Mananasy

Ny manananasy dia karazana zavamaniry ao amin' ny fianakaviana Bromeliaceae. Zavamaniry trôpikaly izy io, nipoitra avy any amin' ny faritra afovoany amin' i Amerika trôpikaly sy any amin' ny vondro-nosy Antilia, ary ambolena hahazoana ilay voankazo mitambatambara misy nofony mamy. Atao hoe Ananas comosus ny anarany ara-tsiansa. Fantatra koa amin' ny anarana hoe Bromelia ananas izy. Amin' ny teny malagasy izy io dia atao hoe fandra, mananasy, satra, voafandrana.

Mirefy iray metatra eo ho eo ny haavon' ny mananasy maniry. Matevina sy mafy ary lava ny raviny ary mandrakotra ka ahafahany manangona rano. Ahitana vony zato ka hatramin' ny roanjato any ho any ny vondromboniny, izay samy mitombo ka lasa voa be nofony rehefa matoy.

Fiavian' ny anarana

Avy amin' ny teny indiana any Amerika Afovoany (fiteny topy-goarany) hoe naná naná ny anaran' ny mananasy.

Famariparitana

Karazan-javamaniry ahitra izay mahatratra haavo 1 hatramin' ny 1,50 m ny Ananas comosus izay sy ao amin' ny antoko Ananas, ao amin' ny fianakaviana Bromeliaceae.

Ravina

Lava sy miendrika lela lefona 50 sm ka hatramin' ny 1,80 m amin' ny ankapobeny misy nifinifiny, ary indraindray malama ny ravin' ny mananasy. Matevina sy mafy ireo ravina ireo ary manaloka ka ahafahany manangona rano.

Vony

Rehefa afaka 12 ka hatramin' ny 20 volana, ny tahon' ny Ananas comosus dia lasa vondrombony amin' ny endrika salohy, manana halava mirefy hatramin' ny 15 sm miaraka amin' ny voniny telo felana miisa mihoatra ny 100, izay samy misy brakte (ravina niova anjara asa) iray avy.

Misy vondron-dravina fohy eo ambonin' ny vondrombony manga tsy maharitra (miaina iray andro monja) sy tsy misy tangozany eny amin' ny tendron' ny taho. Ireo voniny ireo dia miteraka voany maro miendrika kitsoloha, izay mitombo tsirairay mandra-pahatongan' izy ireo hitambatra, ka hamorona ny mananasy araka ny endrika ahafantarana azy rehefa matoy.

Voa

Tamba-boa, antsoina koa hoe vondromboa, avy amin' ny vondrombony ny mananasy. Lava sy mety hahatratra halava 30 sm io vondromboa io. Miovaova loko arakaraka ny ovan-karazany ny hodiny izay ahitana soritsoritra enin-dafy toa kirana. Miovaova loko ihany koa ny nofony be ranony, nefa amin' ny ankapobeny fotsy na mavo.

Ny Ananas comosus no hany karazana ao amin' ny antoko Ananas izay tsy afaka mamokatra voa amin' ny alalan' ny lahimbony sy vavimbony ao aminy fa tsy maintsy mila ovan-karazana hafa ho eo akaikiny. Tsy fahita firy àry ny vihim-boany, ary ovan-karazana roa samy hafa no tsy maintsy miara-maniry mba ho afaka mamoa. Mamony sy mamoa indray mandeha fotsiny io zavamaniry io dia maty. Amin' ny alalan' ny solofony na sakeliny, izay vokariny betsaka eo am-potony, ny fitomboan' ny taranany.

Raha maniry hoazy any an' ala ny mananasy dia ny voronkely ao amin' ny fianakaviana Trochilidae (kôlibry) indrindra no miantoka ny famindrana vovobony. Misy ramanavy izay mitady maminy eo amin' ny mananasidia sasany sady miantoka ny famindrana vovobony amin' ny alina. Eo amin' ny fambolena, satria mampihena ny kalitaon' ny voa-mananasy ny fitomboan' ny vihim-boa, ny famindrana vovobony dia atao amin' ny tanana, ary ny vihim-boa dia tahirizina ho an' ny fampitomboana taranaka ihany. Any Hawaii, izay nambolena sy nanaovana am-bifotsy ny mananasy nandritra ny taonjato faha-20, dia voarara ny fanafarana ireo karazana voronkaly ireo.

Ovan-karazana

Ny mananasy dia misy ovan-karazana dimy, izay noheverina ho karazana misaraka taloha^[1].

Ananas comosus var. bracteatus (L.B.Sm.) Coppens & F.Leal -- Brezila, Bôlivia, Arzantina, Paragoay, Ekoadôra;
Ananas comosus var. comosus (Linnaeus) Merrill -- Brezila sy Paragoay; nampidirina tany amin' ny faritra sasany any Azia, aty Afrika, any Aostralia, any Meksika, any Amerika Afovoany, any Karaiba, any amin' ny faritra avaratra amin' i Amerika Atsimo, ary any amin' ny nosin' i Pasifika maro;
Ananas comosus var. erectifolius (L.B.Sm.) Coppens & F.Leal -- Però, Ekoadôra, Kôlômbia, Venezoela, faritra avaratra amin' i Brezila, Goiana Frantsay;
Ananas comosus var. microstachys (Mez) L.B.Sm. -- any Kôsta Rika hatrany Paragoay;
Ananas comosus var. parguazensis (Camargo & L.B.Sm.) Coppens & F.Leal -- Kôlômbia, Venezoela, Brezila avaratra, Goiiana, Goiana Frantsay.

Faritra aniriany sy fielezany

Zavamaniry trôpikaly ny mananasy, izay teratany any amin' ny faritra afovoany amin' i Amerika trôpikaly sy any amin' ny vondro-nosy Antilia. Tamin' ny taonjato faha-16 dia ny Pôrtogey sy ny Espaniôla no nampiditra azy io any amin' ny nosy sy firenena maro amin' ny tany mafana. Izany no niparitahan' ny mananasy any Azia Atsimo-Atsinanana, any Pôlinezia, sns.

Amin' izao fotoana izao ny mananasy dia ambolena any amin' ny faritra manana toetanin-jana-pehintany rehetra. I Hawaii no miantoka ny ankamaroan' ny famokarana mananasy am-bifotsy. Mpamokatra lehibe hafa koa i Sina sy i Brezila ary i Meksika.

Fampiasana

Sakafo

Taozavatra

Ny ravin' ny mananasy dia ampiasaina hahazoana ilay tsiraka atao hoe piña, indrindra hanamboarana ny fitafiana filipinina nentim-paharazana atao hoe barong. Ho fanampin' io tsiraka fanenomana io, ny ravin' ny mananasy koa dia mamokatra iray amin' ny "hoditra zavamaniry" voalohany, izay antsoina hoe Piñatex, novokarin' ny orinasa Ananas Anam.

Fahasalamana

Azo atao fanafody koa ny mananasy, anisan' izany ny fampihenana fanaintainana. Mamono mikrôba sady manampy amin' ny fandevonan-kanina (misy anzima afaka mandevona prôteinina - antsoina hoe brômelainina) koa ny mananasy.

Jereo koa

Ananas (antokon-javamaniry)
Bromelia

Loharano

↑ Bartholomew DP, Paull RE, Rohrbach KG (2002). The Pineapple: Botany, Production, and Uses. CABI. p. 23. ISBN 9780851999791.

[1] Bartholomew DP, Paull RE, Rohrbach KG (2002). The Pineapple: Botany, Production, and Uses. CABI. p. 23. ISBN 9780851999791.

[1]