Jiosy

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy

Ny teny hoe jiosy dia avy amin'ny teny Hebreo hoe Yehoudim, ny Jiosy dia "vondron'olona" iray firenena sy iray finoana antsoina hoe Jodaisma na Yahâdut amin'ny teny hebreo.

Ny Jiosy dia taranak'i Abraham, Isaaka sy Jakoba izay antsoina koe hoe Israely. Ny Jiosy taloha dia niaina tao Jodea sy Samaria. Israely izany no tany fiaviana sy niandohan'ny firenena Jiosy sy ny Jodaisma, araky ny baiboly, dia io tany io no nomen'i YHWH Andriamanitra an'ny Jiosy. Taty aoriana dia niparitaka eran-tany ny Zanak'Israely.

Ny finoana Jodaisma[hanova | hanova ny fango]

Ny finoana Jodaisma na "finoana Jiosy" dia finoana Monoteista , zany hoe mino Andriamanitra iray ihany, ary YHWH no anarany . io anarana io anfa, araky ny finoana Jiosy, dia masina loatra ka tsy azo tenenina, ka izany no mahatonga ireo Jiosy miteny hoe "Adonay" (Tompo) na "Hashem" (ilay anarana) rehefa miresaka na mivavaka. Ny Jiosy dia mino fa iray ihany Andriamanitra, ka noho izany tsy manaiky ny "Trinité" kristiana izy.

Ny teny masin'ny Jiosy dia ny teny Hebreo.

Ny finoana Jiosy dia mino fa nomen'Andriamanitra an'i Mosesy (Mosheh amin'ny teny hebreo) ny Torah (midika hoe lalàna). Misy didy 613 ao anatin'ny Torah. Anisan'ireny didy irey ny fifadiana ireo biby tsy mivaky kitro , na ny trondro tsy misy kirany. Ny andro masin'ny Jiosy dia ny Shabbat, ny andro asabotsy.