Bokin'ny Deoteronomia

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Manazava ny Lalàn'Andriamanitra amin'ny Zanak'i Israely i Mosesy, nataon'i Gerard Hoet (1648-1733), 1728

Ny Bokin'ny Deoteronomia, Bokin'ny Deoterônômy, Deoteronomia na Deoterônômy, dia boky fahadimy ao amin'ny Baiboly, ao amin'ny Testamenta Taloha ary boky fahadimy sady farany ao amin'ny Pentateoka, izay manantitra ny momba ny lalàna sy ny amin'ny tsy maitsy hanajana azy araka ny efa voalaza rahateo ao amin'ireo bokin-dalàna telo voalohany (Eksodosy, Levitikosy, Nomery).

Fiforonan-teny[hanova | hanova ny fango]

Ny hoe Deoteronomia na Deoterônômy dia avy amin'ny teny grika hoe Δευτερονόμιον / Deuteronómion, izay avy amin'ny teny roa nakambana hoe Δευτερος ("faharoa") sy νόμoς ("lalàna). "Lalàna faharoa" ny dika ara-bakitenin'ny hoe Δευτερονόμιον. Raha ny marina dia tsy lalàna faharoa no hita ao amin'ity boky mitondra io lohateny io ity fa firesahana fanindroany sy fanamafisana ny lalàna efa voalaza ao amin'ireo boky mialoha azy. Ny Tanakh dia manondro azy amin'ny hoe Aleh Hadevarim izay avy amin'ny andian-teny fanombohan'ilay boky manao hoe "Aleh ha-devarim", midika hoe "Izao ireo teny". Fohezina amin'ny hoe Devarim ("Teny") izany.

Fizaràn'ny boky[hanova | hanova ny fango]

Ny Bokin’ny Deotronomia dia azo zaraina dimy ka ny fizaràna telo afovoany dia mirakitra ireo lahateny telo nataon’ny Mosesy teo amin’ny lemak’i Moaba talohan’ny hahafatesany.

Testamenta Taloha

Ny lahateny fampidirana (1 – 4)[hanova | hanova ny fango]

Ampahatsiahivina indray eto ny dia tao amin’ny tany efitra, izay niainga avy eo amin’ny tendrombohitra Horeba (na Sinay) hatrany Kadesy ka hatrany Moaba.

Ny didy folo sy ny fanazavana ny fampiharana azy (5 – 11)[hanova | hanova ny fango]

Ampahatsiahivina ireo zava-nitranga teo amin’ny tendrombohitra Horeba, sady natolotra ny Didy Folo. Nodidiana mba samy hampianatra ny lalàna amin’ireo izay eo ambany fiahiany ny loham-pianakaviana. Nampitandremina ireo izay mbola hanompo andriamani-kafa afa-tsy i Yahweh. Nankalazaina ilay tany nampanantenaina an’i Israely. Nodidiana ho amin’ny fanajàna an’Andriamanitra sy ny Lalàny ny vahoaka.

Ireo fehezan-dalàna izay ivon’ny boky (12 – 26)[hanova | hanova ny fango]

Natokotra ny fehezan-dalàna deoteronomika : lalàna izay hifeheana ny fanompoana hataon’i Israely (12 – 16). Nomena ireo fitsipika hifehy ny fiangonana sy ireo mpitarika fivavahana (17 – 18). Nomena koa ireo fitsipika ara-piarahamonina (19 – 25). Natao ny fanekem-pankatoavana (26).

Fanavaozana manetriketrika ny fanekena (27 – 30)[hanova | hanova ny fango]

Fitahiana no ho an’izay mitandrina ny lalàna fa ozona kosa no ho an’izay mandika izany (27 – 28). Nanao lahateny famaranana momba ny fanekena teo amin’ny lemak’i Moaba i Mosesy izay ahitana ireo lalàna rehetra ao amin’ny Fehezan-dalàna Deotronomika (12 – 26) taorian’izay nomena tao Horeba. Namporisihina indray i Israely mba hanaja ny lalàn’Andriamanitra (29 - 39).

Ny famindram-pitantanana sy ny nahafatesan’i Mosesy (31 – 34)[hanova | hanova ny fango]

Napetraka handimby an’i Mosesy i Josoa. Natolotr’i Mosesy an’ireo Levita (fokona mpisorona) ny Lalàna. Niakatra teny amin’ny tendrombohitra Nebo (na Pisgah) i Mosesy ka teo no nahafatesany sy nandevenan’Andriamanitra azy. Mifarana amin’ny tonon-kira atao hoe Hiran’i Mosesy sy Tsodranon’i Mosesy ny fitantarana izany zava-nitranga izany (31-34).

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]