Bokin'i Josoa

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Nampijanona ny masoandro i Josoa, nataon'i Joseph-Marie Vien

Ny Bokin'i Josoa na Bokin'i Jôsoe dia boky ao amin'ny Testamenta Taloha ao amin'ny Baiboly sy ao amin'ny boky masin'ny Jiosy (Tanakh). Mitantara ny nahazoan'ny Zanak'i Israely ny tany nampanantenain'Andriamanitra ny razambeny, dia i Kanana, ny Bokin'i Josoa. Maneho ny tsy fivadihan'Andriamanitra amin'ny fampanantenana nataony io boky io. Asehony koa anefa fa izay mivadika amin'Andriamanitra dia ho resy. Amin'ny teny fohy dia maneho ny fitondrana sy ny famonjen'Andriamanitra ny olony ilay boky.

Ny Bokin'i Josoa dia isan'ireo atao hoe boky ara-tantara ao amin'ny Baiboly kristiana, fa bokin'ny mpaminany na bokim-paminaniana (hebreo: Nevi'im) kosa izy ao amin'ny Tanakh, izay manasokajy azy ho isan'ireo "mpaminany taloha". Tokony ho tany an-tenantenan'ny taonjato faha-10 tal. J.K. no nanoratana ny ankabeazan'ny lahatsoratra hita ao amin'ny boky.

Fiforonan-teny[hanova | hanova ny fango]

Ny hoe Bokin'i Josoa na Bokin'i Jôsoe dia fanagasiana ny anaran'ny boky amin'ny teny hebreo hoe ספר יהושע / Sefer Yehoshua. Ny hoe Yehoshua dia atao amin'ny teny anglisy hoe Joshua ka izany no nakan'ny Baiboly protestanta malagasy ny hoe Josoa fa amin'ny teny frantsay kosa dia Josué ka avy amin'io indray no nakan'ny Baiboly katolika malagasy ny hoe Jôsoe.

Ny amin'ny fanoratana ny Bokin'i Josoa[hanova | hanova ny fango]

Ny nanoratana ny boky, araka ny lovantsofina[hanova | hanova ny fango]

Ny lovantsofina jiosy dia milaza fa i Josoa (na Jôsoe) no nanoratra io boky io. Nampitondraina ny anaran'i Josoa ilay boky satria izy no olona voaresaka betsaka sady manana ny maha izy azy indrindra ao anatiny. I Josoa dia ilay lehilahy nanampy an'i Mosesy (na Môizy) tamin'ny fitarihana ny Zanak'i Israely avy any Ejipta hankany amin'ny tany Kanana sady lasa mpitarika an'io vahoaka io taorian'ny nahafatesan'i Mosesy.

Ny fanoratana ny boky, araka ny fikarohana ankehitriny[hanova | hanova ny fango]

Ny sasany amin'ny mpikaroka momba ny Baiboly dia milaza fa fitambaran-tsoratr'olona samihafa sady avy amina loharano samihafa ny Bokin'i Josoa. Toy izao ny fisehon'izany ara-potoana:

  1. Fanoratana voalohany izay ahitana indrindra ny toko voalohany hatramin'ny toko faha-12 tamin'ny taonjato faha-7 tal. J.K., tamin'ny andron'ny mpanjaka Josia.
  2. Fanampiana lahatsoratra deoteronomista tamin'ny taonjato faha-6 sy faha-5 tal. J.K.
  3. Fanampiana lahatsoratra momba ny asan'ny mpisorona indrindraindrindra tamin'ny taonjato faha-5 sy faha-4 tal. J.K. (Toko 3-5; 20-22; 24).
  4. Fanampiana lahatsoratra samihafa tamin'ny taonjato faha-2 tal. J.K.

Ny fizaràna ny boky[hanova | hanova ny fango]

Azo zaraina roa na telo ny Bokin'i Josoa, ka ny fizaràna voalohany dia mahafaoka ny toko voalohany hatramin'ny toko faha-12.

Ny fizaràna faharoa dia manomboka eo amin'ny toko faha-13 hatramin'ny toko faha-21. Ny fizarana fahatelo dia manomboka eo amin'ny toko faha-22. Raha fizaràna roa fotsiny no atao dia manomboka amin'ny toko faha-13 ka miafara amin'ny toko faha-24 ny fizaràna faharoa. Misy koa ny mizara ny boky ho efatra na mihoatra aza.

Ny nahazoan'ny Zanak'i Israely ny tany Kanana (Jos. 1 - 12)[hanova | hanova ny fango]

Ny fakana ny mandan'i Jeriko, nataon'i James Jacques Joseph Tisso

Ny fizaràna voalohany izay mitantara ny nahazoan'ny Zanak'i Israely ny tany nampanantenain'Andriamanitra azy, dia ny tany Kanana. Betsaka ireo tanàna azon'ny Israelita noho ny fanampian'Andriamanitra azy ka ny sasany amin'izany dia azo tamin'ny fomba mahagaga. Ohatra amin'izany ny nandrodanana ny mandan'i Jeriko (na Jerikao) tamin'ny alalan'ny fitsofana trompetra, ny nampijanonan'Andriamanitra ny masoandro sy ny volana mba hanohizan'ny Israelita ny ady ka handreseny, ny nandatsahan'Andriamanitra havandra handripaka ny miaramilan'ireo firenena fahavalo, sns. Io fizaràna io ihany koa no maneho fa tsy manampy ny Zanak'i Israely Andriamanitra rehefa tsy manaja ny Fanekem-pihavanana izy ireo. Izany, ohatra, no naharesy azy tamin'ny ady nataony tao Ay (na Hay) (Jos. 7.1-12).

Ny fizaràna ny tany tamin'ireo fokon'i Israely (Jos. 13 - 21)[hanova | hanova ny fango]

Amin'ity fizaràna ity no ilazana ny foko roa ambin'ny folo sy ny antsipiriany momba ny anjara tany nomena azy ireo tsirairay. Nisy ny foko izay efa nahazo ny anjarany tamin'i Mosesy (na Môizy) talohan'ny nidirana tao Kanana. Ambara ao koa ny fomba nizarana ny tany, dia ny fanaovana antsapaka. Nisy koa ny fanokanana tanàna fialokalofan'izay nahafaty olona tsy nahy. Ny Levita ihany no tsy nahazo anjara tany manokana fa nomena tanàna ao amin'ny foko hafa rehetra.

Ny hafatra farany nataon'i Josoa (Jos. 21 - 24)[hanova | hanova ny fango]

Efa antitra i Josoa tamin'ny nahavitana ny fakàna sy ny fizaràna ny tany Kanana ka nanao hafatra farany ny amin'ny tsy tokony hakan'ny Zanak'i Israely tahaka ny fanaon'ireo firenena manodidina azy, ny tsy hifangaroany aminy, ny tokony hitandremany ny lalàna ary ny fampahatsiahivany ny halehiben'ny herin'Andriamanitra sy ny fanatanterahany ireo fampanantenana izay nataon'Andriamanitra. Nilaza koa i Josoa fa raha misaraka amin'Andriamanitra ny Israelita ka manompo andriamani-kafa dia ho tonga ireo firenena manodidina ka handripaka azy. Nitady ny valin-tenin'ireo Israelita i Josoa ho fanamafisana ilay Fanekem-pihavanana eo amin'Andriamanitra sy ny Zanak'i Israely. Nilaza iretsy farany fa hanompo an'Andriamanitra.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Boky ara-tantara protokanonika:

Boky ara-tantara deoterokanonika: