Tsy fetezan-dison'ny Papa

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche
Ny Papa Pio IX (1792–1878)

Ny tsy fetezan-dison'ny Papa dia foto-pampianarana na tenim-pinoan'ny Fiangonana katolika romana izay milaza fa eo am-panatanterahana ny fahefany dia tsy mety ho diso ny Papa raha manao fanambaràna noho ny fananany fahefana apostolika fara-tampony momba ny finoana sy ny fitodran-tena sy noho ny fanampian'Andriamanitra izay miaro azy amin'ny mety ho fahadisoana. Notoherin'ny Protestanta izany sady niteraka fisarahan'ny Fiangonana katolika tranainy tamin'ny Fiangonana katolika romana.

Fanambaràna ny tsy fetezan-dison'ny Papa[hanova | hanova ny fango]

Famaritana ny tsy fetezan-dison'ny Papa[hanova | hanova ny fango]

Araka ny famaritana nankatoavina sy navoakan'ny Konsily Vatikàna I tamin'ny taona 1870, tamin'ny andron'ny Papa Pio IX, dia azo lazaina ho manome fampianarana tsy mety diso ny Papa:

  • raha miteny "avy eo amin'ny fiketrahana" (latina: ex cathedra), izany hoe amin'ny maha mpiandry ondry sy maha mpampianatra azy ary ny fananany fahefana apostolika fara-tampony;
  • raha miteny izy ka manana tanjona hampihatra izany amin'ny Fiangonana manontolo;
  • raha zavatra momba ny finoana na ny fitondran-tena ampianarina amin'ny maha isan'ny fanambaràna'Andriamanitra nampitaina hatramin’ny andron'ny Apostoly ny zavatra faritany.

Tsy heverina ho tsy mety diso ny Papa raha manambara ny heviny manokana.

Fanamarinana ny tsy fetezan-dison'ny Papa[hanova | hanova ny fango]

Lazain'ny mpobma ilay fampianarana fa ny tsy fetezan-dison'ny Papa dia efa hita taratra tao amin'ny fampianaran'ireo Rain'ny Fiangonana. Fahasoavana na fanomezan'Andriamanitra, izay loharano tokana nipoiran'ny tsy fetezan-diso, voamarina ao amin'ny Baiboly sy ny teolojia. Isan'ireo andalan-tSoratra Masina anohanany hevitra ny lahateny fanaovam-beloma ao amin'ny Evanjelin'ny Masindahy Joany, indrindra ny fampanantenany ny Fanahin'ny fahamarinana (Joa. 14.17; 15.26; 16.13). Ny tsy fetezan-diso dia tsy afaka miasa raha tsy ny momba ny foto-pampianarana miorina amin'ny Soratra Masina sy ny lovansofina (na lovampinoana) tranain'ny Fiangonana, izay tsy azon'iza na iza toherina; noho izany dia tsy azo ambara ho tsy mety diso ireo foto-pampianarana vaovao taty aoriana.

Ny fiangonana nandà ny tsy fetezan-dison'ny Papa[hanova | hanova ny fango]

Ny Fanavaozam-piangonana protestanta[hanova | hanova ny fango]

Notoherin'ny Protestanta izany fampianarana izany satria amin'izy ireo dia Andriamanitra irery ihany no tsy mety diso.

Ny Fiangonana katolika tranainy[hanova | hanova ny fango]

Nisy mpino katolika maro, dia ny tany Alemaina sy Soisa sy Holanda sy tany hafa koa, izay nanda ny fanapahan-kevitry ny Konsily Vatikàna I, indrindra ny amin'ny tsy fetezan-dison'ny Papa. Ny arsevekan'i Utrecht (i Loos) dia nanohitra izany. Nivoaka ny tenim-panorenana ilay fiangonana vaovao, dia ny Fanambaràna tao Utrech tamin'ny taona 1889.

Fampiharana ilay tenim-pinoana[hanova | hanova ny fango]

Hatramin'ny taonjato faha-19 dia fanambaràna roa nampiharana ny tsy fetezan-dison'ny Papa no nivoaka tao amin'ny Fiangonana katolika romana:

  • ny tenim-pinoana momba ny tsy fanananan'i Maria ota nolovana, izay nambaran'ny Papa Pio IX tamin'ny taona 1854;
  • ny famaritana ny Fampakarana ny Virjiny tany an-danitra tamin'ny taona 1950, izay nataon'ny Papa Pio XII.