Fiteny grika taloha

Avy amin'i Wikipedia
Hanketo: Fikarohana, karohy
Fanombohan'ny tantara Odisey (Odisseia)

Ny fiteny grika taloha dia fiteny notnenina tany Grisy tamin'ny andro taloha nanomboka tamin'ny -800 hatramin'ny taona -400. Any Eoropa, ny fiteny grika miaraka amin'ny fiteny latina no fiteny taloha mbola ampiasaina indrindra, ho an'ny mpiteny fiteny eoropeana ankehitriny. Ireo fiteny mampiasa teny grika taloha dia ny fiteny latina ary ireo fiteny avy amin'ny fiteny latina (frantsay, anglisy, espoaniola, italianina).

Betsaka ireo firoky ny fiteny grika taloha, fa heverin'ny siantifika rehetra fa ny fiteny Atikianina no madio indrindra amin'ireo firoky ireo. Niparitadritaka manerana ireo tany manana amorontsiraka amin'ny Ranomasina Mediteranea ny fiteny grika taloha. Nanaparitaka ilay fiteny tany Azia i Aleksandra Lehibe, ary elaela taoriana mandritra ny Fanjankambe Romana dia mianatra fiteny grika taloha ny Romana ao amin'ny Fanjakambe Romana, ohatr'ireo mpianatra mianatra fiteny anglisy ankehitriny.

Ireo tononkalo lehibe malaza indrindra amin'ny fiteny grika taloha dia notononin'i Homera.

Miova araka ny fandrosoan'ny fotaona ny fiteny rehetra, ary niova imbetsaka ny fiteny grika mandritry ny taonjato 25 manasaraka ny fiteny grika taloha sy ny fiteny grika ankehitriny. Ankehtriny, eken'ny mpandinika fiteny rehetra fa nanomboka tamin'ny taona 453 ny fiteny grika ankehitriny no nanomboka nisy.

Ny fiteny grika ankehitriny dia vokatry ny fivoaran'ny fiteny grika taloha nandritry ny taonjato 25.

Firoky[hanova | modifier le wikitexte]

Ireo firoky ny fiteny grika taloha

Nandritry ny Taona Taloha, tsy manana firoky tokana ny fiteny grika taloha. Ny iônianina-attikita, firokin'i Athina, no firokim-piteny grika taloha tena fantatra ankehitriny. Io no fototry ny fiteny grika ankehitriny ary tamin'io firoky io no nanoratan'ireo mpanoratra Plato sy Aristophanes.

Fanoratana[hanova | modifier le wikitexte]

Ny soratra voalohany indrindra nanoratana ny fiteny grika taloha dia ny abidy Lineaire B, silabera tsy misy fifandraisana amin'ny abidy grika taloha na ankehitriny, nanoratana firoky ny fiteny grika nampiasaina tany Grisy ankaontinenta ary tany Krity tamin'ny taonjato faha 14 sy faha 13 talohan'i Jesoa Kristy.

Endrika[hanova | modifier le wikitexte]

Fitsipi-pitenenana[hanova | modifier le wikitexte]

Nuvola apps ksig.png
Mbola ambangovangony ity lahatsoratra ity ary tokony hofenoina.

Azonao atao ny mandray anjara eto amin'ny Wikipedia amin'ny alàlan'ny fanitarana azy.
Jereo koa ny pejy Ahoana ny manao takelaka rehefa te-hijery hoe ahoana no fanaovana azy.