Abdallah bin al-Hussein

Abdallah bin Husain I na Abdallah I (arabo: عبد الله الأول بن الحسين, Abdallāh al-auwal bin al-Ḥusain; * Febroary 1882 tao Meka; † 20 Jolay 1951 tao Jerosalema) dia Emir nanomboka tamin'ny 1921 ary nanjaka tamin'ny 1946 hatramin'ny nahafatesany tao Transjordanna. 1949. Niala tamin’ny tarana-mpanjaka Arabo Hashemite i Abdallah, ka nanatevin-daharana ny Fikomiana Arabo nanohitra ny Empira Otomana nandritra ny Ady Lehibe Voalohany.

Nitady fifandraisana tsara tamin’i Fanjakana Mitambatra foana izy, ka nomena ny anaram-boninahitra hoe Emir of Transjordania tamin’ny 1921. Teo ambanin’ny fiandrianam-pirenena Britanika ny fireneny. Ny tanjony ara-politika lehibe indrindra dia ny fanitarana ny fanjakany, izay nahazoany ny fahaleovan-tena tamin'ny 1946. Tamin'ny May 1948, dia nibodo ny Morontsiraka Andrefana izy nandritra ny Adin'i Palestina. Tamin'ny 1951, novonoin'ny nasionalista Palestiniana izy.

Fiainana

Teraka tao Lameka tamin'ny 1882 i Abdallah tamin'ny naha-zanakalahy faharoa an'i Sharif ao Lameka Hussein ibn Ali sy Abdiyya bint Abdullah vadiny voalohany, ary anisan'ny fianakavian'ny Hashemita.

Transjordania, nofehezin'i Abdallah tamin'ny fomba autokrasia, dia faritra maina misy mponina eo amin'ny 235.000 eo ho eo ny mponina mahantra sy tsy nahita fianarana, ny ankamaroan'ny Bedouina, tamin'ny fotoana nandraisany ny fahefana. Nisy tanàna kely antsasa-polo teo ho eo sy vohitra 200 teo amin’ilay tany. Tsy maintsy natsangana ny fitondrana foibe.

Tamin'ny 8 Martsa 1920, ny Kongresy Irakiana, fikambanana ara-politika iray mampiahiahy ny maha-ara-dalàna azy, dia nanambara an'i Abdallah ho mpanjakan'ny lalàm-panorenana ao Iraka. Tsy nandray ny toerany anefa izy. Nambara ho mpanjakan’i Syria tany Damaskosy i Faisal tamin’io andro io ihany. Taorian'ny nipoahan'ny Fikomiana Irakiana tamin'ny 1920, nandao an'i Iraka i Abdallah tamin'ny Septambra tamin'io taona io, raha noroahin'ny Frantsay hiala an'i Syria ny rahalahiny tamin'ny Jolay 1920. Niseho tao Madaba niaraka tamin'ny mpanara-dia vitsivitsy nitam-piadiana i Abdallah ary nikasa ny handeha hiaraka amin'ny tafika Bedouina ho any Damaskosy mba hanampy an'i Faisal hahazo indray ny seza fiandrianana Syriana. Na dia tsy nisy fanantenana ara-miaramila aza ilay drafitra, dia natahotra ny Britanika ny faharesena fanindroany amin'ny Hetsika Arabo fa mety hiteraka fahaverezan'ny laza eo amin'ny Arabo. Tamin'ny Martsa 1921, Abdallah dia nihaona tamin'ny Sekretera Britanika mpanjanaka Winston Churchill tao Jerosalema, izay nanolotra azy ny fitantanana an'i Transjordania ho takalon'ny fampitsaharana ny ady amin'ny Frantsay ao Syria. Vokatr'izany, taorian'ny fihaonambe Britanika Afovoany Atsinanana tamin'ny Aprily 1921, dia neken'i Fanjakana Mitambatra ho Emir an'i Transjordania teo ambany fiarovan'ny britanika izy. Ny Transjordania koa dia nesorina tamin'ny tombotsoan'ny Zionista (fanambarana Balfour). Faisal rahalahin'i Abdallah no nahazo ny seza fiandrianana Irakiana mifandray amin'ny anaram-boninahitra mpanjaka