Halakà

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

Ny Halakà, ao amin'ny jodaisma, dia fehezan-dalàna nentim-paharazana miorina amin'ny fivoasana nataon'ny raby izay mameno ny lalàna ao amin'ny Torah ao amin'ny Baiboly hebreo. Tamin'ny voalohany dia nampitain'ny raby am-bava ireo lalàna fanampiny ireo nefa taty aoriana dia natomboka nosoratana tao amin'ny Talmoda nandritra ny taonjato voalohany hatramin'ny faha-5, sy tao amin'ny Midrasa. Ny Halakà no ampahany momba ny lalàna ifampifehezana sy fanitarana ny fototra ara-pitondran-tena (etika) sy ara-politika ary ara-pivavahana ambara ao amin'ny Agadà (na Hagadà). Taorian'ny fanoratana ny Talmoda dia tsy nitsaha-nivoatra ny Halakà satria nampihatra azy ireo amin'ny toe-javatra vaovao ny manampahefana raby.

Amin'ny teny hebreo dia atao hoe הלכה / halakha na halokhe , izay midika hoe "lalana" izany fehezan-dalàna izany.

Miorina amin'ny Baiboly sy amin'ny Talmoda ny Halakà ka tari-dalana amin'ny fiainana ara-pombam-pivavahana na amin'ny zavatra inoana ho an'ireo manaraka azy ary amin'ny endrika isan-karazan'ny fiainana andavanandro. Miankina amin'ny zavatra efa noraiketin'ireo taranaka teo aloha sy ny ady hevitra momba ny olana eo amin'ny taranaka aty aoriana ny Halakà ka maro dia maro ny fahasamihafana hita eo aminy arakaraka ny vahoaka sy ny antoko jiosy, noho ny fielezan'ny Jiosy nandritra ny tantara sy ara-jeografia.