Zodiaka

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Ny zodiaka dia faribolana miendri-pehikibo, tsy hita maso fa eretreretin'ny saina, eny amin'ny bolan-danitra manodidina ny Tany ka ny ivony dia mifanandrify amin'ny toerana misy ny Tany, izany hoe ny lalana omban'ny Tany manodidina ny Masoandro. Ny anaran'ny antokon-kintan'ny zodiaka sy ny evan'ny zodiaka amin'ny teny latina dia ireto: Aries, Taurus, Gemini, Cancer, Leo, Virgo, Libra, Scorpius, Ophiuchus, Sagittarius, Capricornus, Aquarius ary Pisces. Misy karazany roa ny zodiaka dia ny zodiakam-panandroana mahazatra izay atao hoe zodiaka mikisaka, sy ny zodiaka amin'ny haikintana (zodiakan'antokon-kintana miampy ny antokon-kintana Ophiuchus) izay atao hoe zodiakan-kintana. Mitovy anarana ny antokon-kintan'ny zodiaka sy ny evan'ny zodiaka fa tsy mitovy fari-potoana na fari-danitra isehoana na tondroina. Ireto avy ny anaran'izy ireo amin'ny teny malagasy: Alahamady, Adaoro, Adizaoza, Asorotany, Alahasaty, Asombola, Adimizana, Alakarabo, Alakaosy, Adijady, Adalo ary Alohotsy.

Fiforonan-teny[hanova | hanova ny fango]

Ny teny hoe zodiaka dia avy amin'ny teny grika hoe ζωδιακός κύκλος / zôdiakós kúklos izay midika hoe "faribolan-java-manana aina madinika". Ny hoe ζῴδιον / zốdion dia midika hoe "zava-manana aina madinika" satria ireo antokon-kintana ao amin'ny zodiaka, afa-tsy ny Libra ("mizana"), izay ampahany tao amin'ny antokon-kintana Scorpius ("maingoka"), sy ny Aquarius ("mpanidin-drano"), dia maneho sarin-java-manana aina, araka ny fieritreretan'ny mpandinika kintana sy ny mpanandro amin'ny kintana.fahizay

Antokon-kintana sy evan'ny zodiaka[hanova | hanova ny fango]

Antokon-kintan'ny zodiaka[hanova | hanova ny fango]

Ny antokon-kintan'ny zodiaka dia ampahany amin'ny antokon-kintana rehetra izay hoatry ny andalovan'ny Masoandro sy ireo planeta miaraka aminy. Ireto ny anaran'ny antokon-kintana telo ambin'ny folon'ny zodiakan-kintana amin'ny fiteny latina:

  • Aries ("ondrilahy")
  • Taurus (omblahy)
  • Gemini ("kambana")
  • Cancer ("foza")
  • Leo ("liona")
  • Virgo ("virjiny")
  • Libra ("mizana")
  • Scorpius ("maingoka")
  • Ophiuchus ("bibilava")
  • Sagittarius ("mpitifitra amin'ny tsipìka")
  • Capricornus ("osilahy")
  • Aquarius ("mpandraraka rano")
  • Pisces ("trondro")

Ny faritry ny lanitra misy ny antokon-kintana tsirairay dia tsy mitovy habe satria tsy voazara mitovy nefa koa tsy fantatra mazava fa nifanarahan'ny manam-pahaizana ny tena fetr'izany faritra tsirairay izany.

Evan'ny zodiaka[hanova | hanova ny fango]

Notsinjaraina ho faritra roa ambin'ny folo mitovy ny zodiaka tamin'ny taonjato faha-5 ka samy manana 30° ny evan'ny zodiaka tsirairay izay mitovy anarana amin'ny antokon-kintana tokony hifanandrifindrify aminy. Ny roa ambin'ny folo amin'ireo ihany no mitovy anarana amin'ny antokon-kintan'ny zodiaka. Tsy isany ny Ophiuchus. Ny Alahamady (latina: Aries) no eva voalohany izay mifanandrify amin'ny faritry ny lanitra idiran'ny Masoandro ao amin'ny ekinoksa[1] amin'ny lohataona any amin'ny ila-bolantany avaratra (izany hoe 20 na 21 Marsa) izay fari-potoan'ny taom-baovao tao amin'ireo tetiandro tamin'ny Andro Taloha.

Izao ny anaran'izy ireo amin'ny fiteny latina sy malagasy sy arabo ary frantsay:

Teny latina Teny malagasy Teny arabo Teny frantsay
Aries Alahamady Al-Hamal Bélier
Taurus Adaoro Ath-Thur Taureau
Gemini Adizaoza Al-Djuza Gémeaux
Cancer Asorotany As-Saratan Cancer
Leo Alahasaty Al-Asad Lion
Virgo Asombola As-Sumbul Vierge
Libra Adimizana Al- Mizan Balance
Scorpius Alakarabo Al-Akrab Scorpion
Sagittarius Alakaosy Al-Kaus Sagittaire
Capricornus Adijady Al-Djadi Capricorne
Aquarius Adalo Al-Dalu Verseau
Pisces Alohotsy Al-Hut Poissons

Fifandraisan'ny antokon-kintana sy ny evan'ny zodiaka[hanova | hanova ny fango]

Ny fari-potoana ao amin'ny zodiakan'antokon-kintana, izay atao hoe zodiakan-kintana (frantsay: zodiaque sidéral), dia tsy ampitovizina amin'ny zodiakan'ny eva, izay atao hoe zodiaka mikisaka (frantsay: zodiaque tropical) ary ny faritry ny antokon-kintan'ny zodiaka.

Ny zodiakan-kintana[hanova | hanova ny fango]

Ny zodiakan-kintana dia zodiaka azo avy amin'ny fampifanandrifiana ny fizarana ny faritry ny zodiaka amin'ny antokon-kintana mitovy anarana aminy nefa natao izay hampitovy ny haben'ny faritra (30° avy) fa tsy nampitovizina amin'ny faritry ny antokon-kintan'ny zodiaka (izay indraindray mihoatra ny 30°, indraindray latsaka).

Ny zodiaka mikisaka[hanova | hanova ny fango]

Ny zodiaka mikisaka (zodiakam-panadroana mahazatra) dia zodiaka tsy manaraka ny fihodin'ny kintana fa manaraka ny an'ny Masoandro sy ny fizaran-taona ka tsy mitovy amin'ny hafainganam-pihodinan'ny zodiakan-kintana sady ireo eva ao aminy dia tsy mifanandrify amin'ny antokon-kintana mitovy anarana aminy. Ny zodiaka mikisaka no fampiasa indrindra amin'ny fanadroana na dia lazaina fa ny kintana no fototry ny fanandroana. Na dia izany aza dia misy ny fanandroana tena mifototra amin'ny zodiakan-kintana na ny antokon-kintan'ny zodiaka mihitsy ka atao hoe fanandroan-kintana.

Inty ny fafana maneho ny tsy fitovian'ireo zodiaka roa ireo:[hanova | hanova ny fango]

Anarana Eva Zodiaka mihodina Antokon-kintana Zodiakan-kintana
Aries (Alahamady) 21 Marsa - 20 Avrily

(31 andro)

18 Avrily - 13 Mey

(25,5 andro)

15 Avrily - 15 Mey
Taurus (Adaoro) 21 Avrily - 20 Mey

(31 andro)

13 Mey - 21 Jona

(38,2 andro)

16 Mey - 15 Jona
Gemini (Adizaoza) 21 Mey - 21 Jona

(31 andro)

21 Jona - 20 Jolay

(29,3 andro)

16 Jona - 15 Jolay
Cancer (Asorotany) 22 Jona - 22 Jolay

(31 andro)

20 Jolay - 10 Aogositra

(21,1 andro)

16 Jolay - 15 Aogositra
Leo (Alahasaty) 23 Jolay - 22 Aogositra

(31 andro)

10 Aogositra - 16 Septambra

(36,9 andro)

16 Aogsitra - 15 Septambra
Virgo (Asombola) 23 Aogositra - 22 Septambra

(31 andro)

16 Septambra - 30 Oktobra

(44,5 andro)

16 Septambra - 15 Oktobra
Libra (Adimizana) 23 Septambra - 22 Oktobra

(30 andro)

30 Oktobra - 20 Novambra

(21,1 andro)

16 Oktobra - 15 Novambra
Scorpius (Alakarabo) 23 Oktobra - 22 Novambra

(31 andro)

20 Novambra - 29 Novambra

(8,4 andro)

16 Novambra - 15 Desambra
Ophiuchus 29 Novembra - 18 Desambra

(18,4 andro)

Sagittarius (Alakaosy) 23 Novembra - 21 Desambra

(29 andro)

18 Desambra - 20 Janoary

(33,6 andro)

16 Desambra - 14 Janoary
Capricornus (Adijady) 22 Desambra - 20 Janoary

(30 andro)

20 Janoary - 16 Febroary

(27,4 andro)

15 Janoary - 14 Febroary
Aquarius (Adalo) 21 Janoary - 19 Febroary

(30 andro)

16 Fenroary - 11 Marsa

(23,9 andro)

15 Febroary - 14 Marsa
Pisces (Alohotsy) 20 Febroary- 20 Marsa

(29 na 30 andro)

11 Marsa - 18 Avrily

(37,7 andro)

15 Marsa - 14 Avrily
TOTALY 365 na 366 andro 366 andro

Ny zodiaka sy ny fanandroana[hanova | hanova ny fango]

Ny zodiaka sy ny fanandroana amin'ny ankapobeny[hanova | hanova ny fango]

Ny evan'ny zodiaka dia ampasaina amin'ny fanandroana mba hatao fiaingana ara-potoana sy arak'erana ka ahafahana manao ny fampifandraisana izay fototr'ity fanao ity. Ampiasaina ao amin'ny fanandroana ny zavatra isankarazany toy ny planeta, ny Masoandro, ny Volana, ny faravodilanitra ary ny faritra na teboka amin'ny vohon'ny tany mifanandrify amin'ny Masoandro mitatao vovonana. Ny fananandroana miankina amin'ny zodiaka dia misy karazany roa koa noho izany, dia ny fanandroan-kintana sy ny fanandroan'eva (fanandroana mahazatra ny maro).

Ny fanandroan-kintana[hanova | hanova ny fango]

Ny fanandroan-kintana (frantsay: astrologie sidérale) dia miankina tanteraka amin'ny kintana na ny antokon-kintana (antokon-kintan'ny zodiaka indrindra) izay azo jerena tokoa eny amin'ny lanitra. Mety ho ny maso fotsiny no enti-mijery izany mivantana na amin'ny alalan'ny fampiasana fitaovana moderna.

Ny fanandroan'eva[hanova | hanova ny fango]

Ny fanandroan'eva na fanandroa-mikisaka (frantsay: astrologie tropicale) kosa dia miankina amin'ny fizaran-taona faritan'ny toerana misy ny Masoandro miohatra amin'ny Tany. Ity fanandroana ity no be mpampiasa indrindra amin'ireo Tandrefana na dia efa tsy mifanaraka amin'ny antokon-kintan'ny zodiaka intsony aza ny evan'ny zodiaka.

Miteraka olana ny tsy fahafantarana ny fisian'ny zodiaka roa. Ohatra, ny olona iray teraka ao amin'ny evan'ny Adimizana (23 Septambra - 22 Oktobra) dia tsy teraka ao amin'ny fotoan'ny antokon-kintana Adimizana (30 Oktobra - 20 Novambra) fa ao amin'ny an'ny antokon-kintan'ny Asombola noho ny tsy fifanarahana misy amin'ny antokon-kintan'ny zodiaka sy ny evan'ny zodiaka. Toy izany koa raha misy olona lazaina fa teraka manandrify ny evan'ny Alakaosy (23 Novambra - 21 Desambra) dia tsy teraka amin'ny antokon-kintan'ny Alakaosy fa amin'ny antokon-kintan'ny Alakarabo izy raha ny tena marina.

Raha ny fanandroana malagasy no iaingana dia mbola miitatra io elanelana io eo amin'ny volana malagasy sy ny antokon-kintan'ny zodiaka.

Jereo koa:[hanova | hanova ny fango]

Loharano sy fanamarihana[hanova | hanova ny fango]

  1. Ny ekinoksa dia fotona tokony hampitovy halava tanteraka ny andro sy ny alina (raha tsy niendrika kapila fa niendri-teboka ny masoandro) ka amin'ny 20 marsa (na 21 tsindraindray) sy amin'ny 22 Septambra (na 23 tsindraindray).