Abidy ara-drafipeo iraisam-pirenena

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy

Ny abidy ara-drafipeo iraisam-pirenena afohezina API amin'ny fiteny frantsay, na IPA amin'ny fiteny anglisy, dia abidy ampiasaina ho an'ny fanoratana ny feon'ny fiteny tetenina. Izy io dia tsy ohatra ny fomba fanoratana an'ny vondrom-piteny, ny AAI dia abidy natao mba handrakotra ny ankapoben'ny fiteny rehetra. Navelatry ny mandinika rafi-peo frantsay sy britanika ho an'ny Fikambanana ara-drafipeo iraisam-pirenena, navoaka tamin'ny 1888 izy. Natao tamin'ny 2005 ny famerenana farany.

Tantara[hanova | modifier le wikitexte]

Ny AAi dia noforonin'ny mpampianatra britanika sy frantsay taritin'i Paul Passy ho an'ny fikambanana ara-drafipeo iraisam-pirenena, noforonina tany Paris tamin'ny 1886 ary nitondra Dhi Fonètik Tîcerz' Asóciécon. Ny santiôna voalohan'ny AAI, navoaka tamin'ny 1888, dia avy amin'ny abidy rômikan'i Henry Sweet, io avy amin'ny abidy manara-peon' Isaac Pitma, sy Alexander John Ellis.

Naverina in-dimy ny AAI, tamin'ny 1900, 1932, 1989, 1993 ary tamin'ny 2005.

Fomba fanoratana[hanova | modifier le wikitexte]

Ny tanjon'ny dikan-tsoratra amin'ny alalan'ny AAI dia mizarazara ny volana ho singam-bolana izay lazaina fa tsy azo sarahina, ary mampiasa eva tokana ho an'izy ireo.

Eo amin'ny 118 eo ho eo ny isan'ny soratra ao amin'ny AAI, iay hahafahana manoratra ny feo hita matetika. Ireo litera ireo dia litera avy amin'ny abidy grika na latina, izay ahitana fiovana na tsia : ɾ, ɽ, ɺ, ɹ (avy amin'i r) ; ɘ, ə (avy amin'i e). Soratana amin'ny alalan'ny litera matetika hita miaraka amina diakritika (miisa 76) ireo renifeo na zanapeo tsy hita matetika. Ohatra, soratana [β̞] ny b ny fiteny kastiliana caber. Misy koa litera manokana hanoratana ny feo toy ny tsindrim-peo : [ˈdʊl·dn̩], fanoratana amin'ny AAI ny matoanteny alemana dulden.


Ny slash (fônôlôjika) sy ny fonosana mahitsy (ara-drafipeo)[hanova | modifier le wikitexte]

  • Amin'ny haitsikerafiteny dia atao anelanelana slash, izany hoe manome ny fanononan'ny teny fa tsy manome ny antsipirihany. Anaty rakibolana no ahitana io karazana fanononana io.
  • Ny fanononana anaty fonosana mahitsy dia fanononana ara-drafipeon'ny teny. Betsaka ireo mety ho fanononana ara-drafipeo ary arakaraky ny faritra, na arakaraky ny mpanonona io fanononana io.

Noho'ny habetsahan'ny fanononana ara-drafipeo, dia ny fanononana fônôlôjika no tena ampiasaina.

Ny Abidy ampiasain'ny AAI[hanova | modifier le wikitexte]

Ny sary momban'ny renifeo sy zanapeon'ny AAI

Famisavisana ilay abidy[hanova | modifier le wikitexte]

Unicode[hanova | modifier le wikitexte]

Jereo koa[hanova | modifier le wikitexte]

Ny renifeon'ny fiteny malagasy amin'ny AAI
Litera Feo
b b
p p
m m
f f
v v
d d
t t
s s
z z
ts ts
j dz
tr ʈʂ
dr ɖʐ
r r
l l
n n
ñ ŋ
k k na kj
g g na gj
h h
Ny renifeon'ny fiteny malagasy amin'ny AAI
Litera Feo
a a
i i
e e
o u

Rohy ivelany[hanova | modifier le wikitexte]

Amin'ny fiteny frantsay[hanova | modifier le wikitexte]

Nuvola apps ksig.png
Mbola ambangovangony ity lahatsoratra ity ary tokony hofenoina.

Azonao atao ny mandray anjara eto amin'ny Wikipedia amin'ny alàlan'ny fanitarana azy.
Jereo koa ny pejy Ahoana ny manao takelaka rehefa te-hijery hoe ahoana no fanaovana azy.