Parosia
Ny Parosia dia ny fisehoan' i Kristy farany sy eskatôlôjika ety an-tany avy any an-danitra amim-boninahitra. Hita ao amin' ny Testamenta Vaovao amin' ny teny grika io teny io, indrindra fa ao amin' ny Epistilin' i Paoly (1Tesalôniana 4:15-17, 2Tesalôniana 2:1-12) sy ao amin' ny Bokin' ny Apôkalipsy, izay manondro ny fanambaràna feno momba ny fanatrehan' i Kristy amin' ny andro farany. Tafiditra ao anatin' izany ny Fiaviany Fanindroany, ny Fitsarana Farany, ary ny fiorenana tanteraky ny Fanjakan' Andriamanitra, izay mandrafitra ny fahavitan' ny drafi-pamonjen' Andriamanitra.
Toriteny apôstôlika tsy tapaka ny Parosia teo amin' ny Kristianan' ny taranaka voalohany. Nanantena ny mbola ho velona amin' ny fotoan' ny Parosia i Paoly, ao amin' ny Epistily Voalohany ho an' ny Kôrintiana izay nosoratana teo amin' ny taona 55 teo ho eo, hany ka namarana ny taratasiny tamin' ny fihobiana hoe "Maranatha" izy, izany hoe: "Avia, Tompo ô!" (1Kôr 16:22), teny izay hita koa ao amin' ny faran' ny Apôkalipsy (Apôk. 22:20). Lohahevitra miverimberina ao amin' ny Asan' ny Apôstôly koa izany, nosoratana dimampolo taona teo ho eo taorian' ny Fanomboana, tamin' ny fotoana nanombohan' ny fahafatesan' ny Kristianina voalohany izay nametraham-panontaniana momba ny fahantomotr' io "fiaviana fanindroany" io sy ny hiafaran' ny vatana sy ny fanahy.
Fiforonan-teny
[hanova | hanova ny fango]Avy amin' ny teny grika hoe παρουσία / parousía izay midika hoe "fanatrehana" na "fiaviana" na "famangiana" ny teny nogahasina hoe parosia. Nanaporofo i Adolf Deissmann fa tamin' ny taonjato faha-3 tal. J.K. no nisehoan' izany teny izany mba hilazana ny fitsidihana ôfisialy ny tanàna izay tanterahin' ny andriandahy na ny manam-pahefana ambony eo amin' ny fanjakana mba hanehoany ny voninahiny[1].
Teo amin' ny asasoratra kristiana voalohany, indrindra fa ny an' i Paoly avy any Tarsôsy, dia andikana ny fiavian' i Kristy eo anivon' ny zanak' olombelona ny teny hoe parousía. Amin' i James Dunn dia ampiasain' i Paoly io teny io amin' ny heviny voalohany hoe "fitsidihan' ny olona ambony"[2].
Teôlôjia
[hanova | hanova ny fango]Misantatra ny vanim-potoana mesianika sy mahafaoka ny fiavian' i Kristy fanindroany amin' ny andro farany ny Parosia. Ao amin' ny teôlôjia kristiana dia fiverenan' i Jesoa Kristy amim-boninahitra ny fiaviany fanindroany, izay hametraka amin' izay ny Fanjakan' Andriamanitra eto an-tany. Nambaran' i Jesoa tenany ao amin' ny Evanjelin' i Joany izany fiaviana fanindroany izany. Tsy zavatra hitranga any amin' ny fotoana hoavy, na zavatra efa niseho anefa izany fiverenana izany anefa: efa manjaka eo amin' ny Fiangonana sy amin' ny alalan' ny Fiangonana i Kristy, amin' ny maha andrim-pivavahana avy amin' ny apôstôly irak' i Kristy ny Fiangonana, nefa mbola tsy manaiky azy avokoa ny zava-drehetra eto amin' izao tontolo izao.
Hotanteraka amin' ny fanafihana farany hataon' ny herin' ny ratsy ny fandresen' ny Fanjakan' Andrimanitra. Amin' ny andron' ny fitsarana, rehefa ho rava ity tontolo ity, dia ho tonga amim-boninahitra i Kristy mba hanatanteraka ny fandresen' ny tsara ny ratsy izay niara-nitombo nandritra ny tantara araka ny Bokin' ny Apôkalipsy (Apô. 20:13-15). Rehefa tonga amin' ny andro farany hitsara ny velona sy ny maty i Kristy be voninahitra dia hamaly ny olona tsirairay araka ny asany avy sy araka ny fandraisany na ny fandavany ny fahasoavana.
Amin' i Karl Barth dia tsy voafetran' ny fiavian' i Kristy fanindroany ny Parosia fa ao anatiny koa ny Paska sy ny Pentekôsta[3].
Jereo koa
[hanova | hanova ny fango]Loharano
[hanova | hanova ny fango]- ↑ Adolf Deissmann, Light from the Ancient East:The New Testament Illustrated by Recently Discovered Texts of the Graeco-Roman World, 1908.
- ↑ James Dunn, The Theology of Paul the Apostle, Eerdmans, 2006, p. 299.
- ↑ Joseph L. Mangina, Reconciliation has eschatological force. Karl Barth: theologian of Christian witness, Aldershot, Ashgate, , 2004 (ISBN 978-0-7546-0458-7), p. 118.