Apokrifan'ny Baiboly

Avy amin'i Wikipedia
(tonga teto avy amin'ny Boky apokrifa)
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Atao hoe Apokrifan'ny Baiboly na Boky apokrifa na Soratra apokrifa na Apokrifa fotsiny ireo boky nosoratana ho boky masina nefa tsy voaray ho ao amin'ny lisitry ny boky ekena ho filamatry ny finoana ao amin'ny Baiboly kristiana na amin'ny Baiboly jiosy. Izany lisitra izany no atao hoe kanona. Tsy mitovy ny fampiasan'ny Katolika sy ny Protestanta ny teny hoe apokrifa. Samy manana ny lisitry ny boky ataony hoe apokrifa ny fanontana Baiboly tsirairay.

Fiforonan-teny[hanova | hanova ny fango]

Ny teny hoe apokrifa dia fanagasiana ny teny grika hoe ἀπόκρυφος / apókruphos izay midika hoe "miafina".

Hoy i Enrico Galbiati : "Sarotra hatambatra ho boky iray taloha izany boky maro be izany, sady nisy boky maro hafa koa nolazaina tsy an-drariny hoe boky masina notsilovin'Andriamanitra (nohamboina hoe hita tany an-toeran-miafina, ka nantsoina amin'ny anarana grika hoe "apokrifa")" [1]. Ny Protestanta malagasy dia mpiasa ny teny hoe apokryfika koa.

Fampiasana ny teny hoe apokrifa[hanova | hanova ny fango]

Tsy mitovy ny fadraisana sy ny fampiasana ny teny hoe apôkrifa na apokryfa eo amin'ny fiangonana protestanta sy ny fivavahana jiosy an-daniny ary ny fiangonana katolika sy ortodoksa an-kilany. Niho izany dia samy manana izay boky ataon'ny hoe apokrifa ny fiangonana tsirairay. Nefa ny hoe "pseodepigrafa" ao amin'ireo fiangonana protestanta no mitovy amin'ny hoe "apôkrifa" ao amin'ny fiangonana katolika sy ny fiangonana ortodoksa.

Boky apokrifa amin'ny Protestanta sy ny Jiosy[hanova | hanova ny fango]

Ataon'ny Protestanta hoe apokrifa ireo boky ao amin'ny Testamenta Taloha hita ao amin'ny Baiboly katolika sy orthodoksa sady atao hoe deoterokanonika nefa tsy voaray ho kanona ao amin'ny Baiboly protestanta sy ao amin'ny Baiboly hebreo. Ireto avy izy ireo:

Ny boky nifotorana misy an'ireo "fanampiny" ireo dia tsy voasoratra ao amin'ny Baiboly hebreo ampiasaina amin'izao fotoana izao fa tamin'ny Baiboly amin'ny teny grika atao hoe Septoaginta. Ny boky hafa rehetra izay sady tsy kanonika no tsy apokrifa dia ataon'ny Protestanta hoe pseodepigrafa.

Boky apokrifa amin'ny Katolika[hanova | hanova ny fango]

Amin'ny Katolika ny boky atao hoe apokrifa dia ireo boky sady tsy protokanonika no tsy deoterokanonika - dia ireo no ataon'ny Protestanta hoe pseodepigrafa. Ny teny hoe apokrifa sy pseodepigrafa anefa tsy voatery hitovy hevitra. Tsy misy lisitra raikitra momba ireo boky ireo fa ireto misy ohatra vitsy amin'izany:

Ny ankamaroan'ny boky apokrifa (amin'ny hevitr'io teny io ho an'ny Katolika sy ny Ortodoksa) dia omena manaraka eo ambany.

Apokrifan'ny Testamenta Taloha sy Apokrifa kristiana[hanova | hanova ny fango]

Tsy mahatanisa ny boky apokrifa rehetra ny lisitra omena eto.

Apokrifan'ny Testamenta Taloha[hanova | hanova ny fango]

Ireto boky ireto dia atao hoe koa "Apokrifa anelanelan-testamenta" na "Soratra anelanelan-testamenta" noho izy ireo voasoratra tanlanlan'ny fotoana naoratana ny Testamenta Taloha sy ny an'ny Testamenta Vaovao, teo anelanelan'ny fotoana nahafatesan'ny mpaminany Malakia (toanjato faha-5 eo ho eo) sy ny fotoana nanombohan'i Joany Batista nanao asa faminaniana. Voasoratra tamin'ny fiteny grika sy tamin'ny fiteny hebreo ireo boky apokrifa ireo.

Apokrifa kristiana[hanova | hanova ny fango]

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Loharano[hanova | hanova ny fango]

  1. Enrico Galbiati, Tantaran'ny Famonjena amin'ny Testamenta Taloha, Edisiôna md. Paoly / Filles de St Paul / Antananarivo, 1995. Takila faha-12.