Georges Andriamanantena
| Georges Andriamanantena | |||
| Ankapobeny | |||
| Anarana | Georges Andriamanantena | ||
| Teraka | 1 oktobra 1923 | ||
| Toerana | Antananarivo | ||
| Maty | 15 septambra 2008 | ||
| Fiaviana sy ny andraikitra | |||
| Firenena | Madagasikara | ||
| Asa : | Mpanoratra | ||
| Fiainana manokana | |||
I Georges Andriamanantena, fantatra kokoa amin' ny anarany pôeta Rado, dia mpanao gazety, mpanoratra, poeta teraka tamin' ny 1 Oktobra 1923 tao Antananarivo ary maty tamin' ny 15 Septambra 2008.
Fiainany
[hanova | hanova ny fango]I Georges Andriamanantena dia teraka tamin' ny 1 Oktobra 1923 tao Ambohipotsy (Antananarivo). Ny rainy dia Andriamanantena Gaston, Mpitandrina (efa-maty) ary ny reny dia Razafindrafara (efa maty). Ny fiaviany amin' ny lafin-dray dia ao Betsizaraina (Antananarivo) fa amin' ny lafin-dreny kosa dia Amboanana (Arivonimamo)[1]
Izy no zandriny indrindra amin’ ny ankohonana nisy 5 mianadahy, nianatra tao amin’ ny sekoly ôfisialin’ i Faravohitra (école officielle de Faravohitra) ao Antananarivo izy tamin' ny taona 1929 ka hatramin’ ny taona 1933, taona nahafatesan’ny reniny, ka niditra tao amin’ny sekoly Ambohijatovo Atsimo (1933-1941) izy ary niditra tao amin’ ny kôlejy Paul Minault tamin' ny taona 1942.
Naka ny solon' anarana amin' ny asa soratra hoe Rado izy noho ny fitiavany ilay ohabolana hoe: "Voahangy mitoham-bolamena, raha misaraka tsy ampy ho rado" (mitory hatsaran-tarehy). Nanambady an' i Ravololona Edwige izy ary niteraka enina mianadahy (4 vavy, 2 lahy) sady manana zafikely efatra amby folo ary zafiafy roa amby folo.
Niditra tao amin' ny sehatry ny asa izy tamin' ny taona 1943 ka lasa mpitan-kaonty tao amin' ny orinasa fiantohana iray tao Antananarivo, avy eo niaraka tamin' ny rahalahiny tamin' ny fanratana ny gazety Hehy. Tamin' ny taona 1960, nianatra fanaovan-gazety tany Strasbourg izy ary niasa ho mpanao gazety hatramin' ny taona 1978, sady nanomboka nanokan-tenany tamin' ny literatiora. Lasa mpikambana tao amin’ ny Akademia Malagasy izy tamin' ny taona 1988.
I Georges Andriamanantena dia mpanoratra amin' ny teny malagasy indrindra ary mpiaro ny kolontsaina malagasy. Namoaka boky folo mirakitra ny tononkalony i Rado, izay tafiditra ao anatin' ny fandaharam-pianarana ho an' ny kilasy ao amin' ny ambaratonga faharoa malagasy. Anisan' ny sanganasany malaza indrindra ny Dinitra, Zo, Sedra, ary Voninkazo Adaladala.: Georges
Fianarana nataony
[hanova | hanova ny fango]- 1929 - 1931: École officielle de Faravohitra
- 1932 - 1940: Ambohijatovo Atsimo (FFMA)
- 1941 - 1942: Kolejy Paul Minault
- 1943: Chambre de Commerce (fianarana comptabilité)
- 1959 - 1960: Centre International d’Enseignement Supérieur de Journalisme (Université de Strasbourg - France)
Asa natao
[hanova | hanova ny fango]- 1943 - 1955: Préservatrice Assurances
- 1955 - 1966: Gazety Hehy (nanao gazety)
- 1967 - 1974: Talen’ny Trano Famoaham-Boky Protestanta Imarivolanitra
- 1975 - 1977: Niverina tao amin’ny Gazety Hehy
- 1977 - 1989: Tale tao amin’ny Ministeran’ny Fanolokoloana sy ny Zavakanto Revolisionera
Asa soratra
[hanova | hanova ny fango]- Dinitra (1973);
- Ando (1977);
- Zo (1980);
- Sedra (1993);
- Ny Teny Malagasy (1994)
- Tsy maintsy mipoaka (2002);
- Voninkazo adaladala (2003);
- Fiteny roa - En deux Langues (2005)
Manana tononkalo[2] voadika amin' ny teny rosiana, anglisy, frantsay, alemana.
Fikambanana
[hanova | hanova ny fango]Ireto ny fikambanana nisy azy:
- Havatsa-Upem: Union des poètes et écrivains malgaches;
- Filohamboninahitry ny Fikambananan' ny Mpikabary eto Madagasikara;
- Mpikambana mahefa (membre titulaire) ao amin' ny Akademia Malagasy
Talenta hafa
[hanova | hanova ny fango]Indreto koa ny talentany hafa:
- Sary hosodoko, paik’afo (pyrogravure), kiky fitaratra (gravure sur verre), tosi-by (métal repoussé), famoronana hiram-bavaka.
- Ala voly: jono (ranomamy sy ranomasina), filalaovana amin-jafikeliny.
Mari-boninahitra
[hanova | hanova ny fango]Nagazo mari-boninahitra izy (nomen' ny fanjakana fa tsy nangatahana):
- Chevalier,
- Officier,
- Commandeur,
- Grand Officier,
- Grand Croix de 2ème classe de l’Ordre National Malagasy
Fampirantiana zavakanto
[hanova | hanova ny fango]Ireo ny toerana nanaovany fampirantiana zavakanto:
- Antananarivo,
- Francoville,
- Paris (Frantsa)
Fanolokoloana
[hanova | hanova ny fango]Tao an-tokantranon’ ny ray aman-dreninay, ankoatra ny fitaizana kristiana izay tena nimasoan’ izy ireo fatratra, dia nisy koa fanabeazana sy fanolokoloana noraisina tamin’ izy ireo.
- Isaky ny Alarobia hariva, alohan’ny hatoriana, dia misy fotoam-pivavahana iombonanay mianakavy, ka ifandimbiasana isan-kerinandro ny fitarihana azy. Tena nahasoa anay mianadahy isany izany. Ivelan’ny fitaizana azonay teo anivon’ny fiangonana isan’Alahady mantsy dia manatanjaka ny fijoroanay ho kristiana teo anivon’ny fiarahamonina izany, mandraka ankehitriny.
- Aorian’io fiaraha-mivavaka io koa dia ampianarina ny fomba amam-panao maha Malagasy anay. Indrindra ho tia sy hahay ny teny malagasy. Izay tena nimasoan’Idada tamin’izany dia ny fampahafantarana ohabolana malagasy taminay. Tsy maintsy mahay sy mahafantatra iray isan-kerinandro izahay, ary raha ilaina aza dia hiverenena amin’ny manaraka iny raha mbola tsy mazava.
- Ankoatra’ireo dia nampianarina ho tia hira, tantara, angano, mozika, sary, sol-fa, zava-maneno. Azoko lazaina fa ny fampitiavany anay ireny kanto ireny no nitarika anay ho amin’izao toerana misy anay ankehitriny izao: mpanoratra, mpanao gazety, mpamoron-kiram-bavaka, mpanao sary, mpamorona zava-kanto. Nezahiny ny nividy harmonia hianaranay mitendry, na dia elaela ihany aza ny fanefana izany, fa naloa tsikelikely.
- Nampidirina tany amin’ny fitaizana Tily koa izahay mirahalahy. Manampy ny fitaizana maha olona koa izany: hahay mihafy, hahay mikarataka mba tsy ho very mandeha, hahaleo tena ary hahalala ny tontolon’ny fiarahamonina, ho tia tanindrazana sy hatahotra an’Andriamanitra.
- Izany rehetra izany mitambatra no lasitra nibeazanay mianadahy avy. Ekeko marina ankehitriny fa ny fanolokoloana sy fanabeazana ao an-tokantrano toy izay natao taminay, no antoka voalohany hahafirenena vanona ny firenena. Raha tsy any amin’ny andron’ny fahazazana no voataiza ny zanaka mba hahalala ny sori-dalana tiana halehany dia firenena poakaty feno tsangan’olona tsy misy ilana azy ny firenena.