Angôvo

Ny angôvo dia fahafahan'ny lamina iray manova ny endrika, manao asa mampisy hetsika, na hazavana na hafanana.

Ny angôvo ao amin'ny mari-drefy iraisam-pirenena dia refesina amin' ny joule. Ny kilowatt-ora no ampiasaina rehefa amin' ny fiainana andavanandro, ary ny elektrôna-volt no ampiasaina amin'ny fizika. Azo afamadibadika ireo mari-drefy ireo amin'ny alalan'ny tsy miova. Tsindraindray koa dia ampiasaina ny taonin-tsolika manakaiky.

Ny angovo^[1] ihany koa dia herin’ny natiora na herin’ny zavatra iray izay afaka miasa na mampihetsika zavatra hafa. Zavatra ilaina amin’ny fiainana andavanandro ny angovo, satria ahafahana manazava, manafana, mampandeha milina, manodina fitaovana, ary manatontosa asa maro samihafa.

Karazana angovo

Misy karazany roa lehibe amin’ny angovo^[2]:

1. Angovo azo havaozina

Ireo karazana angovo azo averina ampiasaina sy tsy mety lany amin’ny ho avy, toy ny:

Angovo avy amin’ny masoandro (solaire)
Angovo avy amin’ny rivotra (éolienne)
Angovo avy amin’ny rano (hydroélectrique)
Angovo avy amin’ny hafanana anaty tany (géothermie)
Angovo avy amin’ny fako na zavamaniry (biogaz sy biomasse)

2. Angovo tsy azo havaozina

Ireo angovo mety ho lany rehefa ela ny ela, toy ny:

Solitany (pétrole)
Arintany (charbon)
Entona voajanahary (gaz naturel)
Angovo nokleary (avy amin'ny uranium)

Fampiasana ny angovo

Ny angovo dia ilaina amin’ireto asa manaraka ireto:

Fanaovana jiro sy famatsiana herinaratra
Fanodinana sy famokarana vokatra amin'ny indostria
Fitaovana fitaterana: fiara, fiaramanidina, sambo
Fanatanjahan-tena sy fanatanjahantena milina

Angovo sy tontolo iainana

Ny angovo tsy azo havaozina dia miteraka fandotoana (setroka, CO₂, fanamainana ny toetr’andro)
Ny angovo azo havaozina dia madio sy tsy manimba ny natiora, ka ampirisihina amin’ny hoavy

Angovo ao Madagasikara

Mbola vitsy ny olona manana herinaratra^[3], indrindra any ambanivohitra
Angovo azo avy amin’ny rano no be mpampiasa indrindra (toeram-pamokarana herinaratra amin’ny renirano)
Misy ezaka amin’ny fampiasana angovo avy amin’ny masoandro sy rivotra any amin’ny faritra sasany

Famaranana

Zava-dehibe amin’ny fandrosoan’ny fiarahamonina ny fahazoana angovo, saingy tokony hajaina ny fampiasana maharitra sy miaro ny tontolo iainana. Noho izany, ilaina ny manampy sy mampiroborobo ny angovo madio, azo havaozina, sy misokatra ho an’ny rehetra.

Jereo koa

Toekarena

Fizika

[1] ttps://mg.globalvoices.org/2013/12/06/55333/

[2] ttps://mg.globalvoices.org/2024/11/01/172220/

[3] ttps://mg.globalvoices.org/2017/10/13/107909/

[1]

[2]

[3]