Fiteny malagasy

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy
Fiteny malagasy
Isan'ny mpiteny 20 tapitrisa (teny nibeazana)[1]
Faritany Flag of Madagascar.svg Madagasikara, Flag of the Comoros.svg Komaoro[2]
Sata Ofisialy any Madagasikara (miaraka amin'ny teny frantsay)
Mpandamina Akademia Malagasy
Kaodim-piteny mg, mlg[3]
Soratra latina


Ny teny malagasy dia tenim-pirenenan'ny Repoblikan'i Madagasikara. Ny teny malagasy dia ao amin'ny fianankavian-tenin'ny teny Barito (ao amin'ny teny Aostronezianina). Any Banjarmasin, nosin'ny Kalimantan (Indonezia) no foiben'ny fiteny Barito. Ny teny akaikikaikin'ny teny malagasy ankehitriny dia ny fiteny ma'anyan. Misy koa ny fiteny samihim sy ny fiteny dusun deyah sns. Fiteny malay izao no teny miasa eo amin'io nosy io.

Tantara[hanova | hanova ny fango]

Ny endriky ny teny malagasy dia tsy tahaka ny fiteny ao Afrika ao. Satria io fiteny io dia ao amin'ny vondrom-piteny Malayo-Polineziana, sampan'ny vondrona Aostrôneziana. Ny fihavian'ny teny malagasy dia fantatr'ireo mpandini-piteny hatry ny taonjato faha sivy ambin'ny folo. Ny teny malagasy dia mitovy vondrom-piteny Barito avy amin'ny faritany atsimo atsinanan'ny Nosy Borneo. Betsaka ny fitovizan'ny teny malagasy amin'ny fiteny ma'anyan, fiteny iray tenenina eo amin'ny faritry ny renirano Barito, ao Atsimon'i Borneo. Izy io milaza fa mponina Aotrôneziana avy amin'ny tamba-nosy malay nandalo tany Borneo no nipetraka tao Madagasikara, na dia tsy fantatra aza ny anton'io fifindrana io. Taonjato maro tety aoriana, nifangaro tamin'ny Arabo sy ny Masombika (Afrikana avy amin'ny tontolo soahily) ny mponina Aostrôneziana.

Ao amin'ny teny malagasy dia misy indran-teny avy amin'ny fiteny arabo ary koa avy amin'ny teny soahily. Ny haisoratra malagasy dia efa nanomboka tamin'ny taonjato faha sivy ambin'ny folo. Tamin'ny frantsay tonga tao Fort-Dauphin tamin'ny taonjato faha 17, nahita soratra nosoratana tamin'ny alàlan'ny sorabe izareo. Ny soratra voalohany nosoratana tamin'ny abidy latina dia ny raki-bolana malagasy-holandey nosoratana tamin'ny fanombohan'ny taonjato faha 17 navoakan'i Gabriel Ferrand voalohany tamin'ny 1908. Ny sorabe dia soratra mety nampidirina tao Madagasikara tamin'ny taonato faha 15. I Radama I, ny mpanjaka mahay mamaky teny sy manoratra tao amin'ny Fanjakana Merina, dia namorona abidy malagasy sy abidy latina mbola ampiasaintsika amin'izao fotoana izao ; saingy ny fitsipi-panoratana sy ny litera ampiasaina fotsiny no niova. Nikasa tamin'ny protestantan'ny London Missionary Society hanangana fiangonana sy fianarana ianarana ny abidiny i Radama I.

Ny boky voalohany noprintiana tamin'ny teny malagasy (miaraka amin'ny abidy moderna), dia ny Baioly, nodikain'ny misionera Kristiana Britanika tamin'ny 1835 niasa tao Imerina. Ny raki-bolana voalohany noprintiana dia ny raki-bolana malagasy-frantsay nataon'i Etienne de Flaucourt.

Fiteny sy tenim-poko any Madagasikara[hanova | hanova ny fango]

Rehefa dinihana amin'ny lafin'ny fidiniham-piteny ny teny malagasy, dia misy teny malagasy maromaro fa mitovitovy. Samy fiteny izy ireo fa tsy tenim-paritra.

  • Bara,
  • Betsimisaraka atsimo,
  • Betsimisaraka avaratra,
  • Masikoro,
  • Plateau,
  • Sakalava,
  • Tandroy-Mahafaly,
  • Tanosy,
  • Antankarana,
  • Tsimihety,
  • Bushi (Bosia ?), any Mayotte

Any Madagasikara, misy ny malagasy ofisialy. Miasa eran'ny nosy sy ampiasain'ny gazety sy ny fahitalavitra.

Ao amin'ny gropy atsinanan'ny zanataho Barito ireo fiteny ireo. Any Indonezia daholo ny foko miteny ny fiteny barito hafa, afatsin'ny foko malagasy miteny malagasy. Noho izany, dia avy any Indonezia ny teny malagasy fa tsy ao Madagasikara satria tamin'ny taonjato faha efatra vao nahitana olona tao Madagasikara tao, kanefa tany Afrika, efa-jato kilometatra miala avy eo, nisy ny olona hatran'ny roa tapitrisa taona.

Oha-pampitahana filôjenetika[hanova | hanova ny fango]

Sorabe Malagasy
Sorabe, abidy malagasy talohan'ny nivadihan'ny abidy latina ho ofisialy

Azo ampitahaina ny foto-boambolana avy amin'ny lisitra Swadesh ary izy io dia mamoaka ny tabilao manaraka :

Malagasy Malay-Indoneziana Tahisiana
tany tanah fenua (ind. benua = "kaontinenta")
lanitra langit ra'i
rano air (danau = "farihy") vai
afo api āuahi
lehilahy, lahy laki-laki tane
vehivavy, vaviny wanita, perempuan vahine
mihinana, homana makan 'amu
misotro (minona) minum inu
lehibe, ngeza,"be" besar rahi
kely , tity kecil iti
alina, Maizina malam po
andro, matsana hari mahana

Indran-teny[hanova | hanova ny fango]

Indran-teny tamin'ny fiteny javaney sy malay[hanova | hanova ny fango]

Betsaka ny indran-teny amin'ny teny malagasy nindramina tamin'ny teny vahiny. Ao ny fiteny malay ary ao koa ny fiteny javaney taloha ; anisan'ireo teny ireo dia ny teny trozona, avy amin'ny teny malay duyung ; ny horita avy amin'ny teny gurita ; ny fano avy amin'ny teny penyu, ny hara avy amin'ny teny malay karah, ny fanohara (karazan-tsokatra) avy amin'ny teny malay penyu karah ; rivotra avu amin'ny fiteny malay ribut midika "rivomahery" na "rivodoza" ; tanjona avy amin'ny fiteny malay tanjung; harana avy amin'ny teny malay karang ; sambo sy nosy avy amin'ny fiteny javaney sāmvaw sy nusa, sns...

Indran-teny avy amin'ny fiteny sanskrity[hanova | hanova ny fango]

Ny indran-teny amin'ny avy amin'ny teny sanskrity dia mikasina ny isa sy ny kalandrie. Azo atao ohatra izao ny teny tantara avy amin'ny teny sanskrity tantra midika teôria ; torak'izany koa ny teny hetsy (100 000) avy amin'ny teny malay keti nindramina tamin'ny teny sanskrity koṭi midika « folo tapitrisa ».

Ireo teny avy amin'ny fiteny sanskrity moa dia nindramin'ny fiteny malagasy alohan'ny nahatongavan'ny malagasy tao Madagasikara. Ka noho izany izy ireo dia niharan'ny fiovana ara-drafipeo, ka tsy fantatra avy hatrany intsony ny fiaviany raha tsy dinihana amin'ny alalan'ny haitsikerafiteny mampitaha (linguistique comparative). [4]

Indran-teny avy amin'ny fiteny hafa[hanova | hanova ny fango]

Ankehitriny ny teny malagasy dia nindran-teny tamin'ny teny arabo (voambolana mikasika ny astrôlôjia), ny teny soahily (voambolana mikasika ny biby ompiana toy ny teny ondry na akoho) ary tamin'ny teny frantsay sy anglisy ho an'ny voambolana mikasika ny fitaovana ampiasaina amin'izao fotoana izao toy ny solosaina azo tenenina koa hoe "ordinatera" na "kompiotera". Ao koa ny anaran'ny karazan-java-koanina toy ny pizza, ny makaraona sns...

Nanana ny fianjadiany ihany koa ny fiteny arabo, indrindra indrindra amin'ny lafin'ny voambolana ampiasaina amin'ny fanandroana ary ireo vondron-kintan'ny zôdiaka : "Adaoro, Asaramanitra, Asorotany, sns..." ; ary koa amin'ny lafin'ny kalandrie, amin'ny fampiasana ireo teny arabo ho fiantsoana ny anaran'andron'ny herinandro : "Alatsinainy, Talata, Alarobia, sns.".

Fônôlôjia[hanova | hanova ny fango]

Zanapeo[hanova | hanova ny fango]

Aloha Afovoany Aoriana
Avo i (i, y) u (o)
Afovoany e (e)
Ambany a (a)

Renifeo[hanova | hanova ny fango]

Bilabiale Labio-dentale Dentale Alvéolaire Vélaire Glottale
Occlusive ou affriquée Marenina p (p) t (t) t͡s (ts) k (k)
Misy feo b (b) d (d) d͡z (j) ɡ (g)
Marenina mialohan'ny orona ᵐp (mp) ⁿt (nt) ⁿt͡s (nts) ŋk (nk)
Misy feo mialohan'ny orona ᵐb (mb) ⁿd (nd) ⁿd͡z (nj) ᵑɡ (ng)
Fricative Marenina f (f) s (s) h (h)
Misy feo v (v) z (z)
An'orona m (m) n (n)
An-tsisiny l (l)
Mikodia r (r)

Fanoratana ny teny malagasy[hanova | hanova ny fango]

Jereo koa  : Sorabe

Ny teny malagasy ankehitriny dia mampiasa ny abidy latina ; noforonin'i Radama voalohany tamin'ny 1823. Ny tondron'ny abidin'i Radama dia mitovy endrika amin'ny abidy ampiasaina amin'izao fotoana izao : ny isan'ny litera ampiasaina dia mbola iraika ambin'ny roapolo, fa tsindraindray itarina ho enina amin'ny roapolo ny isan'ny litera ampiasaina noho izy ireo ampiasaina amin'ny teny vahiny (toy ny teny watt).

Io ny litera ampiasaina amin'ny teny malagasy (ny eo anelanelan'ny fononteny dia ampiasaina amin'ny teny malagasy noho ny fampiasana azy ireo amin'ny fiteny vahiny) : a, b, (c), d, e, f, g, h, i, j, k, l, m, n, o, p, (q), r, s, t, (u), v, (w), (x), y, z.

Fivoaran'ny fanoratana ny teny malagasy[hanova | hanova ny fango]

Niharan'ny fiovana ny fanoratana ny teny malagasy. Samihafa ny teny malagasy nosoratana tamin'ny andron'i Radama I (taona 1820-1830) ary ny teny malagasy nosoratana tamin'ny faram-paran'ny Fanjakan'i Madagasikara (faran'ny taonjato faha-19). Io teny malagasy nosoratana tamin'ny faran'ny taonjato faha-19 io koa dia samihafa amin'ny teny malagasy nosoratana tamin'ny fanjanahantany izay samihafa ihany koa amin'ny teny malagasy soratana amin'izao fotoana izao.

Fampiasana[hanova | hanova ny fango]

Ampisain'ny mponina malagasy amin'ny alalan'ny tenim-paritra na ny tenim-pirenena ny teny malagasy. Amin'ny lafiny ofisialy dia ny tenim-pirenena (malagasy ofisialy) no tena ampiasaina ary matetika io ihany no teny an-tsoratra. Mampiasa ny teny malagasy teny ofisialy na tenim-paritra koa ireo malagasy mipetraka any ivelan'i Madagasikara, na dia tsy maro aza ireo fianankaviana malagasy tsy mampianatra ny tenin-drazany amin'ny zanany.

Eo amin'ny aterineto indray, dia vitsy ireo tranonkala mampiasa ny teny malagasy ho fitenin'ny votoatiny. Matetika ny malagasy dia mampiasa ny fiteny frantsay rehefa mikasika ny fampahalalana. Miampy izany koa ny safidin'ireo mpikarakara tranonkala izay misafidy ny teny frantsay ho fitenin'ny votoatiny. Araka izany dia mamaky ary matetika mifanakalo hevitra amin'ny teny frantsay ireo malagasy eo amin'ny tranonkala.

Tsy mampiasa ny Wikipedia amin'ny fiteny madinika ny mponina nohon'ny boribory vetaveta. « Tsy tia hamorona votoatiny ny mponina satria tsy hisy hamaky, ary tsy misy mamaky satria tsy misy votoatiny. » Ohatr'ireo jordanianina manoratra amin'ny teny anglisy mba ho azon'ny mponina be kokoa, manoratra amin'ny teny frantsay ny malagasy mba ho azon'ny mponina any ivelan'i Madagasikara. Hoy izay mpamoratra izay, raha mamorona votoatiny be kokoa amin'ny teny nibeazany ireo malagasy, dia hisy kokoa ireo votoatiny amin'ny teny malagasy ary ho vaky ilay boribory vetaveta. Arak'izany amin'ny lafiny sasany, hahafahana mamorona fitaovana toa ny mpandika teny anglisy-malagasy ireo orinasa lehiben'ny tranonkala.[5]

Fitsipi-pitenenana[hanova | hanova ny fango]

Ny fehezanteny amin'ny teny malagasy dia matetika manaraka ny rariteny Matoanteny-Fameno-Lazaina (MFL), (amin'ny teny anglisy : rariteny VOS). Na dia izany aza mety miovaova arakaraky ny endriky ny matoanteny ampiasaina izy io araky ny ohatra aseho eo ambany :

Rariteny MFL tsotra
  • Mandahatra ny miaramila aho.

Mampiasa endrika mivantana ny matoantenin'ny mpanao ny fehezanteny eo ambony[6],

Rariteny M(L)F
  • Alahatro ny miaramila.

Mampiasa ny matoantenin'ny atao ny fehezanteny eo ambony. Miray teny amin'ny matoanteny ny lazaina (aho).

Matoanteny[hanova | hanova ny fango]

Ny matoanteny no fanahin'ny fiteny ary mamaritra ny tao, hetsika ary fiainana ny matoanteny. Mamaritra ny fisiana izy, nohon'ny fisian'ny matoanteny misy ; mamaritra ny tao izy, ohatra: "tia aho", "miasa ianareo" ; mamaritra ny fiharetana izy, amin'ny alalan'ny matoantenin'ny atao: "tiana aho", "esorina ianao".[7]

Ny matoanteny dia ampiasaina amin'ny filazana, fandavana na fanambarana zavatra izay mbola atao na efa natao : "miasa ny olona", "nomen'olona vola aho" ; mibaiko, manasa na mametra-panontaniana[8].

Fizarana voalohany : matoantenin'ny mpanao ary ny matoantenin'ny atao[hanova | hanova ny fango]

Ny matoanteny dia azo atao anaty sokajy telo : ny matoantenin'ny mpanao ary ny matoantenin'ny atao, ary ny matoanteny tsy mitongilana. Ny matoantenin'ny mpanao dia mamaritra ny lazaina manao zavatra. Ny matoantenin'ny atao dia mamaritra ny lazaina miharitra na iharan'ny zavatra.

Ny matoantenin'ny mpanao dia :

  • lazaina fa mivantana (anglisy: direct) rehefa manaraka ny matoanteny ny lazaina : ohatra: "miteny aho" ; "miasa aho", sns.
  • lazaina fa mandroaka (anglisy: exclusive) rehefa manaraka ny lazaina ny mpameno. Izany dia midika fa ilay lazaina ary ilay lazaina ihany no manao ilay zavatra. Ohatra : "izaho no miteny" ; "Rakoto no manjono", sns.
  • lazaina fa emfatika (anglisy: emphatic) rehefa manaraka ny matoanteny ny lazaina. ohatra : "izaho miteny", "izaho misotro".

Telo no endrik'ireo matoantenin'ny atao.

  1. Ny voalohany dia antsoina hoe endrika tsotra, satria avy amin'ny filaza mandidin'ny fototeny izy. Ohatra : ny matoantenin'ny atao "sotroina" dia avy amin'ny filaza mandidy "sotroy" izay avy amin'ny fototeny "sotro".
  2. Ny endrika faharoa dia manana tovana mamaritra ny mpanao, na ny lazaina. Ohatra "ampianariko ny ankizy", "dioviko ny trano", sns.
  3. Ny fahatelo dia ny endrika ara-toe-javatra, satria mampiasa ny toe-javatry ny fitaona, na toerana, na fomba. Ohatra : "tany an-trano no nisotroan'ny olona rano"

Ny matoantenin'ny atao tsotra dia manana endrika mivantana, emfatika na mandroaka.[9].

Ny matoanteny tsy mitongilana dia mamaritra tao izay mikasika ny mpanao ary ny mpanao ihany. Ohatra : "velona aho" ; "mandeha ianao". Manana endriky ny mpanao ary endriky ny atao ny matoanteny tsy mitongilana : "mandeha aho" (mat. mpanao) ; "andehanako", "alehako" (mat. atao).. Manana ny endrika mivantana, emfatika ary mandroaka ireo matoanteny tsy mitongilana ireo.

Fizarana faharoa : sokajy dimy[hanova | hanova ny fango]

Faharoa, azo sokajiana anaty sokajy dimy ny matoanteny malagasy :

  • Ny matoanteny reflektiva
  • Ny matoanteny mamari-pahafahana (anglisy: potentative verb). Ny tovona mamaritra izy io dia ny tovona maha-. Manana endrika mivantana, emfatika ary mandroaka ireo matoanteny ireo.
  • Ny matoanteny mamari-pivoarana (anglisy: intensive verb) dia mamaritra ny hafatratra, ny fitomboana na ny fivoaran'ny tao iray. Ny tovona mamaritra ireo matoanteny ireo dia ny tovona miha- ohatra ny anatin'i mihalava, mihafohy, mihavitsy, mihafeno, sns. Misy endriky ny mpana ary endriky ny atao io matoanteny io. Ao amin'ny endriky ny mpanao (ang.: active voice) ary amin'ny endriky ny atao (ang. passive voice) dia ahitana ny endrika mivantana, endrika emfatika ary endrika mandroaka (ang.: exclusive form). Amin'ny endrika misy soloteny voatovana amin'ny matoanteny mamari-pivoarana dia ahitana ny endrika mivantana emfatika ary mandroaka.[10]
  • Ny matoanteny mampita (ang.: transitive verb) izay mamaritra ny tao ataon'ny lazaina eo amin'ny fameno. Ny tovona mamaritra ireo matoanteny ireo dia ny tovona man- (manana endrika miova arakaraky ny fototeny)
  • Ny matoanteny mifampivoho (ang.: reciprocative verb) Ao amin'io sokajy matoanteny io dia ahitana ny endriky ny mpanao ary ny endriky ny atao izay samy manana ny endrika mivantana, emfatika ary mandroaka.[11]. Ny endrika mivampivoho dia manana ny endriky ny mpanao, ny endriky ny atao ary ny endrika voatovana solonteny

Amin'ny tabilao eo ambany ny tsirinteny araky ny endriky ny matoanteny avy amin'ny fototeny "latsaka".

Tsirinteny matoanteny* araky ny sokajiny
Endriky ny mpanao Endriky ny atao
ary endrika voatovana soloteny
Reflektiva milatsaka latsahana
Mamari-pahafahana mahalatsaka ahalatsahana
Mamari-pivoarana mihalatsaka ihalatsahana
Mampita mandatsaka andatsahana
Mifampivoho mifandatsaka ifandatsahana

(*) Ny endrika ankehitriny ihany no aseho.

Zana-pizarana na fisokajiana fanampiny[hanova | hanova ny fango]

Ny fizarana fanindroan'ny matoanteny malagasy dia azo sokajiana anaty sokajy telo : endrika mampitranga (ang.: causative), endrika mampitranga mifamoivoho (ang.: reciprocative causative) ary endrika mampitranga mamari-pahafahana (ang.: potentative causative). Ny tovon'ireo matoanteny ireo dia fitambarana ny tovon'ny endrika mampitranga amin'ny tovon'ny endrika mifamoivoho na mamari-pivoarana

Tsirintenin'ny matoanteny* mampitranga[12]
Endriky ny mpanao Endriky ny atao
na endrika voatovana soloteny
Mampitranga
reflektiva
mampilatsaka ampilatsahana
Mampitranga
mamari-pahafahana
mampahalatsaka ampahalatsahana
Mampitranga
mamari-pivoarana
mampihalatska ampihalatsahana
Mampitranga
mampita
mampandatsaka ampandatsahana
Mampitranga
mifamoivoho
mifampilatsaka ifampilatsahana

(*) Ny endrika ankehitriny ihany no aseho.

Ireo matoanteny mampitranga mifampivoho dia natao hamaritana ny zavatra mampitranga, na, ny zavatra ataon'ny olona na zavatra mifampivoho. Ireo matoanteny ireo dia aorina amin'ny alalan'ny fanovana ny tovona m- ho mif- amin'ny endrika mampitranga ny matoanteny mivantana.

Tsirintenin'ny matoanteny mampitranga* mpifampivoho[13]
Endriky ny mpanao Endriky ny atao
na endrika voatovana soloteny
mampitranga mpifampivoho
ny matoanteny reflektiva
mifampilatsaka ifampilatsahana
mampitranga mpifampivoho
ny matoanteny mamari-pahafahana
mifampahalatsaka ifampahalatsahana
mampitranga mpifampivoho
ny matoanteny mamari-pivoarana
mifampihalatsaka ifampihalatsahana
mampitranga mpifampivoho
ny matoanteny mampita
mampandatsaka ampandatsahana
mampitranga mpifampivoho
ny matoanteny mifamoivoho
mifampilatsaka ifampilatsahana

(*) Ny endrika ankehitriny ihany no aseho.

Ny endrika mampitranga fahafahana dia maneho ny fahafahana na ny fahafahana mampitranga ny tao.

Tsirintenin'ny matoanteny mampitranga* fahafahana[14]
Endriky ny mpanao Endriky ny atao
na endrika voatovana soloteny
mampitranga fahafahana
ny matoanteny reflektiva
mahampampilatsaka ahampampilatsahana
mampitranga fahafahana
ny matoanteny mamari-pahafahana
mahampampahalatsaka ahampampahalatsahana
mampitranga fahafahana
ny matoanteny mamari-pivoarana
mahampampihalatsaka ahampampihalatsahana
mampitranga fahafahana
ny matoanteny mampita
mahampampandatsaka ahampampandatsahana
mampitranga fahafahana
ny matoanteny mifamoivoho
mahampampifandatsaka ahampampifandatsahana

(*) Ny endrika ankehitriny ihany no aseho.

Anarana ary solonteny[hanova | hanova ny fango]

Ny soloteny amin'ny teny malagasy dia maro an'isa ary miankina amin'ny fifandraisan'ilay mpiteny amin'ilay olona tenenina.

Tambinteny[hanova | hanova ny fango]

Ny tambinteny dia teny ampiarahana amin'ny mpamaritra anarana, ny matoanteny (mamaritra anarana na tsia) ary tambinteny hafa. Ao amin'ny teny malagasy dia ahitana karazana tambinteny telo : ny tambinteny mamaritr'isa (fandaharana na fanisana) tambinteny mamaritra fotoana: ankehitriny (oh.: ankehitriny, izao ihany, anio, sns.), efa lasa (sahady, taloha, rahateo, sns.) na ho avy (oh. : hatrizay, arakizao, rahampitso, sns.) ; ireo tambinteny mamaritra fitsingerenana (matetika, indraindray, rahoviana, sns.) ; ireo tambinteny mamaritra fitsingerenana voatanisa (oh. : indray, indroa, intelo, isan'andro, isam-bolana, sns.) ; ireo tambinteny mamari-toerana (oh. : aloha, aoriana, dia, mandavanandro, sns.) ; ireo tambinteny mamaritra zava-mitranga tsy misy fiafarana (oh. : mandrakariva, mandrakizay, tsy intsony)[15]


Mpamari-toerana[hanova | hanova ny fango]

Mpamari-toerana malagasy
Akaiky Lavidavitra Lavitra
Tambinteny Tsy hita atỳ àto ào àtsy àny aròa* arỳ
Hita etỳ èto èo ètsy èny eròa erỳ
Soloteny Tsy hita izatỳ* izàto* izào izàtsy* izàny izaròa* izarỳ*
Hita itỳ ìto ìo ìtsy ìny iròa* irỳ
Hita pl. irèto irèo irètsy irèny ireròa* irerỳ*

Fanamarihana :

  • Tsy voatery asiana tsindrim-peo ny mpamari-toerana.
  • Tsy ampaisaina matetika ny mpamari-toerana misy ny *.

Rohy ivelany[hanova | hanova ny fango]

Boky malalaka[hanova | hanova ny fango]

Tsiahy[hanova | hanova ny fango]

  1. Isaina ny teny malagasy ofisialy miaraka amin'ny tenim-paritra
  2. Jereo ny [[fiteny antalaotra
  3. Lisitry ny kaody ISO 639 ho an'ny fitenim-paritra
  4. Hita ao amin'ny teny malay koa ireo indran-teny ireo. Ka anisan'ny poforon'ny fianjadian'ny teny sanskrity tamin'ny teny malagasy alohan'ny nahatongavan'ny malagasy tao Madagasikara izany zavatra izany.
  5. Ethan Zuckerman, 2013 : Rewire: Digital Cosmopolitans in the Age of Connection
  6. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 106
  7. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 106
  8. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 106-107
  9. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 109-110
  10. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 116
  11. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 117
  12. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 119
  13. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 119-120
  14. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 121
  15. A Grammar of the Malagasy language nosoratan'i David Griffith, p. 190