Afrika

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy
Africa (orthographic projection).svg

I Afrika dia kaontinanta iray manana velarantany 30 221 532 kilometatra efa-mira miaraka amin'ny nosy manodidina azy. Ny velarantaniny dia 20,3%-n'ny velarantany tontalin'ny tany ary 6%-n'ny velarantany tontaly. Mahatratra hatramin'ny iray lavitrisa ny isan'ny mponina ao aminy tamin'ny taona 2010, izany dia 16,14%-n'ny mponina erak'izao tontolo izao. I Afrika dia voafaritry ny Ranomasina Mediteranea any avaratra, ny Lakandranon'i Suez sy ny Ranomasina Mena any avaratra andrefana, ny Ranomasimbe Indiana any atsinanana ary ny Ranomasimbe Atlantika any andrefana. I Afrika dia manana firenena 48 miaraka amin'i Madagasikara ary 53 miaraka amin'ny tamba-nosy rehetra.

Miampitan' Afrika ny Fehintany ary betsaka ny toe-tany ananany : miovaova any avaratra, mafana ary tsindraindray isian'ny tanimaty eo amin'ny trôpika roa miampita azy koa ary mafana ary manorana manodidon'ny Fehintany.

Tantara[hanova | modifier le wikitexte]

Tao Afrika no nipoiran'ny karazan'olom-belona homo sapiens.

Taona taloha[hanova | modifier le wikitexte]

Tamin'ny taona taloha, ireo fanjakana fanta-daza ary namela lova an-tsoratra da ny fanjakan'i Ejipta, fanjakan'i Kush, Meroe, fanjakan'i Aksoma, Kartajy ary ny Zimbaboe Lehibe.

Jeografia[hanova | modifier le wikitexte]

Ny velarantany manontolon'i Afrika dia telopolo tapitrisa kilometatra toradroa izay manao azy ho kaontinenta faharoa leohbe indrindra.

Valo arivo kilometatra ny halaviran'ny Cap des Aiguilles (Afrika Atsimo) amin'ny Ras Ben Sakka (Tonizia), ary fito arivo kilometara ny halaviran'ny Ras Hafun (Somalia) amin'ny nosin'i Cabo Verde.

Ny toerana avo indrindra ao Afrika dia ny tampon'ny tendrombohitra Kilimanjaro izay manana haavo 5 895 metatra.

Aljeria no firenena lehibe indrindra ao Afrika ary Nijeria no firenena be mponina indrindra.

Toe-tany[hanova | modifier le wikitexte]

Maro samihafa ireo toe-tany hita ao Afrika. Ny faritra avaratra ary atsimo dia manana ny toe-tany mediteraneanina. Toe-tany ara-pehibe ny toe-tanin'i Afrika afovoany ary toe-tanin'ny tanimaty no ananan'ireo faritra izay akaikin'ny trôpikan'ny Asorotany ary ny trôpikan'ny Adijady.

Jeopolitika[hanova | modifier le wikitexte]

Ny firenena mivelatra indrindra any Afrika dia ny Sodana manana velarantany 2,50 tapitrisa kilometatra efa-mira. Ary ny firenena kely indrindra dia ny tambanosin'i Seisela 1 300 kilometatra any avaratr'i Madagasikara.

Endrika:Kontinanta