Fiteny indô-ariana

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche

Ny fiteny indô-ariana dia ireo fiteny mamorona sampana iray ao amin'ireo fiteny indô-iraniana, izay ao anatin'ny fianakaviam-piteny indô-eorôpeana. Ao Azia Atsimo no tena ahitana olona maro miteny azy ireo: ao amin'ny roa ampahatelo avaratr'i India, ao Pakistàna, ao amin'ny tapany avaratra-atsinanan'i Afganistàna, ao Bangladesa, ao Nepaly, ao Srilanka ary ao Maldiva.

Ny mpiteny indo-ariana dia antsasaky ny fitambaran'ny mponina miteny indô-eorôpeana, izany hoe any amin'ny 1.500.000.000 any ho any. Ny tena maro mpiteny dia ny fiteny hindostany (fiteny hindy sy fiteny ordo: olona miisa 240.000.000 any ho any), ny fiteny bengaly (olona 230.000.000 any ho any), ny fiteny penjaby (olona 90.000.000 any ho any), ny fiteny maraty (olona 70.000.000 any ho any), ny fiteny gojaraty (olona 45.000.000 any ho any), ny fiteny orià (olona 30.000.000 any ho any), ny fiteny sindy (olona 20.000.000 any ho any), ny fiteny nepaley (olona 14.000.000 any ho any), ny fiteny singaley (olona 16.000.000 any ho any), ny fiteny seraiky (olona 14.000.000 any ho any), ary ny fiteny asamey (olona 13.000.000 any ho any).

Ny fiteny indo-ariana dia zana-bondrona lehibe indrindra amin'ireo fiteny indo-iraniana, izay ahitana koa zana-bondrona roa hafa, dia ny zana-bondron'ireo fiteny iraniana sy ny an'ireo fiteny noristania.

Ireo fiteny indô-ariana[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny hindostany[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny hindy[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny hindỳ dia tenim-pirenen'i India. Amin'ny lafiny ofisialy, nampiasaina ho lingua franca any India ny fiteny hindỳ, kanefa 40 %n'ny olona fotsiny no mampiasa io fiteny io any India. Any avaratr'i India no misy ny ankabeazan'ny mpiteny hindỳ.

Ny fiteny ordo[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny ordò dia fiteny any Pakistana sy any India, mitovitovy be amin'ny fiteny hindy izy fa soratana amin'ny abidy arabo. Betsaka ny teny indramin'ny fiteny ordò amin'ny fiteny persana sy fiteny arabo, ary nanampy feo vaovao ireo fiteny ireo tao anatin'ny rafi-peony. Nanalavitra ny fiteny hindy ny fiteny ordò tamin'ny fisarahan'i India sy i Pakistana tamin'ny taona 1947. Ny fiteny ordò no fiteny fahatelo ambin'ny folo na iraika ambin'ny folo lehibe indrindra eto an-tany.

Ny fiteny bengaly[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny bengaly dia Any Bangladesy sy any India atsinanana. Tenim-pirenena izy any Bangladesy ary anisan'ny teny Öfisialin'i India, indrindra any amin'ny faritan'ny Bengaly Andrefana sy any Tripura. Araka ny fanontan'ny World Almanac 1999, ny teny bengaly no tenin-drenin'ny olona 207 tapitrisa. Teny indô-eorôpeana any atsinanana indrindra ny fiteny bengaly sy ny fiteny asamesa. Manana abjady (na abogida) azy manokana ny fiteny bengaly. betsaka ny voambolana bengaly avy amin'ny fiteny sanskrita sy avy amin'ny fiteny arabo sy persana.

Ny fiteny penjaby[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny maraty[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny maraty dia teny ampiasain' ny olona 75 tapitrisa ny olona any India, indrindra ao amin'ny fanjakan' iMaharashtra sy Goa. Ny fiteny maraty dia iray amin'ireo fiteny ôfisialy any India.

Ny fiteny gojaraty[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny gojaraty no fiten'ny tompontanin'i Gujarat. Misy olona 46 tapitrisa no miteny gojaraty any India sy maneran-tany. Nyfiteny gojaraty no tenin-drenin'i Mohandas Gandhi, i Ali Jinnah ary i Sardar Vallabhbhai Patel.

Ny fiteny orià[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny sindy[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny sindý dia fiteny ao Sindy, ao Azia Atsimo, izay lasa faritanin'i Pakistàna, ampiasain'ny Pakstaney miisa 17 000 000 any ho any ary Indiana miisa 2 800 000 any ho any koa. Fiteny ofisialin'i Pakistàna sy India ny fiteny sindý. Azo soratana amin'ny tarehin-tsoratra arabo (avy amin'ny abidy arabo) na amin'ny devanagry ny fiteny sindý.

Ny fiteny nepaley[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny nepaley dia fiteny tenenina ao Nepaly, any India ary any Botàna. Izy no fiteny ôfisialin' i Nepaly. Ao India dia mihoatra ny 2 000 000 ny isan' ny olona miteny nepaley amin' ny maha fitenin-dreny azy, ary fiteny ôfisialin' ny fanjakan' i Sikkim any India izy. Fitenin-drenin' ny olona miisa 12 000 000 any ho any ny fiteny nepaley ao Nepaly (45 %n' ny mponina nepaley izany). Mihoatra ny kely ny 35 000 000 ny olona miteny nepaley maneran-tany. Soratana amin' ny endri-tsoratra devanagary ny fiteny nepaley, mitovy amin' ny an' ny fiteny hindy.

Ny fiteny singaley[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny singaley dia fiteny ôfisialy any Sri Lanka satria maherin'ny 70%-n'ny olona mipetraka any no miteny singaley. Ny singaley dia fitenin'ny vahoaka sri-lankey any Azia Andrefana, an Aostralia, any Eoropa (Angletera, Frantsa, Italia) ary any Amerika Avaratra, ny tontalin'ny mpiteny singaley dia 19 tapitrisa eo ho eo.

Ny fiteny seraiky[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny asamey[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny asamey dia fiteny any amin'ny faritany mizakatenan'i Assam any avaratra atsinanan'i India, misy miteny io fiteny io koa any Arunachal Pradesh sy any amin'ny firenena hafa any avaratra-atsinanan'i India. Misy olona miteny asamey koa any Bhutan. Izy no tena atsinanana indrindra amin'ny fiteny indo-eoropeana ary misy olona 13 tapitrisa no miteny io fiteny io. Manana fomba fanoratana azy manokana izy, ampiasaina matetika rehefa manoratra io fiteny io.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]