Karbônina

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy

Ny karbonina (/kar'bon:/) dia zavatra simika manana eva C ary manana lahatra atômika 6. Ny lanja atômikany dia 12,0107.

Efa nisy teto an-tany ny karbonina hatry ny fisian'ny masoandro : vita avy amin'ny niokleôsintezin'ny kintana nipoaka ny karbonina talohan'ny fiforonan'ny masoandro sy ny fajiry. Ny petraka (sediment), ny arin-tany, ny solitany, ny manjarano (amin'ny pensily) ary ny diamondra. Ny diamondra mety misy anatin'ny kimberlitan'ny afotroa, indrindra any Afrika atsimo sy any Arkansas. Mety misy diamondra kely varavety anatin'ny vato avy any amin'ny habakabaka.

Ny diamondra sy ny manjarano, vita karbônina

Tsy nisy ny karbonina tamin'ny fotoan'ny Big Bang (niokleosintezy voalohany) satria tsy niaraka ny fepetra ilaina (haingana loatra ny fampangatsiahana sy ny fiitaran'ny tontolo).

Ny kintana mavesatra no "mamorona" ny karbonina, avy amin'ny helium (fiota alfa telo)

Etimôlôjia[hanova | modifier le wikitexte]

Ny teny « karbônina » dia teny avy amin'ny fiteny latina carbo midika arina.

Miratoerana[hanova | modifier le wikitexte]

Manana miratoerana roa ny karbonina : ny 12C (98,89%) su ny 13C (1,11%).

Ny radiômiratoerana 14C dia manana fe-potoana 5 730 taona, ary ampiasaina amin'ny fidatiana zavatra arkeolojika hatramin'ny faha 50 000 taonany. Noho ny fipoaka termôniokleary atao eny amin'ny soson-drivotra, tsy afaka ampiasain'ny arkeôlogy ny fidatiana zavatra amin'ny alalan'ny karbonina 14.

Ny radiômiratoerana 11C dia manana fe-potoana 20 minitra.

Jereo koa[hanova | modifier le wikitexte]

Rohy ivelany[hanova | modifier le wikitexte]

Nuvola apps ksig.png
Mbola ambangovangony ity lahatsoratra ity ary tokony hofenoina.

Azonao atao ny mandray anjara eto amin'ny Wikipedia amin'ny alàlan'ny fanitarana azy.
Jereo koa ny pejy Ahoana ny manao takelaka rehefa te-hijery hoe ahoana no fanaovana azy.