Sakhalin

I Sakhalin dia nosy rosiana ao amin' ny tapany avaratra-andrefan' ny Ranomasimbe Pasifika, ao amin' ny ranomasina manandrify an' i Siberia, 6 100 km miala an' i Môsko. Atao hoe Сахалин / Sakhalin izy amin' ny teny rosiana. Ny renivohitry ny faritra dia ((Yuzhno-Sakhalinsk)). Ao amin'ny nosy no misy ny tahirin-tsolika sy entona voajanahary manan-danja indrindra ao Rosia.

Jeografia

Any amin'ny Oseana Pasifika (avaratr'i Japana) no misy an'i Sakhalin. Sakhalin dia tafasaraka amin'ny tanibe Rosiana amin'ny halavirana 7,3 km ary amin'ny nosy Japoney (Hokkaido 43 km monja.

Tantara

Avy amin'i Song Lian, izay nanoratra ny Yuan Shi tany amin'ny 1370 tany ho any, no voalohany nanonona an'i Sakhalin. Voalaza ao fa nanomboka tamin'ny 1264, dia nanaiky ny Mongol ny mponin'ilay nosy teo ambany fitarihan'i Kublai Khan. Nanomboka tamin’ny 1308, dia anisan’ny faritanin’ny tarana-mpanjaka Yuan i Sakhalin.

Taty aoriana, ny mponin'i Sakhalin dia nifandray tamin'ny tranon'ny imperial Sina isan-karazany. Mbola misy marika sisintany Ming eto amin'ny nosy ankehitriny.

Hatramin’ny taonjato faha-19, dia nanohy niady hevitra ny mpanao sariitatra sy ny tantsambo eoropeanina raha toa ka nosy iray i Sakhalin. Tamin’ny 1635, dia tonga tany atsimon’ilay nosy ireo mpikambana tao amin’ilay diabe notarihin’ny andrianan’i Matsumae japoney.

Vao mainka nikorontana ny fisian'ny Rosiana. Na dia nahomby aza i Rosia tamin'ny fametrahana ara-dalàna ny fandrosoany tao amin'ny faritra misy ny Farihin'i Baikal sy Ergun araka ny lalàna iraisam-pirenena miaraka amin'ny Fifanarahan'i Nerchinsk (1689), dia nanamafy ny firaisan'ny faritra Amur sy Ussuri manontolo ny fifanarahana, ary koa ny nosy Kùyè Dǎo (Rosiana: Sakhalin), amin'i Sina.

Tamin’ny 1787, dia nandinika ny morontsiraka avaratr’i Sina i Jean-François de La Pérouse, mpahay jeografia frantsay. Tamin’ny 1805, i Adam Johann von Krusenstern, mpitety faritany Baltika-Rosiana, dia nandinika ny morontsiraka avaratr’i Sina, nefa, toa an’i La Pérouse, dia nihevitra an’i Sakhalin ho saikinosy izy.

Ny fifandonana voalohany teo amin'ny Rosiana sy ny Japoney dia nitranga tamin'ny fiandohan'ny taonjato faha-19. Taitra noho ny fitomboan'ny fisian'ny hery eoropeanina ao amin'ny Ranomasin'i Japana, ny tafika japoney dia nibodo an'ilay nosy tamin'ny 1806, fihetsika iray tsy neken'ny governemanta Rosiana. Fotoana fohy taorian’izay dia nihena ny fahalianan’ny roa tonta tamin’ilay nosy. Alaska sy Kaukasus ary Balkans no nanan-danja kokoa tany Saint Petersburg noho i Sakhalin lavitra.

Raha jerena ireo fitakiana mifanipaka ireo, dia efa naverin’i Japana indray ny fiandrianam-pirenen’ny Nosy Kuril sy Sakhalin tamin’ny 1845. Nanao sonia ny Fifanarahana Shimoda i Rosia sy Japana tamin’ny 7 Febroary 1855.

Nandritra ny Ady Rosiana-Japoney tamin'ny 1904-1905, ny Japoney dia nibodo ny ampahany tamin'ilay nosy. Nitolo-batana tamin’ny Japoney ny miaramila rosianina nipetraka tao, ka nisy manamboninahitra 50 sy lehilahy 3 200, tamin’ny 31 Jolay 1905. Noho ny faharesen’i Rosia tamin’ny ady, dia samy nanao sonia ny Fifaneken’i Portsmouth ny fanjakana roa tonta tamin’ny fararano 1905. Teo anelanelan’ny 1905 sy 1945, dia teo ambany fitondran’ny Japoney ny faritra atsimon’ny parallèle faha-50, ary i Toyohara no lasa foibem-pitantanan’i Sakhalin Atsimo.

Tamin’ny faran’ny Ady Lehibe II, dia nobodoin’ny Firaisana Sovietika ilay nosy manontolo sy ireo Nosy Kuril hatramin’ny 5 Septambra. Miaramila sovietika 8 000 mahery no maty tamin’ilay ady mba hibodoana an’i Sakhalin Atsimo sy ireo Nosy Kuril. Noroahina ny Japoney, izay 93% n'ny mponina ao Sakhalin Atsimo.

Mandra-pahatongan'ny 1991, dia faritra voafetra ara-tafika ilay nosy ary tsy azo nidirana afa-tsy raha nahazoana alalana manokana.

TOEKARENA

Ny nosy Sakhalin no fonenan'ny tahirin-tsolika sy entona be indrindra any Rosia. Tetikasa enina no fitambaran’ireo no trandrahana.

Ny solika sy ny etona dia nalaina tao amin'ny tetikasa Sakhalin I nanomboka tamin'ny taona 2001.