Aller au contenu

Anabatisma

Avy amin'i Wikipedia
Ekipa mpanao fiderana, The Meeting Place ao Winnipeg, Fihaonambe Kanadianan' ny Fiangonan' ny Mpirahalahy Menônita.

Ny anabatisma dia firehana prôtestanta eo amin' ny fivavahana kristiana izay manandratra avo ny batisa an-tsitrapon' ny olona efa tonga saina. Mihevi-tena ho nipoitra avy hatrany amin' ny Fiangonana voalohany fa tsy nikambana tamin' ny Fingonana katôlika ny Anabatista.

Fiforonan-teny[hanova | hanova ny fango]

Ny teny hoe anabatista dia avy amin' ny teny grika hoe anabaptizein izay midika hoe "mamerina batisa" na "mamerina batemy", izany hoe mamerina manao batisa indray olona efa vita batisa avy amin' ny fiangonana hafa.

Fiitaran' ny fiheverany[hanova | hanova ny fango]

Izany no hevitry ny Fanavaozana mahery vaika, nefa hita tao amin' ny Valdeana sy ny Bôgômila sy ny Paolisiana ary koa ny fiangonan' ny Kristiana apôstôlika tao Tesalônika tamin' ny taonjato faha-16 izany[1]. Mihevi-tena ho nipoitra avy hatrany amin' ny Fiangonana voalohany fa tsy nikambana tamin' ny Fingonana katôlika ny Anabatista.

Lasa nanana heviny ara-pôlitika ny teny hoe anabatisma anelanelan' ny tantara satria nanohitra ny fahefana ara-pôlitika sy ara-pivavahana niorina tao Renania (dia ny teôkrasian' i Mônstera) sy tao amin' ny kantôn' i Bern tamin' ny taonjato faha-16 ny Anabatista[2].

Ny ankabeazan' ny Anabatista anefa tsy nanaraka ireo rahalahiny nampiasa herisetra, ka ankehitriny izy ireo dia mitambatra ao amin' ny vondrom-pivavahana mandala ny tsy fampiasana herisetra, ary koa ny tsy fanoherana amin' ny anaran' ny fitiavan' Andriamanitra sy noho ny Fanjakan' Andriamanitra tsy eto amin' izao tontolo izao. I Voltaire sy i Tolstoï dia manao tsiahy matetika ny tenin' ireo Anabatista ao amin' ny boky soratany [3].

Fiangonana na fikambanana anabatista na mifandray aminy[hanova | hanova ny fango]

Maro ny fikambanana evanjelika mitonon-tena ho mpandova ny anabatisma, indrindra noho ny fitsipahany ny fanaovana batemin-jaza (frantsay: pédobaptisme).

Fiangonana na fikambanana anabatista[hanova | hanova ny fango]

Ireto avy ireo Fiangonana na fikambanana anabatista ka ny betsaka aminy dia ny Menônita:

  • ny Amisy (alemàna: Amische; anglisy: Amish);
  • ny Hoterita (anglisy: Hutterites; alemàna: Hutterer);
  • ny Mpirahalahy ao amin' i Kristy (alemàna: Brüder in Christo; anglisy: Brethren in Christ);
  • ny Mpirahalahy Batista Jermanika  (anglisy: German Baptist Brethren; alemàna: Schwarzenauer Brüder);
  • ny Menônita Mpandala ny Rakitry ny Ela (anglisy: Conservative Mennonites);
  • ny Fikambanana Maneran-tanin' ny Menônita (anglisy: Mennonite World Conference);
  • ny Mpirahalahy Menônita (anglisy: Mennonite Brethren);
  • ny Vondrona Menônita Tranainy (alemàna: Altkolonier-Mennoniten; anglisy: Old Colony Mennonites);
  • ny Menônitan’ ny Holafitra Tranainy (alemàna: Mennoniten alter Ordnung; anglisy: Old Order Mennonites);
  • ny Menônita Rosiana (anglisy: Russian Mennonites; alemàna: Russlandmennoniten; rosiana: Меннониты в России / Mennonit'i v Rossii).

Fiangonana na fikambanana mifandray amin' ny anabatisma[hanova | hanova ny fango]

  • ny Svenkfeldiana (anglisy: Schwenkfelders);
  • ny Fiangonana batista (anglisy: Baptists);
  • ny Pietisma (anglisy: Pietism);
  • ny Pietisma Mahery Vaika (anglisy: Radical Pietism);
  • ny Hernhotiana (anglisy: Herrnhuters);
  • ny Inspirasiônalista (anglisy: Inspirationalists);
  • ny Mpangovitra na Koakera (anglisy: Quakers).

Ny anabatisma ankehitriny[hanova | hanova ny fango]

Anisan' ny fiangonana anabatista tany am-boalohany mbola misy ankehitriny ny ankamaroan' ny Amisy (Amish), ny Rahalahy Svarzenao (Schwarzenau Brethren), ny Hoterita (Hutterites) ary ny Menônita (Mennonites).

Tamin' ny taona 2018 dia nisy Anabatista vita batisa miisa 2,13 tapitrisa tany amin' ny firenena 86, fitomboana lehibe izany nanomboka tamin' ny taona 1990 izay nahitana mpikambana vita batisa niisa 860 000.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]

Loharano[hanova | hanova ny fango]

  1. Church of God Christ, mennonite, This is my Heritage, Gospel Publishers, 1995, 136 p. (pp. 54-80)
  2. Church of God Christ, Mennonite, This is my Heritage, Gospel Publishers, Church of God in Christ, 1995, 136 p., p.72.
  3. Philip Yancey, Ce Jésus que je ne connaissais pas, Editions Farel, 1er janvier 2001 (ISBN 9782863142530; azo vakina eto [tahiry])