Tanakh

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche

Ny Tanakh, Tanak na Thanak izay atao hoe koa Baiboly hebreo dia fitambaran' ny boky mitovy amin' izay hita ao amin' ny Testamenta Taloha araka ny lisiry ny boky ao amin' ny Baiboly prôtestanta, ka ampiasaina ao amin' ny fivavahana jiosy (jodaisma).

Ny Tanakh

Fiforonan-teny[hanova | hanova ny fango]

Ny teny hoe Tanakh (תַּנַ"ךְ), Thanak na Tanak dia fanafohezana ny andian-teny hebreo hoe Tôrah (תּוֹרָה) sy Nevi'im (נְבִיאִים) ary Ketûvim (כְּתוּבִים). Ireo dia manondro ny fizaràna telo hita ao amin' ny Baiboly hebreo. Ny hoe Tôrah dia azo adika hoe "lalàna"; ny Nevi'im (na Nebi'im) dia azo adika hoe "mpaminany (maro)" ary ny hoe Ketûvim (na Ketûbim) dia azo adika hoe "soratra (maro)".

Firafitry ny Tanakh[hanova | hanova ny fango]

Mizara telo ny Tanakh, dia ny Tôrah ("lalàna") sy ny Nevi'im ("mpaminany") ary ny Ketuvim ("soratra"). Tsy mifanandrify tanteraka amin' ny fizaràn' ny Kristiana ny Testamenta Taloha izany. Misy boky 24 ny ao amin' ny Tanakh. Ny boky iray ao amin' ny Tanakh dia mety hisaraka roa na maro ao amin' ny Baiboly kristiana. Ao amin' ny Torah ihany izany no tsy mitranga. Ny anaran' ireo boky ao amin' ny Tanakh dia manomboka amin' ny teny hebreo hoe Sefer izay adika hoe "boky" na "horonana" ("horonam-boky").

Ny Torah[hanova | hanova ny fango]

Ny Torah (תּוֹרָה "Lalàna") dia ahitana boky dimy, ireo atao hoe Boky dimin' i Mosesy. Toy izao avy ny anaran' ireo boky ireo amin' ny teny hebreo ary ny fifanandrifian' ny anarana ao amin' ny Torah sy ny Pentateoka:

  • Sefer Vayikra na Vayikra  : Levitikosy (na Levitika)
  • Sefer Bemidbar  : Nomery (Fanisana)

Ny Nevi'im[hanova | hanova ny fango]

Ny Nevi'im (נְבִיאִים "Mpaminany") dia mizara roa: ny Nevi'im rishonim (נביאים ראשונים "mpaminany taloha") sy ny Nevi'im aharonim (נביאים אחרונים "mpaminany farany" na "mpaminany taoriana").

Ny Nevi'im rishonim[hanova | hanova ny fango]

Misy boky efatra ny ao aminan' ny Nevi'im rishonim ka ireto avy izy ireo:

  • Sefer Yehoshua na Yehoshua  : Jôsoa (Jôsoe)
  • Sefer Melakhim na Melakhim  : Mpanjaka (Mpanjaka voalohany sy Mpanjaka faharoa)

Ny Nevi'im aharonim[hanova | hanova ny fango]

Ny bokin' ny mpaminany sisa rehetra dia ao amin'ny vondron'ireo atao hoe Nevi'im aharonim; ireto avy izy ireo:

  • Sefer Yeshayahu na Yeshayahu  : Isaia (na Izaia)
  • Sefer Yirmeyahu (bokin'i Jeremià") na Yirmeyahu Jeremia

Ny bokin'ny mpaminany 12 voalaza etsy ambony sady atao hoe Trei Assar dia ireto avy:

  • Sefer Hoshea  : Hôsea (na Ôsea)
  • Sefer Yoel na Yoel  : Jôela (na Jôely)
  • Sefer Amos : Amôsa (na Amôsy)
  • Sefer Ovadiyah na Ovadiyah  : Ôbadia (na Abdiasa)
  • Sefer Yohnah na Yohnah  : Jôna
  • Sefer Mikhah na Mikhah  : Mika (na Mikea)
  • Sefer Nakhum na Nakhm  : Nahoma
  • Sefer Khavakuk na Khavakuk  : Habakòka
  • Sefer Tsefaniyah na Tsefaniyah  : Zefania (na Sôfônia)
  • Sefer Khaggai na Khaggai  : Hagay (na Akjea)
  • Sefer Zekhariyah na Zekhariyah  : Zakaria
  • Sefer Malakhi na Malakhi  : Malakia

Ny Ketuvim[hanova | hanova ny fango]

Ny Ketûvim (כְּתוּבִים "Soratra") dia misy boky 11. Ireto avy izany:

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Rohy ivelany[hanova | hanova ny fango]