Zanabintana

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Zanabintana no iantsoana ireo vintana valo amin'ny fanandroana malagasy izay ampifanandrifina amin'ny lafin-trano avaratra (Adalo sy Alohotsy) sy atsinanana (Adaoro sy Adizaoza) sy atsimo (Alahasaty sy Asombola) ary andrefana (Alakarabo sy Alakaosy), ka ny vintana hafa rehetra izay mifandray amin'ny zoron-trano avaratra atsinana sy atsimo atsinanana sy atsimo andrefana ary avaratra andefana dia renivintana (na renim-bintana). Ny renivintana iray dia manana zanabintana roa ka ny iray "babeny" ary ny iray "trotroiny". Misy zanabintana "mifadratra" aminy ny zanabintana tsirairay ka raha zanabintana babena izy dia mifandratra amin'ny zanabintana trotroin-drenivintana. Miarina eo amin'ny renivintana mibaby na mitrotro an'io zanabintana mifandratra aminy io koa ny zanabintana tsirairay.

Ao amin'ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa avy ny zanabintana tsirairay, izay atao hoe "vava" sy "vody". Izany no mampisy ny hoe "vava Adaoro" sy "vody Adaoro". Tsy toy izany ny renivinta izay mitondra tonon'andro telo, dia "vava" sy "vonto" ary "vody".

Ny mombamomba ireo zanabintana[hanova | hanova ny fango]

Adaoro[hanova | hanova ny fango]

Ny Adaoro no vintana sy volana faharoa. Avy amin'ny anaran'antokon-kintana amin'ny teny arabo hoe اثور / Ath-Thur na Ath-Thaur("ombilahy") ny hoe Adaoro. Ny tapany avaratra amin'ny rindrin-trano atsinanana no toerana omena azy. Inoana ho andron'afo na andro mandoro ny Adaoro. Trotroin'ny renivintana Alahamady ny zanabintana Adaoro. Mifandratra amin'ny Alakarabo sady mihataka sy miarina eo amin'ny Adimizana ny Adaoro.

Ao amin'ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa ny Adaoro, dia ny vava Adaoro sy ny vody Adaoro. Dimbiasan'ny vava Adaoro ny vody Alahamady ary manaraka ny vody Adaoro ny vava Adizaoza.

Araka ny finoana dia andron'afo ny tononandro Adaoro sady halam-baratra.

Adizaoza[hanova | hanova ny fango]

Vintana sy volana fahatelo ny Adizaoza. Avy amin'ny anaran'antokon-kintana amin'ny teny arabo hoe اجوزاء / Al-Djuza ("kambana") ny hoe Adizaoza. Ny toerana omena azy dia ny tapany atsimo amin'ny rindrin-trano antsinanana. Ny Alakaosy no mifandratra amin' ny Adizaoza sady miarina eo amin'ny Adijady. Baben'ny renivintana Asorotany ny zanabintana Adizaoza.

Ao amin'ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa ny Adizaoza, dia ny vava Adizaoza sy ny vody Adizaoza. Dimbiasan'ny vava Adizaoza ny vody Adaoro ary manaraka ny vody Adizaoza ny vava Asorotany.

Eo amin' ny Adizaoza no fitoeran'ny sinibe ao an-trano. Izay olona mikasa hampaka-bady, na hanorin-trano, sns., nefa sendra mifandratra amin'ny vintany ireo andro tsara fanaovana izany, dia ny Adizaoza no tokony hofidiny, fa io tsy mihetsiketsika tahaka ny sinibe, ka hampateza ny zavatra kasaina hatao. Vintana mahery ny Adizaoza ka ny olona ateraka aminy dia "miozanozana" raha tsy alam-bintana.

Alahasaty[hanova | hanova ny fango]

Ny Alahasaty no vintana sy volana malagasy fahadimy. Avy amin'ny anaran'antokon-kintana amin'ny teny arabo hoe اأسد / Al-Asad ("liona") ny hoe Alahasaty. Ny tapany atsinanana amin'ny rindrin-trano atsimo no toerana omena azy. Lazaina ho vinta-mpamosavy sy andron'ody ny Alahasaty. Mifandratra amin'ny Adalo sy miarina eo amin' ny Adijady ny vintana Alahasaty. Trotroin'ny renivintana Asorotany ny zanabintana Alahasaty.

Ao amin'ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa ny Adizaoza, dia ny vava Adizaoza sy ny vody Adizaoza. Dimbiasan'ny vava Alahasaty ny vody Asorotany ary manaraka ny vody Alahasaty ny vava Asombola.

Araka ny finoana dia andro mainty sy vinta-mpamosavy ary andron'ody ny Alahasaty.

Asombola[hanova | hanova ny fango]

Vintana sy volana fahenina ny Asombola. Avy amin'ny anaran'antokon-kintana amin'ny teny arabo hoe السنبلة / As-Sumbul ("virjina") ny hoe Asombola. Ny tapany andrefana amin'ny rindrin-trano atsimo no toerana omena azy. Mifandratra amin'ny Alohotsy sy miarina eo amin' ny Alahamady ny vintana Asombola. Baben'ny renivintana Adimizana ny zanabintana Asombola.

Ao amin'ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa ny Asombola, dia ny vava Asombolasy sy ny vody Asombola. Dimbiasan'ny vava Asombola ny vody Alahasaty ary manaraka ny vody Asombola ny vava Adimizana.

"Vintam-bola" sy vintan'ny olona tia harena ny Asombola. Vintana sy tonon'andro tsara ho an'ny hikarama lavitra ny Asombola ka tokony eo mivoaka.

Alakarabo[hanova | hanova ny fango]

Ny Alakarabo no vintana sy volana fahavalo. Avy amin'ny anaran'antokon-kintana amin'ny teny arabo hoe اعقرب / Al-Akrab ("maingoka") ny hoe Alakarabo. Ny tapany atsimo amin'ny rindrin-trano andrefana no toerana omena azy. Miarina eo amin'ny Alahamady sady mifandratra amin'ny Adaoro ny vintana Alakarabo. Trotroin'ny renivintana Adimizana ny zanabintana Alakarabo.

Ao amin'ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa ny Alakarabo, dia ny vava Alakarabo sy ny vody Asombola. Dimbiasan'ny vava Alakarabo ny vody Adimizana ary manaraka ny vody Alakarabo ny vava Alakaosy.

Araka ny finoana dia androm-bokatra ny tonon'andro Alakarabo, ka tsara isantarana ny fambolena. Voalaza fa teraka tamin'ny vava Alakarabo ny mpanjaka Ranavalona II.

Alakaosy[hanova | hanova ny fango]

Ny Alakaosy dia vintana sy volana fahasivy ao amin'ny fanandroana sy tetiandro malagasy. Avy amin'ny anaran'antokon-kintana amin'ny teny arabo hoe اقوس / Al-Kaus ("mpitifitra tsipika") ny hoe Alakaosy. Ny tapany avaratra amin'ny rindrin-trano andrefana no toerana omena azy. Mifandratra amin'ny Adizaoza ny Alakaosy sady miarina sy miandriana eo amin'ny Asorotany. Baben'ny renivintana Adijady ny zanabintana Alakaosy.

Ao amin'ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa ny Alakaosy, dia ny vava Alakaosy sy ny vody Alakaosy. Atao hoe Alakaosibe ny vava Alakaosy ao amin'ny volana Alakaosy. Dimbiasan'ny vava Alakaosy ny vody Alakarabo ary manaraka ny vody Alakaosy ny vava Adijady.

Vintana mahery indrindra ny Alakaosy. Raha tsy alam-bintana ny zaza teraka aminy dia ahohoka ho faty fa atahorana hahafaty izay lehibe noho izy. Lazaina ho teraka Alakaosy ny piraiminisita Rainilaiarivony vadin'ireo mpanjakavavy merina telo nifandimby. Mba hanalana vintana azy dia napetraka teo am-bavahadim-balan'omby izy raha vao teraka. Tsy maty izy na dia nandalo teo aza ny omby nefa maro tamin'ireo fianakaviany no narary ka nampanapahin'ny ombiasa ny taolana roa amin'ny fanondro sy amin'ny fanondroadala amin'ny tanany ankavia sady nampanalavirina ny fianakaviany izy[1].

Adalo[hanova | hanova ny fango]

Vintana sy volana faharaika ambin'ny folo ny Adalo. Avy amin'ny anaran'antokon-kintana amin'ny teny arabo hoe ادلو / Al-Dalu ("mpandraraka rano") ny hoe Adalo. Ny tapany andrefana amin'ny rindrin-trano avaratra no toerana omena azy. Mifandratra amin'ny Alahasaty sy miarina eo amin'ny Asorontany ny vintana Adalolo. Trotroin'ny renivintana Adijady ny zanabintana Adalo.

Ao amin'ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa ny Adalo, dia ny vava Adalo sy ny vody Adalo. Dimbiasan'ny vava Adalo ny vody Adijady ary manaraka ny vody Adalo ny vava Alohotsy.

Araka ny finoana dia andron-drivotra izay atao hoe rivotr'adalo ny tononandro Adalo ka manimba zavatra betsaka sady vintan-dranomaso sy alahelo.

Alohotsy[hanova | hanova ny fango]

Vintana sy volana faharoa ambin'ny folo ny Alohotsy. Avy amin'ny anaran'antokon-kintana amin'ny teny arabo hoe الحوت / Al-Hut ("trondro") ny hoe Alohotsy. Ny tapany antsinana amin'ny rindrin-trano avaratra no toerana omena azy. Mifandratra amin'ny Asombola sy miarina eo amin'ny Adimizana ny vintana Alohotsy. Baben'ny renivintana Alahamady ny zanabintana Alohotsy.

Ao amin'ny fitetezana andro dia mitondra tonon'andro roa ny Alohotsy, dia ny vava Alohotsy sy ny vody Alohotsy. Dimbiasan'ny vava Alohotsy ny vody Adalo ary manaraka ny vody Alohotsy ny vava Alahamady.

Araka ny finoana dia vintan'olona tsy mahatombin-toerana ny Alohotsy.

Atao hoe "volam-padina" ny Alohotsy satria efa miandrandra ny Asaramanitra. Amin'ny vava Alohotsy sy ny vody Alohotsy dia tsy manao raharaha na fihetsika mety hamparatra amin' ny volana Alohotsy fa tsy ho mety sitrana. Amin'ny maha volam-padina azy dia tsy tokony hatao malaza ny fandevenana ny maty fa alevina mangingina tsy otronin'olo-maro.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Loharano sy fanamarihana[hanova | hanova ny fango]

  1. Annick Cohen-Bessy, La Prédiction ou la vie de Rainilaiarivony 1828-1896, L'Harmattan-Tsipika, 1997.