Baiboly katôlika amin'ny teny malagasy

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche

Ny Baiboly katôlika amin'ny teny malagasy dia fandikana ny Baiboly ampiasain'ny Eglizy Katôlika Apôstôlika Rômanina eto Madagasikara. Efa misy fanitsiana natao io Baiboly io ka misy ny Baiboly amin' ny dikan-teny tranainy (1938) izay ahitana ny anaran' Andriamanitra hoe Iahve sy ilay Baiboly tsy ahitana an' io anarana io (2011). Ny anaran' ny Baiboly katôlika dia Ny Baiboly Masina. Tamin' ny taona 1938 no nahavitana printy ny Baiboly katôlika voalohany amin' ny teny malagasy, nefa amin' izao dia ampiasaina ilay vita tamin' ny taona 2011. Toy ny Baiboly katôlika rehetra dia ahitana boky kanônika miisa 73 ny Baiboly katôlika amin' ny teny malgasy, ka ny 46 ao amin’ ny Testamenta Taloha (izay ahitana ireo boky prôtôkanônina sy ireo boky deoterôkanônika) sy boky 27 ao amin' ny Testamenta Vaovao.

Ny lisitry ny boky[hanova | hanova ny fango]

Miavaka ny Baiboly katôlika amin' ny fisian'ireo boky fanampiny atao hoe deoterôkanônika, nolovana tamin' ny baiboly jiosy Septanta amin' ny teny grika sy ny Volgata amin' ny teny latina, izay tsy hita ao amin' ireo Baiboly prôtestanta, nefa itoviany amin' ny Baiboly ôrtôdôksa sasany.

Boky ao amin' ny Testamenta Taloha[hanova | hanova ny fango]

Ireto avy ny anaran'ny boky ao amin'ny Testamenta Taloha: Jenezy, Eksaody, Levitika, Fanisana, Detôrônômy, Jôsoé, Mpitsara, Rota, Samoela voalohany, Samoela faharoa, Mpanjaka voalohany, Mpanjaka faharoa, Tantara voalohany, Tantara faharoa, Esdrasa, Nehemia, Tôbia, Jodita, Estera, Makabeo voalohany, Makabeo faharoa, Joba, Salamo, Ohabolana, Mpitoriteny, Tononkira, Fahendrena, Ekleziastika, Izaia, Jeremia, Fitomaniana, Baroka, Ezekiela, Daniely, Ôsea, Jôely, Amôsy, Abdiasa, Jônasa, Mikea, Nahoma, Habakòka, Sôfônia, Hagay (na Akjea), Zakaria ary Malakia.

Boky ao amin' ny Testamenta Vaovao[hanova | hanova ny fango]

Ireto kosa ny anaran' ny boky ao amin'ny Testamenta Vaovao: Matio, Marka, Lioka, Joany, Asa, Rômanina, Korintianina voalohany, Korintianina faharoa, Galata, Efezianina, Filipianina, Kolosianina, Tesalônisianina voalohany, Tesalônisianina faharoa, Timôte voalohany, Timôte faharoa, Tito, Filemôna, Hebrio, Jakôba, Piera voalohany, Piera faharoa, Joany voalohany, Joany faharoa, Joany fahatelo, Joda ary Fanambaràna.

Endriky ny fandikan-teny[hanova | hanova ny fango]

Milaza ny mpandika teny fa nalaina amin' ny teny fototra, dia ny hebrio sy grika, ny dikan-teny nataony, nefa hita ihany fa misy ireo zavatra sasany izay notakarina avy amin' ny Baiboly katôlika amin' ny teny frantsay, indrindra ny avy ao amin' ilay atao hoe La Bible de Jérusalem.

Fanagasiana ny teny grika sy hebrio[hanova | hanova ny fango]

Ao amin' ny dikan-teny tamin' ny taona 1938[hanova | hanova ny fango]

Amin'ny fanagasiana ny anarana sy teny hebrio na grika dia tsy ny hebrio na ny grika avy hatrany no niaingana (amin' ny ankapobeny) fa ny fanoratana na ny fanononana frantsay. Izay no ahitana ny hoe Piera fa tsy Petro na Petra; Moizy fa tsy Mose na Mosesy (hebreo: מֹשֶׁה /Moshé; grika: Μωσῆς / Mōusēs). Betsaka anefa ny lova noraisin' ny Baiboly katôlika tamin' ny prôtestanta ka isan' izany ny anarana hoe Baiboly.

Niverina amin' ny teny fototra tokoa ny mpandika teny rehefa tena lavitra ny fanonona grika na hebrio ny fanoratana na ny fanononana frantsay; izany no anoratana hoe Joany (frantsay: Jean vakina hoe /ʒɑ̃/). Tsy niala tamin' ny fampiasana ny litera "j" anefa ny mpandika teny hanagasiana ny iôda (י) na ny iôta (ι) arakarahina zanatsoratra. Tranga maningana ny hoe Iahve ao aminy (dikan-teny tamin' ny taona 1938, satria amin' ny teny frantsay dia ny hoe Iahvé no fanoratra)

Ao amin' ny dikan-teny tamin' ny taona 2011[hanova | hanova ny fango]

Vao nanavao ny dikan-tenin' ny Baiboliny ny Katôlika malagasy ka ahitana fahasamihafana araka endrika raha ampitahaina amin' ny dikan-teny mahazatra ny mpamaky teo aloha. Izany dia vokatry ny fikatsahana ny hanakaiky ny fanononana amin' ny teny fototry ny Baiboly (hebrio na grika). Vokatr' izany dia misy ny fifanakaikezan' ny anarana sasany amin' ny fanoratana an' izany ao amin' ny Baiboly prôtestanta toy ny hoe Jiosy (fa tsy Jody), Hagay (fa tsy Akjea). Ny anarana tena mahazatra ny mpino katôlika dia tsy novana ka notazonina, toy ny hoe Piera, Môizy sns.

Nifamadika amin' ny nandrasana ny zavatra sasany toy ny nanoratana ny Ismaely ho Jismaela ao amin' ny dikan-teny vaovaon' ny Baiboly katôlika (2011) ka nanoloana ny "i" (izay efa nanakaiky ny fanononana tena izy) ho "j".

Io antony voalaza eo aloha io ihany koa no mahatonga ny fampiasana ny tendro satroka (^) eo ambonin' ny litera "o" (ô) ho lasa maro dia maro mba hahamarina kokoa ny fanononana ka hiavahan' izay tokony ho tononina ô (/o/) na o (/u/). Tsy nahitana izany firy ny Baiboly katôlika malagasy tranainy. Ohatra: Nabokôdônôzôra fa tsy Nabokodonozora; Môizy fa tsy Moizy. Itoviany amin' ny DIEM io. Ny anarana hoe Eksaody dia sisa navelan' ny fomba fanagasiana ny feo /o/ (ô) ka tsy novana ho Eksôdy.

Voamarika ihany koa ny tokony hisy ny tsindrimpeo raha tsy araka ny mahazatra ny Malagasy ka amin' ny fampiasana ny tendro (` na ´) no anamarihana izany.

Safidy momba ny fanoratana ny teny sasany[hanova | hanova ny fango]

Ao amin' ny dikan-teny vaovaon' ny Baiboly katôlika malagasy, ny anarana hoe Iahve dia nosoloana ny hoe Tompo ka nanaraka ny fanaon' ny Baiboly jiosy amin' ny teny grika atao hoe Septanta izany sady itoviany amin' ny Baiboly DIEM. Ao amin' ny Baiboly jiosy amin' ny teny hebreo anefa io anarana io dia tsy hoe nesorina ka tsy nosoratana intsony fa voasoratra ihany nefa tsy tononina.

Jereo koa:[hanova | hanova ny fango]