Fiteny ao Ôseania

Avy amin'i Wikipedia
Aller à la navigation Aller à la recherche
Sarin-tany maneho an' i Ôseania

Ny fiteny ao Ôseania dia ireo fiteny tenenin' ny mponina any Ôseania izay hita indrindra ao amin' ny vondrona telo lehibe: fianakaviam-piteny aostrôneziana, fitenin' ny tompon-tany ao Aostralia ary ireo fiteny papoa. Ny mpanjana-tany koa dia nitondra ny fiteniny tao amin' io faritra io indrindra ny fiteny anglisy sy ny fiteny frantsay.

I Ôseania[hanova | hanova ny fango]

I Ôseania dia kôntinenta izay fitambaran' i Aostralia sy ny nosy anarivony maro manodidina ao amin' ny faritra atsimon' ny ranomasimbe Pasifika. Ahitana firenena miisa 14 ny ao Ôseania. Hita ao i Aostralia, i Zelanda Vaovao, i Papoazia, i Ginea Vaovao, Tasmania, i Melanezia, i Mikrônezia, i Pôlinezia, i Haoay. Ny nosy sy ny tamba-nosy sasany dia mifanalavitra dia mifanalavitra (anarivony kilômetatra). Manana velarana 8 523 655 km2 eo ny kôntinentan' i Ôseania. Ny 90 %n' izay dia i Aostralia. Izy no kôntinenta kely indrindra eto an-tany.

Fiteny ao Ôseania[hanova | hanova ny fango]

Fitenin' ny tompon-tanin' i Aostralia[hanova | hanova ny fango]

Ny fitenin' ny tompon-tanin' i Aostralia dia vondrom-pianakaviam-piteny maro miampy fiteny manirery maro ao Aostralia sy ny nosy manodidina, afa-tsy i Tasmania. Ny ankamaroan'ny fitenin'ny tompon-tanin'i Aostralia dia azo avondrona anatin'ny fianakaviam-piteny pama-niongàna, izay ahitana ny 90%n' ny velaran-tanin' i Aostralia. Ny sisa hafa dia mitsinjara amin' ny fianakaviam-piteny miisa 27 izay hita any amin' ny faritra farany avaratr' io nosy io, misabaka amin' i Aostralia Andrefana ny Territoire du Nord ary i Queensland, izay ivangongoan' ny fianakaviam-piteny maro samy hafa. Tandindomim-pahafatesana ny ankamaroan' ny fitenin' ny tompon-tanin' i Aostralia.

Fiteny aostrôneziana[hanova | hanova ny fango]

Fiteny ôseanika

Ny fiteny aostrôneziana dia tenenina hatraty Madagasikara ka hatrany amin' ny nosin' ny Paska. Isan' ireo fiteny ireo ny fiteny maley (indôneziana), ny fiteny tagalôga (any Filipina) ary ireo fiteny pôlineziana toy ny fiteny maôry sy ny fiteny haoaiana. Maro ireo fiteny aostrôneziana manana ny satan' ny fiteny ôfisialy ao amin' ny firenena miteny azy, toy ny fiteny fiijana ao Fijy, ny fiteny zilbertina ao Kiribati, ny fiteny maôry ao Zelanda Vaovao, ny fiteny naoroana ao Nauru ary ny fiteny samôana ao Samôa. Antsoina hoe fiteny ôseanika ireo fiteny aostrôneziana tenenina ao Ôseania ireo.

Fiteny papoa[hanova | hanova ny fango]

Tenenina ao Ginea Vaovao sy amin' ny nosy manakaiky azy sasany ny fiteny papoa. Tsy fianakaviam-piteny ny fiteny papoa fa vondrona ara-jeôgrafian' ireo fiteny ao amin' io faritr' izao tontolo iozao io, izay sady tsy fiteny aostraliana no tsy fiteny aostrôneziana.

Fitenin' ny mpajana-tany[hanova | hanova ny fango]

Ny fiteny indô-eorôpeana (fiteny frantsay, anglisy, sns) dia tonga tao amin' io faritra io tamin' ny vanimpotoan' ny fanjanahan-tany. Maro ny fiteny kreôly sy pijiny vokatry ny fifampikasohan' ireo fitenin' ny mpanjana-tany ireo tamin' ny fitenin' ny tompon-tany izay nandroso tao amin' io faritra io. Ny sasany dia manana sata ôfisialy toy ny fiteny bislamara ao Vanoato.

Fiteny hafa[hanova | hanova ny fango]

Ireo fiteny tasmaniana dia maty tamin' ny fiantombohan' ny taonjato faha-20.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]