Jean-Joseph Rabearivelo
| Jean Joseph Rabearivelo | |||
| Ankapobeny | |||
| Anarana | Jean Joseph Rabearivelo | ||
| Teraka | 04 martsa 1901 | ||
| Toerana | Antananarivo | ||
| Maty | 22 Jona 1937 | ||
| Fiaviana sy ny andraikitra | |||
| Firenena | Malagasy | ||
| Asa : | Poeta | ||
| Asa hafa | Mpandika teny | ||
| Taona niasana | 1934 | ||
| Fiainana manokana | |||
I Jean-Joseph Rabearivelo mpanoratra malagasy, teraka tamin'ny tamin'ny 4 Martsa 1901 (na 1903) tao Isoraka, Antananarivo. Tamin'ny taona 1924 Rabearivelo no nanomboka niasa tao amin'ny Imprimerie de l'Imerina, ary nijanona niasa tao hatramin'ny nahafatesany. Tamin'ny 1915 Rabearivelo no nanomboka nampiseho ny asa-sorany tamin'ny teny malagasy. Nanoratra tamin' ny teny frantsay koa izy. Zavatra mampalahelo maro no nihatra tamin'ny fiainany. Tamin'ny 22 Jiona 1937 no maty namono tena Rabearivelo.
Joseph-Casimir Rabe
[hanova | hanova ny fango]I Jean-Joseph Rabearivelo mpanoratra malagasy, teraka tamin'ny tamin'ny 4 Martsa 1901 (~ 1903) tao Isoraka, Antananarivo tamin' ny anarana hoe Joseph-Casimir Rabe Antsa, zanak' i Rabozivelo, Zanadralambo, avy ao Ambatofotsy - avaratr'Antananarivo. Efa taona maro taty aoriana no nanova anarana hoe Jean-Joseph Rabearivelo i Joseph-Casimir. Zaza sary izy.
Nanomboka tamin'ny taona 1908 dia ny anadahin-dreniny no niantoka sy nitaiza an-dRabearivelo. Nianatra tao amin'ny Frères des Écoles Chrétiennes Andohalo izy, avy eo tao amin'ny sekoly Masindahy Misely ao Amparibe, ary rehefa voaroaka tao dia nifindra tao amin'ny sekoly Falcourt Faravohitra. Teo amin'ny faha-13 taonany izy nandao ny fianarana saingy nanohy namaky boky ary nampiana-tena niteny frantsay sy espaniola. Tamin'ny 1916 izy no nanomboka niasa, mpandika teny, mpitan-tsoratra tao amin'ny lehiben'ny kantao (canton) tao Ambatolampy, mpanao sary (dentelles) tao amin'ny goverinora tao Antananarivo. Nampianatra teny frantsay koa izy. Tamin'ny taona 1924 Rabearivelo no nanomboka niasa tao amin'ny Imprimerie de l'Imerina, ary nijanona niasa tao hatramin'ny nahafatesany na dia tsy nandray karama aza izy tamin'ny roa taona voalohany. Mpanao fanitsiana no asany tamin'izany. Nanambady an'i Mary Razafitrimo tamin'ny taona Jolay 1926. Nanan-janaka dimy izy ireo dia i Solofo, Sahondra, Voahangy, Noro ary Velomboahangy. Maty tamin'ny taona 1933 i Voahangy zanany, ary izay no nahatonga ny anaran'ny zanany faravavy hoe Velomboahangy. Zavatra mampalahelo maro no nihatra tamin'ny fiainany. Ohatra: ny taona 1933 dia maty ny zanany vavimatoa. Sahirana tamin'ny fiainana. Tsy nahatratra ny tanjona niriany. Tamin'ny 22 Jiona 1937 no maty namono tena Rabearivelo.
Asa soratra
[hanova | hanova ny fango]
Tamin'ny 1915 Rabearivelo no nanomboka nampiseho ny asa-sorany tamin'ny teny malagasy tao amin'ny gazety boky Vakio Ity, ary ny solonanarana K. Verbal no nentiny tamin'izany.
Tamin'ny 24 Mey 1921 kosa no nitranga voalohany tao amin'ny gazety La Tribune de Madagascar ny asa-sorany amin'ny teny Frantsay izay mitondra ny lohanteny hoe Le Couchant.
Tamin'ny 1924 no namoaka ny andian-tononkalo amin'ny teny frantsay La Coupe de Cendres. Nanomboka teo dia hita tamin'ny gazety maro tao an-toerana sy tany ivelany toy ny Tsarahafatra, Mpanolotsaina, Capricorne, La Revue de Madagascar, Le Journal des Poetes, Zodiaque sns, i Rabearivelo ary isan'ny solonanarana nentiny tamin'izany i Amance Valmond. Nitana an-tsoratra ny fiainany (journal intime) koa Rabearivelo, ary na efa norovitiny aza ny pejy nirakitra ny voalohandohan'ny fiainany dia mbola mahery ny 1800 pejy no voatahiry, mitantara ny fiainany nanomboka tamin'ny 1933 hatramin'ny nahafatesany.
Manavaka azy sy ny asa sorany: nandray betsaka tamin'ny fomba fanoratana vahiny izy nefa nanome lanja tanteraka ihany koa ny foto-pisainana sy ny lalan-tsaina ary ny fomba fanahoan-javatra malagasy. Saro-takarina ny asa sorany. Saropiaro tamin'ny fanomezana hasina ny Poezia sy ny teny malagasy.
Boky efa nivoaka
[hanova | hanova ny fango]Amboaran-tononkalo
[hanova | hanova ny fango]- La Coupe des Cendres (1924)
- Sylves (1927)
- Volumes (1928)
- Presque-Songes (1934)
- Traduit de la Nuit (1935)
- Vientos de la Mañana (1935)
- Chants pour Abéones (1936)
- Le Vin Lourd (1936)
- Stances Oubliées (1936)
- Trèfles de Toujours et de Jamais (1936)
Tantara
[hanova | hanova ny fango]- Le Prince s'amuse (1921)
- Le Bijou Rose et Noir (1921)
- Adèle et Arthur (1923)
- Interférences (1923)
- L'Aube Rouge (1923)
- Contes de la Nuit (1923)
Tantara tsangana
[hanova | hanova ny fango]- Enfants d'Orphée (1931)
- Ephémérides (1934)
- Aux portes de la Ville (1935)
- Imaitsoanala (1936)
Boky hafa
[hanova | hanova ny fango]- Tananarive, ses rues et ses quartiers (1936)
- Snoboland (1936)
Jereo koa
[hanova | hanova ny fango]Rohy hafa
[hanova | hanova ny fango]- Pôetawebs, ahitana tantaram-piainana pôeta malagasy maro ka anisany ny an-dRabearivelo
- Tononkalo ao amin'ny serasera.org
- Takelaka ho an'i Rabearivelo Archived Jolay 26, 2008 at the Wayback Machine
- Momba an-dRabearivelo, lahatsoratra amin'ny teny frantsay
- Momba an-dRabearivelo Archived Jiona 13, 2008 at the Wayback Machine, lahatsoratra amin'ny teny malagasy