Miratoerana

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy

Amin'ny fizika molakiolary sy amin'ny simia, tenenina hoe miratoerana ny atoma rehefa mitovy ny isan'ny prôtôna fa tsy ny isan'ny netirôna. Voatondro amin'ny isa atomika Z ny isan'ny prôtôna anatina vaonina. Mitovy isa Z ny miratoerana roa, fa samihafa ny lanjany A. Ny lanja dia tontalin' isan'ny prôtôna sy ny tontalin'ny isan'ny netirôna. Ny mahasamihafa ny lanjan'ny miratoerana dia ny isan'ny netirôna N.

Ny mahasamihafa ny atôma miratoerana dia ny isan'ny netirônany, afatsy rehefa misy ionisation (miova ny isan'ny elektirona)

Fanoratana[hanova | hanova ny fango]

Tononina amin'ny eva ara-tsimiany ny miratoerana, fenoina :

  • Amin'ny isa mandanja azy (lanja) A (isan'ny nucléon-n'ilay atôma) apetraka any ambony ankavia, ary
  • Amin'ny isa atômika Z apetraka any ambany ankavian'ilay eva.

Ny karbônina 14; soratana \begin{smallmatrix}{}_{\ 6}^{14}\mathrm{C}\end{smallmatrix} sy ny karbônina 12, soratana \begin{smallmatrix}{}_{\ 6}^{12}\mathrm{C}\end{smallmatrix} dia miratoeran'ny singa karbonina. Esorina ny isa atômika, satria miverina miaraka amin'ny eva simika.

Ny miratoerana misy matetika dia ny miratoeran'ny hidirôzenina, soratana tahak'io fomba io : 2H ho an'ny deuterium ary 3H ho an'ny tritium ; azo ampiasaina koa ny eva D sy T araka ny lazain'ny UICPA, fa tsara ampiasaina ihany 2H na 3H satria samy miratoeran'ny hidirozenina izy ireo.

Toetra[hanova | hanova ny fango]

Mitovy ny toetra alain'ny miratoerana satria mitovy ny isan'ny elektirôna sy ny prôtôna.

Saingy izy tsy mitovy lanja (betsaka nohon'ny tokony misy ny isan'ny netirôna), samihafa ny lanja. Azo sarahina ny atôma tsotra sy ny atôma miratoerana amin'ny alalan'ny centrifugation.

Mety lasa radiôaktiva ny atôma noho ny isan'ny netirôna ao am-baoniny.

Nuvola apps ksig.png
Mbola ambangovangony ity lahatsoratra ity ary tokony hofenoina.

Azonao atao ny mandray anjara eto amin'ny Wikipedia amin'ny alàlan'ny fanitarana azy.
Jereo koa ny pejy Ahoana ny manao takelaka rehefa te-hijery hoe ahoana no fanaovana azy.

Jereo koa[hanova | hanova ny fango]