Tesalonika

Avy amin'i Wikipedia
Sauter à la navigation Sauter à la recherche

I Tesalonika dia tanàna ao Grisia izay renivohitry ny distrikan'i Tesalonika akehitriny, miorina ao amin'ny sisineny Helodrano Termaîka. Renivohitry ny sisin-tanin'i Makedonia afovoany ao amin'i Makedonia grika io tanàna io amin'izao fotoana izao sady diosezy itsinjaram-pahefan'i Makedonia -Traka.

Amin'ny teny grika dia atao hoe Θεσσαλονίκη / Thessalonikê (na Thessalonitsi amin'ny fanononana grika vaovao) na Σαλονίκη / Salonikê (na Salonitsi amin'ny fanononana grika vaovao) io tanàna io. Amin'ny teny slava izy dia atao hoe Солун / Solun, amin'ny teny jodeo-espaniola (fiteny ladino) dia סלוניקה / Salonika, ary amin'ny teny romaniana dia Sãruna. Amin'ny teny torka izy dia atao hoe Selanik.

Tantara[hanova | hanova ny fango]

Vanimpotoana helenistika[hanova | hanova ny fango]

I Tesalonika dia naorin'i Kasandra avy any Makedonia (grika: ) tamin'ny taona 315 tal. J.K. ary nomena izany anarana izany ho voninahitry ny vadiny atao hoe Tesalonika (grika: Θεσσαλονικη / Thessalonikê) izay notolorany an'ilay tanàna ho antoky ny fitiavany azy. Ny anaran'i Tesalonika (grika: Θεσσαλονικη), zanak'i Filipo II avy any Makedonia sy anabavin'i Aleksandra Lehibe tsy iray reny aminy, dia avy amin'ny fanakambanana ny teny hoe Θεσσαλών / Thessalôn ("Tesaliana") sy ny hoe νίκη / nikê ("fandresena"), ho fahatsiarovana ny fandresen'ny Makedoniana ny mponin'i Fokisy (grika: Φωκίς / Phôkís) tamin'ny fanampian'ny Tesaliana (mponin'i Tesalia; grika: Θεσσαλία / Thessalía).

Vanimpotoana romana[hanova | hanova ny fango]

Taorian'ny fanitaram-panjakana nataon'ny Romana dia nanjary renivohitry ny faritanin'i Makedonia i Tesalonika. Nanamboatra ny lalana Egnatia mampitohy an'i Dirakioma (latina: Dyrrachium) amin'i Bizantioma (na Bizansa; latina: Byzantium) ny Romana ka nampiroborobo ny fandrosoan'ilay tanàna izany satria ny mpanao raharaham-barotra mandeha dia tsy maintsy mandalo eo. Tamin'ny taona 50 dia nitory ny fivavahana kristiana ao Tesalonika i Paoly ka maro ny Tesalonisiana (na Tesaloniana) niova finoana ho kristiana. Nanotratan'i Paoly epistily manokana ny Kristiana tao Tesalonika.

Taty aoriana dia nisafidy ny honina ao Tesalonika ny emperora Galerio (latina: Galerius) ary nanamboatra lapa sy tranom-panjakana maro. Nanenjika ny fivavahana kristiana izy ka tamin'izany no namonoany an'i Demetriosy (grika: Δημήτριος / Dêmêtrios) ho faty (izay lasa Md Demetriosy ankehitriny sady mpiahy sy mpiaro ny tanànan'i Tesalonika).

Tamin'ny taona 322 I Konstantino I (latina: Constantinus) dia nanomboka nanamboatra ny manda fiarovana sy ny serana-tsambo izay mandray anjara amin'ny fampandrosoana ny fiharian-karen'ilay tanàna. Ny fanorenana an'i Konstantinopolisy sy ny fivangongoan'ny fahefana ara-politika sy ara-pivavahana vokatr'izany dia nahatonga an'i Tesalonika ho tsy ivontoerana, tsy araka ny maha ivo ara-jeografia azy. Tamin'ny taona 390 dia nampandringana ny mponina tao Tesalonika izay nokomy ny emperora Teodosio I (latina: Theodosius) ka teo anelanelan'ny 7 000 sy 10 000 no maty.

Nanomboka tamin'ny taonjato manaraka dia lasa renivohitry ny prefektioran'i Ilirikoma (latina: Illyricum), izay fari-piadidiana midadasika tao amin'ny Empira romana nahafaoka ny Saikanosy Balkanika saika lanontolo, i Tesalonika. Ny fandraisan'ny mponinina trakiana mpifanolo-bodirindrina amin'i Tesalonika dia niteraka ny fisian'ny vahoaka vitsy anisa Valâka ankehitriny, fa ny fandraisan'ny ankamaroan'ny mponina ny fivavahana kristiana lasa aloha kosa dia nahatonga an'i Tesalonika hiditra ao amin'ny sivilizasiona bizantina.