Konsily

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Ny konsily, izay atao hoe koe sinoda, dia fivoriam-ben'ny eveka katolika na ortodoksa izay anapahana ny tenim-pinoana sy ny foto-pampianarana ary ny fitsipi-pifehezana hiainan'ny Fiangonana. Ny Apostoly no heverina fa nanao konsily voalohany tany Jerosalema (taona 49 taor. J.K.). Tsy isaina ao amin'ny filaharan'ny konsily io fivorian'ny Apostoly io. Ny emperora no nampiantso konsily tamin'ny voalohany, taty aoriana dia ny Papa no manao izany. Ny Konsily voalohany tao Nikea no konsily voalohany teo amin'ny Fiangonana taorian'ny andron'ny Apostoly. Manam-pahefana amin'ny Fiangonana ny zavatra tapaka amin'ny konsily.

Misy anefa konsily sasany izay tsy eken'ny fiangonana sasany aorian'ireo fivakisan'ny Fiangonana teo amin'ny tantara. Ny Fiangonana protestanta sy ny Fiangonana anglikana dia tsy manaiky afa-tsy ny fahefan'ny konsily telo volohany, ny Fiangonana ortodoksa tandrefana ny fito voalohany, ary ny Fiangonana katolika dia manaiky ny fahefan'ny ankamaroan'ny konsily rehetra.

Fiforonan-teny[hanova | hanova ny fango]

Ny teny hoe konsily dia avy amin'ny teny latina hoe concilium fa ny teny hoe sinoda kosa dia avy amin'ny teny grika hoe sun odos. misy koa ny manoratra amin'ny teny malagasy hoe synoda.

Ireo konsily ekiomenika[hanova | hanova ny fango]

Ny konsily efatra voalohany[hanova | hanova ny fango]

Ireto konsily efatra ireto dia eken'ny Fiangonana katolika sy ny Fiangonana ortodoksa ary ny ankamaroan'ny Fiangonana protestanta.

Ny Konsily voalohany tao Nikea (taona 325)[hanova | hanova ny fango]

Ny Konsily voalohany tao Nikea dia natao tamin'ny taona 325 ka ny emperora Konstantino no nampiantso azy. Io no konsily voalohany. Izany dia natao mba handraiketana ny maha Andriamanitra an'i Jesosy Kristy ka hanoherana ny fampianaran'i Ariosy (arianisma) izay noheverina ho fampianaran-diso tamin'izay. Tapaka fa mitovy fomba (homoousia) amin'ny Ray ny Zanaka amin'ny maha Andriamanitra ny Ray sy ny Zanaka. Navoaka ny Fanekem-pinoana nikeana.

Ny Konsily voalohany tao Konstantinopoly (taona 381)[hanova | hanova ny fango]

Nanamafisana ny zavatra tapaka tao amin'ny Kosilin'i Nikea ny Konsily voalohany tao Konstatinopoly izay nanalavana ny Fanekem-pinoana nikenana ka lasa Fanekem-pinoan'i Nikea sy Konstantinopoly. Io no konsily faharoa. Tapaka fa Andriamanitra koa ny Fanahy Masina. Tsy nandray anjara tamin'io ny Fiangonana latina.

Ny Konsily tao Efeso (taona 431)[hanova | hanova ny fango]

Ny Konsily tao Efeso (na Efesosy na Efezy) dia nanapahana ny maha Renin'Andriamanitra (gr.: Theotokos) an'i Maria. Iono konsily fahatelo. Nivoaka noho izany ny Fanekem-pinoan'i Efezy. Tsy eken'ny Protestanta ny fiantsoana an'i Maria ho Renin'Andriamanitra. Nitsipahana ny nestorianisma koa izany.

Ny Konsily tao Kalkedona (taona 451)[hanova | hanova ny fango]

Ny Konsily tao Kalkedona no nanambaràna ny fananan'i Jesosy fomba (na natiotra) roa, dia natioran'Andriamanitra sy natioran'olombelona. Io no konsily fahefatra. Izany konsily izany no nanoherana an'i Eotikesy, izay nampianatra fa nifangaro ka tsy azo avahana ao amin'ny natioran'Andriamanitra ny natioran'olombelona ao amin'i Kristy. Heverin'ny tao amin'ny konsily ho fampianaran-diso izany fampianarana izany izay nataony hoe monofizisma.

Ireo konsily efatra manaraka[hanova | hanova ny fango]

Ny Konsily faharoa tao Konstantinopoly (taona 553)[hanova | hanova ny fango]

Nanamafisana ny fananan'i Kristy natiora roa ny Konsily faharoa tao Konstantinopoly ka nambara fa sady olona no Andriamanitra i Kristy. Io no konsily fahatelo. Nohelohina ny asa soratra manohana ny nestorianisma.

Ny Konsily fahatelo tao Konstantinopoly (taona 680 sy 681)[hanova | hanova ny fango]

Nambara tamin'ny Konsily fahatelo tao Konstantinopoly fa manana sitrapo roa i Kristy amin'ny maha olombelona sy Andriamanitra azy, dia sitrapon'olombelona sy sitrapon'Andriamanitra. Io no konsily fahenina. Nohelohina noho izany ilay atao hoe monotelisma.

Ny Konsily faharoa tao Nikea (taona 787)[hanova | hanova ny fango]

Ny Konsily faharoa tao Nikea dia natao mba hanamelohana ny fanimbana sary masina izay nomena ny anarana hoe ikonoklasma. Io no konsily fahafito. Ny mpomba ny fanimbana ny sary masina dia nilaza fa mifanohitra amin'ny fivavahana kristiana marina ny fampiasana sary hanehoana an'i Kristy sy i Maria sy ireo olomasina hafa. Nandresy tamin'izany konsily izany ny mpomba ny fampiasana ny sary masina (atao hoe ikonodola). Nekena ny fanajana ny sary masina.

Ny Konsily fahefatra tao Konstantinopoly (taona 869 sy 870)[hanova | hanova ny fango]

Ny Konsily fahefatra tao Konstantipopoly no nampisaraka ny Fiangonan'i Roma sy ny Fiangonan'i Konstantinopoly. Io no konsily fahavalo. Notapahana fa ny Lovantsofina na Lovampinoana dia isan'ny fitsipiky ny finoana koa manampy ny Soratra masina. Nohelohina ny fiheverana ny olona ho fitambaran-javatra telo, dia ny vatana sy ny fanahy-aina ary ny fanahy; ary nohamafisina ny fiheverana ny olombelona ho fitambaran-javatra roa, dia ny vatana sy ny fanahy-aina.

Nataon'ny Fiangonana tandrefana hoe mivoaka amin'ny Ray sy ny Zanaka ny Fanahy masina: izany no atao amin'ny teny latina hoe Filioque ("sy ny Zanaka"). Tsy neken'ny Fiangonana ortodoksa izany konsily izany. Nitsipaka ny fanovanana ny hoe Filioque amin'ny Fanekem-pinoana nikeana izany konsily izany. Ny Fiangonan'i Roma dia nino fa mivoaka amin'ny Ray sy ny Zanaka ny Fanahy Masina fa ny Fiangonan'i Konstantinopoly kosa tsy nanaiky an'izany fa nanamafy ny fivoahan'ny Fanahy Masina amin'ny Ray irery ihany.

Ireo konsily iraisam-paritra[hanova | hanova ny fango]

Ny eveka ao amin'ny Fiangonana katolika ihany no nandray anjara amin'ireo konsily iraisam-paritra ireo izay atao hoe konsily jeneraly.

Ireo konsily talohan'ny tao anelanelan'ny taona 870 sy 1965[hanova | hanova ny fango]

Ireto avy izy ireo:

  • ny Konsily voalohany tao Latrana (1123);
  • ny Konsily faharoa tao Latrana (1139);
  • ny Konsily fahatelo tao Latrana (1179);
  • ny Konsily fahefatra tao Latrana (1215);
  • ny Konsily voaohany tao Liona (1245);
  • ny Konsily faharoa tao Liona (1274);
  • ny Konsily tao Viena (1311-1312);
  • ny Konsily tao Konstatia (1414-1418);
  • ny Konsily tao Bala-Ferare- Florentia (1431-1445);
  • ny Konsily fahadimy tao Latrana (1512-1517).

Ireo konsily katolika taorian'ny Reformasiona protestanta[hanova | hanova ny fango]

Ireto avy izy ireo:

Ankoatr'ireo konsily ekiomenika sy konsily iraisam-paritra ireo dia nisy koa ny konsily isam-paritra izay maro dia maro.

Jereo koa:[hanova | hanova ny fango]