Fiakaran' i Kristy any an-danitra
Ny fiakaran' i Kristy any an-danitra na fiakaran' i Jesoa any an-danitra, izay indraindray hafohezina amin' ny hoe Fiakarana, dia ny fialan' i Jesoa Kristy avy ety an-tany mankany an-danitra ho any amin' Andriamanitra. Ao amin' ny lovantsofina kristiana, araka ny hita ao amin' ny ankamaroan' ny fiekem-pinoana sy ny fampianaranan' ny fiangonana isan-tsokajiny dia nasandratr' Andriamanitra i Jesoa, izany hoe nomeny voninahitra, taorian' ny fahafatesany, tamin' ny fananganany azy tamin' ny maty sy tamin' ny nampakarany azy any an-danitra, ka any an-danitra i Jesoa no nandray ny fipetrahany eo an-tananana ankavanan' Andriamanitra.
Amin' izao andro vaovao izao dia mametraka olana ny fandraisana ara-bakiteny ny tantaran' ny fiakaran' i Jesoa any an-danitra, satria ny fiheverana an' izao tontolo izao (kôsmôlôjia) araka ny fivoasana ara-bakiteny dia tsy mifanaraka amin' ny fahalalana siantifika momba ny firafitr' izao tontolo izao, ka noho izany dia heverin' ny mpanao heviteny maro fa mifamatotra amin' ny fanandratana na fanomezam-boninahitra an' i Jesoa ny "fiakarany any an-danitra".
Ny fiakaran' i Jesoa any an-danitra araka ny Baiboly
[hanova | hanova ny fango]Tsy miresaka ny amin' ny fiakaran' i Jesoa any an-danitra ny Testamenta Taloha. Tsy miresaka ny fiakaran' i Jesoa any an-danitra ny Evanjelin' i Matio. Ny Evanjelin' i Marka sy ny Evanjelin' i Lioka sy ny Asan' ny Apôstôly ary ny Evanjelin' i Joany no miresaka ny amin' ny fiakaran' i Jesoa any an-danitra na any amin' ny Ray. Miresaka momba izany koa ny epistily sasasany.
Ny Fiakarana ao amin' ny Filazantsara
[hanova | hanova ny fango]Ao amin' ny Evanjelin' i Marka
[hanova | hanova ny fango]Mametraka ny fiakaran' i Jesoa ho taorian' ny fitsanganany ho velona ny Evanjelin' i Marka. Niseho tamin' ny mpianany i Jesoa ka naniraka azy ireo hitory ny filazantsara manerana izao tontolo izao, nanome azy ny fahefana hanao fahagagana amin' ny anarany. Taorian' ny niakaran' i Jesoa any an-danitra dia nandeha "nitory teny nanerana izao tontolo izao" ny mpianatra (Mar. 16:14-20). Saika mifanaraka ny mpikaroka fa ny fitantarana fohy momba ny Fiakarana ao amin' ny Filazantsara araka an' i Marka (Mar. 16:19) dia tovana natao taty aorian' ny lahatsoratra voalohany tao amin' io evanjely io[1].
Ao amin' ny Evanjelin' i Lioka sy ny Asan' ny Apôstôly
[hanova | hanova ny fango]Ny tantaran' ny fiakaran' i Jesoa any an-danitra dia mamarana ny Evanjelin' i Lioka (Lio. 24:50-53) sady manomboka ny Asan' ny Apôstôly (Asa. 1:3-12). I Lioka avokoa no nanoratra ireo boky roa ireo. Mitantara indroa an' ilay zava-nitranga ny mpanoratra mba "hisian' ny fivoasana roa sosona: manao ny fiakaran' i Jesoa any an-danitra ho famaranana ny asan' i Jesoa ny Lio. 24:50-53, fa ny Asa 1:6-11 kosa manao izany ho fanokafana ny fotoan' ny fijoroan' ny Kristiana ho vavolombelona[2].
Ny tantaran' ny Fiakarana ao amin' ny Evanjelin' i Lioka, rehefa nahavita ny fitantarana ny fisehoan' i Jesoa taorian' ny nitsanganany tamin' ny maty, dia manamarika ny fahataperan' ny asan' i Jesoa tety an-tany. Amin' ny fomba tsara no anaovany izany famaranana izany izay arahin' ny tso-drano nataon' i Jesoa ho an' ny mpianany izay faly manoloana ny fiaingany. Tsy avy amin' i Jesoa tenany izany fisarahana izany fa vokatry ny asan' Andriamanitra, araka ny fampiasan' i Lioka matoanteny grika amin' ny fiendrika anoina[3].
Ao amin' ny Evanjelin' i Joany
[hanova | hanova ny fango]Ny Evanjelin' i Joany kosa dia toa manambara izany Fiakarana izany mialoha, tsy "mankany an-danitra" fa "mankany amin' Andriamanitra", nefa tsy miresaka zavatra maro izy: tamin' ny fiaraha-misakafo farany tamin' ny mpianany, dia nilaza matetitetika i Jesoa hoe "Handeha mankany amin' ny Ray aho". Tamin' ny nisehoany amin' i Maria Magdalena taorian' ny nitsanganany tamin' ny maty dia nampitandrina azy i Jesoa nanao hoe: "Aza mikasika ahy, fa mbola tsy niakatra nankany amin' ny Ray aho. Nefa mandehana ka tadiavo ny rahalahiko ary izao no teneno azy: "miakatra mankany amin' ny Raiko sy Rainareo aho, mankany amin' ny Andriamanitro sy Andriamanitrareo" " (Joany 20:17).
Ao amin' ny epistily
[hanova | hanova ny fango]Maro ny epistily miresaka ny amin' ny fiakaran' i Jesoa any an-danitra, izay toa mampitovy izany amin' ny fanomezam-boninahitra na fanandratan' Andriamanitra an' i Jesoa ho eo an-tanany ankavanana aorian' ny fitsanganany ho velona, sahala amin' izay hita ao amin' ny Filazantsaran' i Lioka sy ny Asan' ny Apôstôly.
Isan' ireo epistily ireo ny Epistily ho an' ny Rômana (Rôm. 8:34), ny Epistily ho an' ny Efesiana (Efes. 1:19–20), ny Epistily ho an' ny Kôlôsiana (Kôlôs. 3:1), ny Epistily ho an' ny Filipiana (Filip. 2:9–11), ny Epistily voalohany ho an' i Timôty (1Tim. 3:16), ary ny Epistily voalohany nosoratan' i Petera (1Pet. 3:21–22).
Jereo koa
[hanova | hanova ny fango]Loharano sy fanamarihana
[hanova | hanova ny fango]- ↑ Cresswell, Peter (2013). The Invention of Jesus: How the Church Rewrote the New Testament. Duncan Baird Publishers. ISBN 9781780286211.
- ↑ Daniel Marguerat, Introduction au Nouveau Testament : son histoire, son écriture, sa théologie, éd. Labor et Fides/Le Monde de la Bible, 2008, p. 127,128 (Jereo eto).
- ↑ Daniel Marguerat, L’Aube du christianisme, éd. Bayard/Labor et Fides, 2008, p. 425-427