Isam-ponina
Ny isam-ponina dia ny fitambaran'ny isan'ny olona
- Miaina ao amin'ny faritany iray (tanàna, faritany, firenena, kaontinenta, tontolo).
- Mahazo alalana ofisialy miaina eo amin'ny faritany iray.
Ny olana mahakasika ny isam-ponina dia dinihan'ny demografia na siansa mahakasika ny mponina. Dinihana amin'ny sôsiôlojia, amin'ny ekonomia ary amin'ny jeografia ny fihetsiky ny olombelona. Matetika ampiasaina amin'ny marketing ny data demografika.
Tamin'ny 2006, ny fiitatry ny isam-ponina erak'izao tontolo izao dia 1,14% monja.
Votoatiny |
Isam-ponina erak'izao tontolo izao [hanova]
Araka ny kaontinenta [hanova]
| Kaontinenta | Isam-ponina | Isan-jaton'ny isam-ponina |
|---|---|---|
| Azia | 4 030 000 000 | 60,5 % |
| Afrika | 965 000 000 | 14,0 % |
| Eoropa | 731 000 000 | 11,3 % |
| Amerika latina sy Karaiba | 572 000 000 | 8,6 % |
| Amerika avaratra | 339 000 000 | 5,1 % |
| Oseania | 34 000 000 | 0,5 % |
18,3%n'ny isam-ponina eto an-tany no mipetraka eny amin'ny firenena mandroso, ary 81,7% mipetraka eny amin'ny faritany ambany fandrosoana.
Fivoaran'ny isam-ponina araky ny fandrosoan'ny taona [hanova]
Vinavinaina ihany ny habetsaky ny olona eto an-tany. Ho an'ny isam-ponina talohan'ny taonjato faha 19, vinavinaina ny hakitroky ny mponina amin'ny alàlan'ny taham-pamokaran'ny tany volena.
Tanaty lahatsoratra iray tamin'ny 1995 (nohavaozina tamin'ny 2002), ny demografita Carl Haud avy amin'ny Biraom-panisan'i Etazonia, dia naminavina fa 106 miliara ny isan'ny olona niaina teto an-tany.
Ny faminavinana ny isam-ponina araka ny fandrosoan'ny taona dia mifototra amin'ny sentezy navoakan'nny Biraom-panisan'i Etazonia ho an'ny fe-potoanna manomboka amin'ny taona -10000 hatramin'ny taona 1940. Ny fandalinan'i Gregory Cochran mahakasikan'ny ADN ara-mitokondria dia ahafahana maminavina ny isam-ponina amin'ny taona mbola talohan'ny taona -10000.
Rehefa dinihana akaikyu ny isam-ponina, dia hita fa ambany ny fiitany, nandritry ny taonarivo maro dia maro. Tamin'ny fotoana maoderina ny isam-ponina no nanomboka niitatra : 650 tapitrisa tamin'ny 1750, lasa 1,2 miliara izy zato taona taoriana, ary 2,5 tapitrisa tamin'ny 1950.
Tratra tamin'ny volana Oktobra tamin'ny 1999 ny enina tapitrisa mponina.
Tantara [hanova]
Noho ny voina lehibe nitranga (jereo ny voin'i Toba) tamin'ny taona faha 7 alina talohan'i Jesoa Kristy, nihavitsy ny isam-ponina teto an-tany. Taorian'io voina io hatramin'ny fanabeazana ny fambolena, vinavinaina eo amin'ny iraika tapitrisa eo ho eo ny isan'ny mponina miaina erak'izao tontolo izao. Ireo olona ireo talohan'ny fanabeazana ny fambolena, dia mitady sakafo amin'ny alàlan'ny fihazanana, ary ny fihotiana. Rehefa kely ny hakitroky ny mponina, dia mbola mahafeno ny kibo ny fihotiana sy ny fihazanana. Nitombo ny isam-ponina nandritry ny taonarivo faha 7 TJK hatramin'ny taonjato faha 4 : 55 tapitrisa tany ho any ny isam-ponina ao amin'ny Empira Romana. Taorian'ny fanonganana ny Empira Romana tamin'ny taonjato faha dimy, mijanona ny fitomboan'ny isam-ponina. Noho ny aretina tononina hoe pestan'i Jostiniana tamin'ny 540, nihidina ny isam-ponina tao amin'ny Empira Romana Atsinanana (Empira Bizantina). Io pestan'i Jostinina io dia pesta nahavono olona indrindra tao Eoropa alohan'ny Pesta mainty valonjato taona taty aoriana.
Isam-ponin'ny firenena be mponina indrindra [hanova]
Firenena ambony hakitroka [hanova]
| Laharana | Firenena/Faritany | Isam-ponina | Velarantany (km2) | Hakitroka (i.-p. / km2) | Tsiahy |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 |  Monako |
32 719 | 1.95 | 16 779 | [1] |
| 2 |  Singapaoro |
4 620 657 | 707,1 | 6 535 | |
| 3 | Endrika:Country data Vatican Vatikana | 824 | 0.44 | 1 873 | [2] |
| 4 | Endrika:Country data Maldives Maldiva | 385 375 | 298 | 1 293 | |
| 5 |  Malta |
404 032 | 316 | 1 279 | |
| 6 | Endrika:Country data Bahrain Baharainy | 723,967 | 665 | 1,089 | [3] |
| 7 |  Bangladesa |
157 813 124 | 147 570 | 1 069 | [4] |
| 8 | Endrika:Country data Palestinian territories Tany palestiniana | 4 223 760 | 6 020 | 702 | |
| 9 |  Naoro |
13 918 | 21 | 663 | |
| 10 | Endrika:Country data Taiwan Taiwan | 22 955 395 | 36 190 | 634 | [2] |
| Laharana | Firenena | Isam-ponina | Velarantany (km2) | Hakitroka (i.-p./km2) | Tsiahy |
|---|---|---|---|---|---|
| 1 | Endrika:Country data India India | 1 190 720 000 | 3 287 240 | 362 | Taham-piitarana ambony |
| 2 | Bangladesa |
157 813 124 | 143 998 | 1 069 | Taham-piitarana ambony be |
| 3 |  Japana |
127 170 110 | 377 873 | 337 | Taham-piitarana miiba |
| 4 | Endrika:Country data Philippines Filipina | 93 843 460 | 300 076 | 313 | Taham-piitarana ambony be |
| 5 | Endrika:Country data Vietnam Vietnam | 85 789 573 | 331 689 | 259 | Isam-ponina miitatra |
| 6 |  Fanjakana Mitambatra |
62 041 708 | 243 610 | 255 | Isam-ponina ambany fiitarana |
| 7 |  Korea Atsimo |
49 354 980 | 99 538 | 493 | Isam-ponina ambany fiitarana |
| 8 | Endrika:Country data Taiwan Taiwan | 22 955 395 | 35,980 | 639 | Isam-ponina ambany fiitarana |
| 9 |  Sri Lanka |
20 238 000 | 65 610 | 309 | Taham-piitarana ambony |
| 10 | Endrika:Country data Netherlands Nederlanda | 16 630 000 | 41 526 | 400 | Isam-ponina ambany fiitarana |
Fiitatra [hanova]
.svg)
Samihafa araka ny kaontinenta ny fiitatry ny isam-ponina. Ny isam-ponin' Azia izao dia nahazo 237 tapitrisa mponina tanenalenan'ny taona 2000 hatramin'ny taona 2005.
Tamin'ny taonjato faha roapolo, niitatra be mihitsy ny isam-ponina noho ny fihatsaran'ny fitsaboana sy ny fandrosoan'ny siansa sy ny teknolojia amin'ny lafin'ny fitsaboana, miaraka amin'ny fihabetsahan'ny vokatry ny saha.
Tamin'ny 2000 ny Firenena Mikambana dia naminavina ny taham-piitaran'ny isam-ponina ho 1,14 isan-jato ary isan-taona (+75 tapitrisa mponina). Ny isam-ponina tamin'ny taona roa arivo dia im-polon'ny isam-ponin'ny Tany tamin'ny 1700. Araka ny ambaran'ny CIA World Factbooks miampy 211 090 eo ho eo ny isam-ponina isan-andro tamin'ny 2000 ary 220 980 tamin'ny 2009.
Amin'ny ankapobeny, nidina ny taham-piitaran'ny isam-ponina manerana ny tany, afatsy ny any amin'ny faritra Afrika Sobsahariana, any Amerika Latina ary any Azia Andrefana.
Demografia [hanova]
Jereo koa [hanova]
Rohy ivelany [hanova]
- ((en)) World Population Prospects, the 2008 Revision (United Nations Population Division).
- ((en)) World population statistics presented in a treemap interface
- ((en)) World Population Map, Statistical Graph
- ((en)) Year-by-Year World Population Estimates: 10,000 BC to AD 2007.
Tsiahy [hanova]
|
