa Loterana momba ny Fahasalamana (SALFA)
  • Foibe Fanabeazana ny Jamba (FOFAJA)
  • Foibe Fanabeazana ny Marenina (FOFAMA)
  • Fanentanana Fambolena sy Fiompiana (FAFAFI)
  • Asa Misiona Loterana amin'ny Tantsambo (AMLT)
  • Asa Fitoriana amin'ny Hasila (SHALOM)
  • Fampandrosoana eo Anivon'ny Loterana (FAniLo).

Ireo sampana velona ao amin'ny fiangonana[hanova | hanova ny fango]

Maromaro koa ireo sampana velona ao amin'ny FLM, ka ireto avy izy ireo:

  • Sekoly Alahady Loterana Malagasy (SALoMa)
  • Fiombonan'ny Kristiana Tanora Loterana Malagasy (FKTLM)
  • Vokovokomanga Loterana Malagasy (VLM) izay sampana ikambanan'ireo izay mifady ny zava-mahadomelina sy manentana ny olona hiala amin'izany. Sampana mitaiza ny olona hanalavitra ny zava-mahadomelina. Misy rantsana ao anatin'izany sampana izany atao hoe "Taninketsan'ny Vokovokomanga" izay natokana hanabeazana ny ankizy sy ny tanora.
  • Fikambanana Skoto eto amin'ny FLM (FS.FLM) izay itambaran'ny Tily sy ny Mpanazava, dia miandraikitra manokana ny fitoriana ny Filazantsara amin'ny zaza sy ny tanora ary manabe azy ireo araka ny Soratra Masina, ny Foto-pinoan'ny FLM, ary ny fomba fanabeazana skotisma, ho olona vanona amin'ny fandraisana andraikitra sy ny fanaovana asa soa. Toy izao no zava-kendren’ny Fikambanana Skoto FLM: mandalina sy manamafy orina ny finoan’ny mpikambana araka ny Soratra Masina; mitarika ny mpikambana hijoro vavolombelon' i Jesosy Kristy eo anivon’ny mpiara-belona sy ny Fiangonana; mamolavola sy manefy toetra hahatonga ny mpikambana ho olom-pirenena vanona; mampiasa ny tànana mba hampivelatra ny saina amam-panahy; mitaiza sy mikolokolo ny fahasalamana mba ho afaka mamokatra; manandratra ny firahalahiana sy fifankatiavana mikendry ny soa iombonana eo amin’ny samy mpikambana ary ny manodidina; manatateraka amin’ny alalan’ny fandaharam-panabeazana skotisma ireo zava-kendrena ireo. Sampam-pikambanana ao amin’ny FLM ny FS.FLM ka manaiky sy manaja ny rafitra sy ny fandaminana sy ny lalampanorenana mifehy ny FLM. Miombona amin’ny Fikambanana "Mpanazava sy Tily Eto Madagasikara (MTEM) ihany koa ny FS.FLM, ka manaiky sy manaja ny rafitra sy ny fandaminana misy ao aminy. Efa misy any amin'ny Synodam-paritany 23 manerana ny sahan'ny FLM ny FS FLM, hatrany Eoropa (SP FLME).
  • Fikambanam-Behivavy Loterana (FBL)
  • Fikambanan-Dehilahy Loterana (FDL)
  • Firaisan'ny Fifohazana Loterana (FIFIL)

Serasera anatiny ao amin'ny FLM[hanova | hanova ny fango]

Nanomboka ny volana aprily 2014 dia nisokatra ny tranonkala ofisialin'ny FLM, iarahana amin'ny zanaky ny Fiangonana, eo amin'ny sahan'ny FLM. Fitoriana mampiasa fitaovan-tserasera aterineto izy io. Natao ho azo tsidihin'ny rehetra, ary ity no adiresy ahitàna azy: www.loterana-malagasy.org Fampianarana maro, fizaram-baovao, toriteny, lahateny, hira, onjam-peo handaharana hira sy fampianarana... sns no navondrona tao amin'io sehatra io mba ahafahan'ny Kristiana manovo hery sy aim-panahy.

Araka izany dia fiaraha-miasa avy amin'ny rehetra izy io, ary ny FLM foibe no nanome ny fahazoan-dàlana amin'izany, rehefa nahazo tsodrano avy amin'ny filohan'ny Fiangonana Loterana Malagasy. Ny fototra iorenany sy ny asany dia ny an'ny Fiangonana ihany: Soratra Masina irery ihany, fahasoavana irery ihany, finoana irery ihany, Jesosy irery ihany.

Fifandraisan'ny FLM amin'ny fiangonana hafa[hanova | hanova ny fango]

Fifandraisany amin'ny fiangonana eto Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Mikambana ao amin'ny Fiombonan'ny Fiangonana Kristiana eto Madagasikara (FFKM) izay ivondronany amin'ny Eglizy Katolika Apostolika Romana (EKAR) sy ny Fiangonan'i Jesoa Kristy eto Madagasikara (FJKM) ary ny Eklesia Episkopaly Malagasy (EEM) ny FLM. Mpikambana ao amin'ny Fiombonan'ny Fiangonana Protestanta eto Madagasikara (FFPM) koa izy miaraka amin'ny FJKM.

Fifandraisany amin'ny any ivelan'i Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Mifandray sy mikambana ao amin'ny World Council of Churches ("Fiombonan'ny fiangonana maneran-tany") nanomboka tamin'ny taona 1966 ny FLM. Mikambana ao amin'ny Lutheran World Federation ("Fiangonana loterana eran-tany") sy ny All Africa Conference of Churches ("Fiombonan'ny fiangonana eran'i Afrika") koa izy.

Mifandray amin'ny Lutheran Church–Missouri Synod (LCMS) ny FLM sady nankato tamin'ny alalan'ny fifidianana tamin'ny 25 Mey 2018 ny hampisy firaisana bebe kokoa amin'ny samy Kristiana loterana[2]. Voaray ho mpikambana feno ao amin'ny International Lutheran Council (ILC) ny FLM tamin'ny fivoriambe natao tao Antwerp any Belzika tamin'ny 25-26 Septambra 2018[3].

Saika nanapaka ny fifandraisany amin'ny Evangelical Lutheran Church in America (ELCA) ny FLM noho ny naneken'io fiangonana io ny fitsofan-dranom-panambadian'ny samy lehilahy na ny samy vehivavy, sy ny fanokanana ho mpitondra fiangonana ny lehilahy manambady lehilahy na ny vehivavy manambady vehivavy[4]. Sahala amin'ny nataon'ny fiangonana loterana hafa toy ny fiangonana loterana etiopiana Evangelical Mekane Yesus Fellowship in North America (ao Amerika) sy ny Ethiopian Evangelical Church Mekane Yesus (ao Etiopia) izay nanapaka izany fifandraisana izany koa [5].

Ny finoany[hanova | hanova ny fango]

Soratra Masina[hanova | hanova ny fango]

Amin'ny Fiangonana Loterana Malagasy dia ny boky kanonika ao amin'ny Baiboly (ilay ampiasain'ny Protestanta), dia ny Testamenta Taloha sy ny Testamenta Vaovao no Soratra Masina anorenany ny finoany sy ny fampianarany[6].

Fampianaram-pinoana[hanova | hanova ny fango]

Ireto avy ireo boky mirakitra ny fampianaram-pinoan'ny Fiangonana Loterana Malagasy[7]:

Fanekem-pinoana[hanova | hanova ny fango]

Ireto ny fanekem-pinoana eken'ny Fiangonana Loterana Malagasy, dia ny Fanekam-pinoana apostolika sy ny Fanekem-pinoana niseana ary ny Fanekem-pinoana atanaziana[7].

Ny fanekem-pinoana apostolika[hanova | hanova ny fango]

"Mino an’Andriamanitra Ray Tsitoha, Mpanao ny lanitra sy ny tany aho; Ary mino an’i Jesosy Kristy, Zanaka lahy Tokana Tompontsika. Izay notorontoronina tamin’ny Fanahy Masina, naterak’i Maria Virijiny, nijaly raha nanapaka i Pontio Pilato, nohomboana tamin’ny hazofijaliana, maty ka nalevina, nidina tany amin’ny fiainan-tsi-hita, nitsangana tamin’ny maty tamin’ny andro fahatelo, niakatra ho any an-danitra, mipetraka eo ankavanan’Andriamanitra Ray Tsitoha, avy any no hihaviany hitsara ny velona sy ny maty. Mino ny Fanahy Masina aho, ny Fiangonana Masina manerana izao tontolo izao, ny fiombonan’ny olona masina, ny famelan-keloka, ny fitsanganan’ny tena amin’ny maty ary ny fiainana mandrakizay. Amena."

Ny fanekem-pinoana niseana[hanova | hanova ny fango]

"Izaho mino an’Andriamanitra Tokana, Ray tsitoha, Mpanao ny lanitra sy ny tany ary ny zavatra rehetra, na ny hita na ny tsy hita.

Izaho mino an’i Jesosy Kristy Tompo Tokana, Zanak’Andriamanitra Lahitokana; nateraky ny Ray talohan’ ny fotoana rehetra; Andriamanitra avy amin’Andriamanitra; fahazavana avy amin’ny fahazavana, Andriamanitra marina avy amin’Andriamanitra marina; nateraka fa tsy noharina; miray Sobstansa (Izy maha-Izy Azy) amin’ny Ray; amin’ ny alalany no nahariana ny zavatra rehetra. Noho isika olombelona sy ny famonjena antsika no nidinany avy any an-danitra, ary tonga nofo notorontoronin’ny Fanahy Masina tao an-kibon’ i Maria virijina ka natao olombelona; nohomboana tamin’ny hazo fijaliana koa hisolo antsika fony nanapaka Pontio Pilato; nijaly ary nalevina; ary nitsangana indray tamin’ny andro fahatelo araka ny Soratra Masina; niakatra ho any an-danitra; mipetraka eo ankavanan’ny Ray, ary ho avy indray amim-boninahitra hitsara ny velona sy ny maty, ary tsy hanam-pahataperana ny fanjakany.

Izaho mino ny Fanahy Masina, Izay Tompo sady Mpamelona; Izay avy amin’ny Ray sy ny Zanaka; Izay itsaohana sy omem-boninahitra miaraka amin’ny Ray sy ny Zanaka; Izay niteny tamin’ny alàlan’ny mpaminany.

Izaho mino ny Fiangonana tokana, masina, apostolika, manerana izao tontolo izao. Izaho manaiky ny batisa iray ho famelan-keloka, ary miandry ny fitsanganan’ny maty sy ny fiainana mandrakizay. Amena."

Filamatra[hanova | hanova ny fango]

Noraisin'ny FLM ho teny filamatra ny Solae izay namintinana ny fototra iorenan'ny reformasiona, dia ny hoe; "Fahasoavana irery ihany" (Sola gratia), "Finona irery ihany" (Sola fide), "Soratra Masina irery ihany" (Sola Scriptura) ary "Jesosy irery ihany" (Solus Christus). Manampy an'io ny hoe "An'Andriamanitra irery ihany ny voninahitra" (Soli Deo gloria).

Jereo koa:[hanova | hanova ny fango]

Rohy ivelany[hanova | hanova ny fango]

Loharano sy fanamarihana[hanova | hanova ny fango]

  1. Fiangonana Loterana Malagasy, Lalampanorenana an'ny Fiangonana Loterana Malagasy, KSL-21 Toliary, Septambra 2012, p. 5.
  2. "Malagasy Lutherans to seek fellowship with the LCMS, International Lutheran Council". International Lutheran Council. 28 May 2018.
  3. Ny ILC dia nandray fiangonana mpikambana vaovao miisa 17 izay misy mpivavaka loterana miisa 4 150 000 eran'izao tontolo izao, International Lutheran Council Official Website, 26 Septambra 2018
  4. Luo, Michael; Capecchi, Christina (August 22, 2009). "Lutheran Group Eases Limits on Gay Clergy". The New York Times.
  5. Ethiopian Church Severs Ties With Lutherans Over Homosexuality (notsidihina tamin'ny 12/12/2018).
  6. Fiangonana Loterana Malagasy, Lalampanorenana an'ny Fiangonana Loterana Malagasy, KSL-21 Toliary, Septambra 2012, p. 7.
  7. 7,0 et 7,1 Fiangonana Loterana Malagasy, Lalampanorenana an'ny Fiangonana Loterana Malagasy, KSL-21 Toliary, Septambra 2012, p. 7.

Boky azo anovozan-kevitra[hanova | hanova ny fango]

  • Fiangonana Loterana Malagasy, Ny Fanekem-pinoan'ny Fiangonana Loterana Malagasy, Antananarivo, Trano Printy Loterana Malahasy, 1972.
  • Fiangonana Loterana Malagasy, Lalampanorenana an'ny Fiangonana Loterana Malagasy, KSL-21 Toliary, Septambra 2012.
  • J. Tanner, nadikan'i F. S. Hallanger, Dogmatika tsotra, Antananarivo, Trano Printy Fiangonana Loterana Malagasy, 1972, edisiona 2006.
  • L. Dahle, Symbolika na Fampianarana ny amin'izay inoana, Antananarivo, Trano Pirinty Fiangonana Loterana Malagasy, edisiona fahadimy 2004.
  • Rakotonirina David, Taramasoandro: Fampahafantarana izay maha Loterana antsika, Seminera Teolojikam-paritany Loterana, Atsimoniavoko, Antananarivo, 2006.
  • Martin Lotera, Katekisma na Fotopianarana, Trano Printy Lotarana, Antananarivo, 1971.
  • Martin Lotera, Ny Katekisma na Fotopianarana Lehibe, Trano Printy Loterana Fiangonana Loterana Malagasy, Antananarivo, 1970, edisiona 1993.