Ny Afrikana, amin'ny heviny ara-jeôgrafia, dia ny mponin' i Afrika. Io teny io koa dia ampiasaina amin' ny heviny ara-poko mba hanondroana olona na vondron' olona avy amin' ny razambe afrikana manokana na amin' ny ankamaroany. Tamin' ny taona 2005 dia nisy vondrom-poko miisa 2000 eo ho eo i Afrika. Nitombo haingana ny mponin' i Afrika nandritra ny taonjato faha-20 ary vokatr' izany dia mampiseho fitomboana lehine teo amin' ny isan' ny tanora, izay nohamafisin' ny fitomboan' ny androm-piainan' ny mponina ao amin' ny ankamaroan' ny firenena afrikana. Ny fitambaran' ny mponina tamin' ny taona 2024 dia eo amin' ny 1,5 lavitrisa eo ho eo, miaraka amin' ny taham-pitomboana eo amin' ny 100 tapitrisa isaky ny telo taona. Ny totalin' ny taham-pahaterahana isaky ny vehivavy ho an' i Afrika dia 4.1 tamin' ny taona 2024, avo indrindra eran-tany. Ny firenena afrikana be mponina indrindra dia i Nizerià izay misy mponina 206 tapitrisa mahery tamin' ny taona 2020 ary nanana taham-pitomboana 2.6% isan-taona. Ny firenena afrikanina vitsy mponina indrindra dia i Seisely izay misy mponina manodidina ny 130000.
