Filazantsara

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy

Ny Filazantsara na Evanjely na Vaovao Mahafaly dia fitambaran'ny boky efatra (Matio, Marka, Lioka, Jaona (na Joany)) hita ao amin'ny Testamenta Vaovao ao amin'ny Baiboly, natokana hizaràna amin'ny olona rehetra ny momba ny Fanjakan'Andriamanitra sy i Jesoa Kristy. Ny Kristiana dia mamaky sy mihaino ny Filazantsara satria mino fa hahazo fanampiana amin'ny fiainany manontolo ary hifandray amin'ny Mpahary sy ny voary. Atao hoe Evanjelista na Evanjelistra ny mpanoratra ny Filazantsara. Amin'ny heviny mivelatra dia ilazana ny Testamenta Vaovao ihany koa ny teny hoe filazantsara na vaovao mahafaly.

Fiforonan-teny[hanova | hanova ny fango]

Ny teny hoe filazantsara na vaovao mahafaly dia teny enti-mandika ny teny grika hoe εὐαγγέλιον / euangélion izay midika hoe "vaovao tsara", "vaovao mahafaly". Ny hoe evanjely, izay fampiasan'ny Eglizy Katolika Romana eto Madagasikara matetika, dia fanagasiana avy hatrany io teny grika io. Vaovao mahafaly ho an'ny Kristiana satria "Tenin'Andriamanitra", manambara ny fanavotana an'izay mibebaka amin'ny fahotany sy mino an'i Jesoa Kristy ho zanak'Andriamanitra.

Fanasokajiana[hanova | hanova ny fango]

Maro ny filazantsara na evanjely, nefa ny efatra amin'ireo ihany no noraisin'ny Kristiana ho boky mendrika ny ho hita ao amin'ny Baiboly, ny hafa rehetra izay tsy voaray dia atao hoe apokrifa.

Ny Filazantsara efatra dia tsy afangaro amin'ireo boky ao amin'ny Testamenta Vaovao toy ny Asan'ny Apostoly, ireo Epistily ary ny Apokalypsin'i Jaona (na Apokalipsan'i Masindahy Joany). Misokajy roa ny Filazantsara, dia ireo Filazantsara synoptika (na Vaovao Mahafaly sinoptika) sy ny Filazantsara araka an'i Jaona (na Vaovao Mahafaly nosoratan'i Masindahy Joany).

Telo ireo Filazantsara synoptika, dia ny Filazantsara araka an'i Matio (na Filazantsaran'i Matio) sy ny Filazantsara araka an'i Marka (na Filazantsaran'i Marka) ary ny Filazantsara araka an'i Lioka (na Filazantsaran'i Lioka).

Vontoatiny[hanova | hanova ny fango]

Mitantara ny fiainan'i Jesoa Kristy, mampita ny asa sy ny fampianarana nataony, mitatitra ny fahafatesany sy ny fitsanganany indray, ary milaza ny mbola hiverenany handray ireo mino Azy, ary manambara ny amin'ny Fanjakan'Adriamanitra ny Filazantsara efatra.

Ireo filazantsara apokrifa[hanova | hanova ny fango]

Ireo soratra atao hoe filazantsara apokrifa na evanjely apokrifa dia tsy tafiditra ao amin'ny Baiboly, tsy boky kanonika izy ireo. Ny teny hoe apokrifa dia teny grika nogasina (ἀπόκρυφος / apókryphos) izay midika hoe "miafina" na "nafenina". Ny sasany amin'ireo dia nosoratan'olona ao amin'ny fivavahana gnostika (fivavahana manankina ny famonjena amin'ny fahalalana) tsy isan'ny Apostolin'i Jesoa Kristy. Ireto ny ohatra amin'izany: Filazantsaran'i Fahamarinana, Filazantsaran'i Nikodemosy, Filazantsaran'i Filipo, Filazantsaran'i Tomasy, Filazantsaran'i Barnabà, Filazantsaran'i Gamaliela, Filazantsaran'i Jodasy, Filazantsaran'i Maria, Filazantsaran'i Petera, Filazantsara miafin'i Marka, Filazantsara Arabo momba ny Fahazazana, Filazantsara Armeniana momba ny Fahazazana, Filazantsaran'ny Fahazazana araka an'i Tomasy, sns.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]