Bokin'i Amosa

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Ny mpaminany Amosa, nataon'i Gustave Doré, taona 1866

Ny Bokin’i Amosa dia bokim-paminaniana ao amin’ny Baiboly hebreo (Tanakh) sy ao amin’ny Testamenta Taloha ao amin’ny Baiboly kristiana. Ao amin’ny zana-tsokajy atao hoe "Mpaminany madinika roa ambin’ny folo" izay ao amin’ny sokajy atao hoe "Mpaminany" io boky io. Mirakitra faminaniana ny amin’ny tsy fisian’ny fahamarinan’ny fiarahamonina tao amin’ny Fanjakan’i Israely sy ny ho setrin’izany, ny amin’ny fanamelohana ny fahotan’i Israely sy i Joda ary ireo firenana mpifanolo-bodirindrina aminy, ny amin’ny fitsaran’Andriamanitra sy ny hamerenana indray ny fiadanan’i Israely aorian’izany ny boky. Mankalaza ny maha tsy hay tohaina an’Andriamanitra koa io boky io. Tamin’ny fotoana nanjakan’i Jeroboama II (788-747)[1] izay nampamirapiratra ny Fanjakan’i Isiraely nefa nisian’ny fangejana ireo mahantra no nanambaràn’i Amosa ny hafatr’Andriamanitra. Nifanandrify amin’ny nanjakan’i Ozia tany amin’ny Fanjankan’i Joda izany.

Ny fanoratana ny boky[hanova | hanova ny fango]

Ny mpanoratra[hanova | hanova ny fango]

Heverin’ny maro fa ny mpaminany Amosa no nanoratra ny Bokin’i Amosa. Nefa manalasala ny hilazana fa izy irery ihany no nanoratra azy manontolo noho ny fisian’ny andalan-dahatsoratra sasany izany tsy milahatra ara-potoana tsara sy ny fisian’ireo andalana fankalazana an’Andriamanitra (4.13; 5.8-9; 9.5-6) izay mety natovana taty aoriana mba handrindrana ny famakiana ny boky amin’ny fanompoam-pivavahana taty aoriana.

Testamenta Taloha

Ny fotoana nanoratana[hanova | hanova ny fango]

Araka ny lovantsofina dia tany amin’ny taonjato faha-9 tal. J.K. no nanoratana ny Bokin’i Amosa. Ny faminaniana ny amin’i Tiro sy i Edoma (1.9-12) ary i Joda (2.4-5) anefa dia hoatry ny nosoratana taorian’ny Fahababoana.

Fizarànan’ny boky[hanova | hanova ny fango]

Azo zaraina efatra ny Bokin’i Amosa : ny hamalian’Andriamanitra ny helok’ireo firenana (1.1 – 2.16) ; ny handravana an’i Isiraely sy an’i Samaria (3.1 – 6.14); ireo fahitana naseho an’i Amosa (7.1 – 9.10) ; Andriamanitra mahefa ny zava-drehatra i Iahveh ka hamerina an’i Israely amin’ny fiadanany indray (9.5 – 9.15).

Hovalian’Andriamanitra ny helok’ireo firenena (1.1 – 2.16)[hanova | hanova ny fango]

- Hovalian’Andriamanitra ny fahotan’ireo firenena jentilisa enina (1.1 – 2.3). Ireto avy ireo firenena ireo : i Siria, i Filistia, i Foinikia, i Edoma, i Amona ary i Moaba.

- Hovalian’Andriamanitra toraka izany koa i Joda sy i Isiraely (2.4 – 2.16)

Horavàna i Isiraely sy i Samaria renivohiny (3.1 – 6.14)[hanova | hanova ny fango]

- Horavana noho ny fahotany i Isiraely (3.1 – 3.15)

- Hohelohina i Israely fa tsy mibebaka (4.1 – 4.13)

- Horavàna ny Fanjakan’i Isiraely (5.1 – 6.14)

Ireo fahitan’i Amosa sy hafatra hafa fanampin’izany (7.1 – 9.10)[hanova | hanova ny fango]

- Ireo fahitana telo voalohany : ny valala sy ny haintany ary ny fira-potsy (7.1 – 7.9)

- Nanaratsy an’i Amosa tany amin’ny mpanjaka i Amazia

- Ny fahitana fahefatra : ilay harona feno voankazo (8.1 – 8.3)

- Hosazian’Andriamanitra i Isiraely ka hijaly ao anaty aizina sy fisaonana (8.4 – 8.14)

- Ny fahitana fahadimy : ny fianjeran’ny toerana masina (9.1 – 9.4)

Hanasazy nefa mampanantena ho avy mamirapiratra (9.5 – 9.15)[hanova | hanova ny fango]

- I Iahveh Sabaoth no anaran'Andriamanitra (9.5 – 9.6)

- I Iahveh no Andriamanitra (9.7 – 9.10)

- Ny hoavy mamiratr’i Isiraely (9.11 – 9.15)

Jerereo koa:[hanova | hanova ny fango]

Loharano:[hanova | hanova ny fango]

  1. Finkelstein, Israel. The Forgotten Kingdom: The Archaeology and History of Ancient Israel. Atlanta: SBL, 2013. Ancient Near East Monographs, Number 5. p. 4.