Tendro satroka

Ny tendro satroka ‹ ◌̂ › dia mari-tsoratra ao amin' ny abidy latina sy ny abidy grika sy ny abidy sirilika ary ny maro hafa koa, miendrika andohalambo na tafon-trano jerena avy amin' ny sakany ary apetraka eo ambonin' ny litera tiana hasiana azy. Ohatra: Â â - Ĉ ĉ - Ê ê - Ĝ ĝ - Ĥ ĥ - Î î - Ĵ ĵ - Ô ô - Ố ố - Ồ ồ - Ổ ổ - Ỗ ỗ - Ộ ộ - Ŝ ŝ - Û û - Ŵ ŵ - X̂ x̂ - Ŷ ŷ - Ẑ ẑ. Fitambaran' ny tendro miraika havanana sy ny tendro miraika havia izy io, izay iseho voalohany amin' ny fiteny môderina tao amin' ny teny frantsay tamin' ny taonjato faha-16. Indreto ny fiteny sasany mampisa tendro satroka: frantsay, espaniôla tamin' ny Andro Antenatenany, pôrtogey, romaniana, neerlandey galoà, slôvaka, grika, esperantô, vietnamia, ligoriana friolana, sisiliana, bambara, afrikansa, jersiey, kormanjy, mikasoky, bretôna, bolgariana, slôvaka, loksemborgiana, tagalôga, seboanô, emiliana, romaniôla, tiorka, serbô-krôatiana, nsenga, tsitseoa, niha, rosina, venda, dômary, italiana, nôrveziana, sns.

Amin' ny fanoratana ny teny malagasy

Ny tendro satroka dia mari-tsoratra azo ampiasaina amin' ny teny malagasy (miaraka amin' ny tendro miraika havanana sy ny tendro miraika havia). Tsy fahita firy ny tendro satroka amin' ny fanoratana ny teny malagasy mahazatra.

Zanatsoratra

Ô na ô

Ny tendro satroka dia anoratana ny litera ô, ampiasaina amin' ny teny indrana sasany na amin' ny fitenim-paritra malagasy sasany, araka ny Didim-panjakana laharana 17-603 AC tamin' ny 10 Novambra 1965, mba hanehoana ny feo [o] (toy ny o frantsay) fa tsy ny [u] (toy ny ou frantsay)^[1]^[2] (ohatra: Romana, vahoakan' i Romania, sy Rômana, vahoakan' i Rôma na vahoakan' ny Empira Rômana). Fahita koa izany ao amin' ny andian-teny miantso manomboka amin' ny ô (ohatra: Ô ry ray aman-dreny !) na miafara amin' ny ô (ohatra: Ry ray aman-dreny ô !).

Ilaina ny manavaka ny o sy ny ô mba tsy hampifangaro ny teny saika mitovy fanoratra toy ny hoe sofisma (sampana iray ao amin' ny silamo) sy sôfisma (fomba fanjohian-kevitra mamitaka).

Ê na ê

Ampiasaina ny tendro satroka amin' ny zanatsoratra e (izay lasa ê) mba hanamarihana ny fanalavana feo [e:].

Î na î

Ampiasaina ny tendro satroka amin' ny zanatsoratra i (izay lasa î) mba hanamarihana ny fanalavana feo [i:].

Ampiasaina koa ny tendro satroka amin' ny zanatsoratra i (izay lasa î) mba hanamarihana ny tsindrimpeo, raha sarotra ny mahazo i misy tendro miraika (ì). Ohatra, raha tsy mora ny fahazoana ny ì ao amin' ny teny hoe masìna (mba hiavaka amin' ny hoe masina) sy ny hoe tsipìka (mba hiavaka amin' ny hoe tsipika) dia mety hampiasaina ny tendro satroka (masîna sy tsipîka).

Renisoratra

N̂ na n̂

Amin' ny fanoratana ny fitenim-paritra sasany dia apetraka eo ambonin' ny litera n (izay lasa n̂) ny tendro satroka mba hanehoana ny feo [ɲ] (toy ny gn frantsay), ohatra: man̂embana (man+embana). Ny feo [ŋ] kosa dia tokony haseho amin' ny alalan' ny n misy tilda (ñ). Misy ny mpanoratra mampisa ny ñ (na Ñ) na ny n̈ (na N̈) hanoratana ny feo [ɲ] sy [ŋ].

Ŝ na ŝ

Amin' ny fanoratana ny fitenim-paritra sasany dia apetraka eo ambonin' ny litera s (ŝ) ny tendro satroka mba hanehoana ny feo [ʃ] (toy ny ch frantsay na ny sh anglisy).

Ẑ na ẑ

Apetraka eo ambonin' ny litera z (ẑ) ny tendro satroka mba hanehoana ny feo mikasaoka [ʒ] (toy ny j frantsay).

Na izany aza dia tsy voatery hampiasa ny tendro satroka mba hanehoana ny fanononana manokana na ny tsy fitovian' ny fanononana na ny fanavahana voambolana ny rakibolana malagasy na ny lahatsoratra ôfisialy.

Jereo koa

Loharano sy fanamarihana

↑ Narivelo Rajaonarimanana, Dictionnaire du malgache contemporain : malgache-français français-malgache, Karthala, 1995, p. 37.
↑ "Les étapes de l'orthographe malgache (PDF)", Bulletin de Madagascar, No 256, Septembre 1967 pp.712-714,

[1] Narivelo Rajaonarimanana, Dictionnaire du malgache contemporain : malgache-français français-malgache, Karthala, 1995, p. 37.

[2] "Les étapes de l'orthographe malgache (PDF)", Bulletin de Madagascar, No 256, Septembre 1967 pp.712-714,

[1]

[2]