Fiteny wolof

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy
Wiki letter w.svg   Ity pejy ity dia pejy manirery ary tokony asiana rohy manketo ny pejy hafa. (Martsa 2010)

Asio rohy manketo ny lahatsoratra hafa misy fifandraisana amin'ny lazain' ity lahatsoratra ity.

Ny fiparitahan'ny mpiteny wolof (miloko maintso)

Ny fiteny wolof dia fiteny any Senegaly, any Gambia ary any Maoritania. Ao amin'ny ratsana atlantika ny fiteny Nigero-kongolezy izy. Lavitra be amin'ny fiteny peul ny endriny. Manana fifandraisana amin'ny fitenin'ny faritra eo akaiky izy toy ny fiteny serere, ny diola, ny basari sy ny bainuk.

Misy miteny io fiteny io koa any Gambia sy any Maoritania, ary manana fiseho ara-kolo-tsaina ho azy manokana izy. Miankina amin'ny firaisan-kiny io ; mifankazo tsara ny mpitenin'ny faritra, ny mahasamihafa azy fotsiny dia ny roky sy ny teny indramina amin'ny fiteny hafa, ohatra : roky lebu, roky saint-louisien, sns.

Fomba fanoratana[hanova | modifier le wikitexte]

Nosoratana tamin'ny abidy arabo nofenoina ny fiteny wolof mandritry ny ela be. Mbola ampiasaina amin'ny soratra masina ny soratra arabo, fa mampiasa ny abidy latina ny fiteny wolof ankehitriny, fitsipika manokana hajaina mba hanoratra tsara ny fiteny wolof.

Fomba fanisana[hanova | modifier le wikitexte]

Décimal ny sytème fiisana amin'ny fiteny wolof, fa mampiasa système quinaire auxiliaire, enina ambin'ny roapolo ohatra dia tenenina hoe « ñaar fukk ak juroom benn » amin'ny fitrny wolof (roa folo sy dimy sy raika : 2×10+5+1)

Abidy ara-peo[hanova | modifier le wikitexte]

Renifeo[hanova | modifier le wikitexte]

  gropy p gropy f gropy w gropy t gropy k gropy kj gropy q
manentsina p b     t d c j k g q
kentsona m     n ñ ŋ  
kentsona-mantentsina mb     nt nd nc nj nk ng nq
mipararetra       r      
manery   f   s   x  
mitsoka     w   y    
misisiny       l      

Zanapeo[hanova | modifier le wikitexte]

  Antérieure Centrale Postérieure
mihidy i   u
mihidy an-tsasany é   ó
Moyenne   ë  
mivoa an-tsasany e   o
mivoa   a