Tsikovoka

Ny tsikovoka dia bibikely mamorona ny fianakaviana Dytiscidae, karazana voangory (Coleoptera) anaty rano izay misy karazana efa ho 4 000 fantatra maneran-tany. Hita any amin' ny kôntinanta rehetra izy ireo, any amin' ny faritra rehetra afa-tsy amin' ny faritra maina be. Ny ankamaroan' izy ireo dia mpiremby an-dranomamy. Mihinana azy ireo ny olona any amin' ny firenena sasany toa an' i Sina, i Vietnamy, ary i Meksika. Ny karazana tsikovoka lehibe indrindra dia ny Dytiscus latissimus, izay mety hahatratra 44 mm ny halavany, fa ny kely indrindra kosa dia manakaiky ny 1,5 mm. Ny karazana sasany dia atahorana ho lany tamingana, fa ny hafa kosa mbola mahazatra.
Sistematika
[hanova | hanova ny fango]
Misy karazana tsikovoka 4 000 eo ho eo, mitsinjara amin' ny vondron-karazana 175. Amin' ireo dia karazana 375 mahery no hita any Eorôpa, anisan' izany ny 185 eo ho eo any Frantsa. I Amerika Avaratra dia manana karazany miisa 500.
Zana-pianakaviana
[hanova | hanova ny fango]Mitsinjara amin' ny zana-pianakaviana folo ny karazana tsikovoka:
- Agabinae Thomson, 1867.
- Colymbetinae Erichson, 1837.
- Copelatinae Branden, 1885.
- Coptotiminae Branden, 1885.
- Dytiscinae Leach, 1815.
- Hydrodytinae Miller, 2001.
- Hydroporinae Aubé, 1836.
- Laccophilinae Gistel, 1856.
- Lancetinae Branden, 1885.
- Matinae Branden, 1885.
Vondron-karazana
[hanova | hanova ny fango]Ireo karazana tsikovoka ireo dia mintsinjara amin' ny vondron-karazana. Inty ny lisitry ny karazana araka ny GBIF (10 Mey 2025):
- Acilius Leach, 1817
- Aethionectes Sharp, 1882
- Africodytes Biström, 1988
- Africophilus Guignot, 1948
- Agabetes Crotch, 1873
- Agabinus Crotch, 1873
- Agabus Leach, 1817
- Agametrus Sharp, 1881
- Agaporomorphus Zimmermann, 1921
- Aglymbus Sharp, 1880
- Agnoshydrus Biström, Nilsson & Wewalka, 1997
- Allodessus Guignot, 1953
- Allopachria Zimmermann, 1924
- Amarodytes Régimbart, 1900
- Amurodytes Fery & Petrov, 2013
- Andex Sharp, 1882
- Andonectes Guéorguiev, 1971
- Anginopachria Wewalka, Balke & Hendrich, 2001
- Anodocheilus Babington, 1841
- Antiporus Sharp, 1882
- Australphilus Watts, 1978
- Austrelatus Shaverdo, Hájek, Hendrich, Surbakti, Panjaitan & Balke, 2023
- Austrodytes Watts, 1978
- Barrethydrus
- Barretthydrus Lea, 1927
- Batrachomatus Clark, 1863
- Belladessus K.B.Miller & Short, 2015
- Bidessini Sharp, 1880
- Bidessodes Régimbart, 1895
- Bidessonotus Régimbart, 1895
- Bidessus Sharp, 1882
- Boreonectes (Fery & Ribera, 2018) Fery & Ribera, 2018
- Boreonectes Angus, 2010
- Borneodessus Balke, Hendrich, Mazzoldi & Biström, 2002
- Brachyvatus Zimmermann, 1919
- Brancuporus Hendrich, Toussaint & Balke, 2014
- Bunites Spangler, 1972
- Calicovatellus K.B.Miller & Lubkin, 2001
- Canthyporus Zimmermann, 1919
- Capelatus Turner & Bilton, 2015
- Caperhantus Balke, Hájek & Hendrich, 2017
- Carabdytes Balke, Hendrich & Wewalka, 1992
- Carabhudrus
- Carabhydrus Watts, 1978
- Carrhydrus
- Celina Aubé, 1837
- Chostonectes Sharp, 1880
- Clarkhydrus Fery & Ribera, 2018
- Clemnius Villastrigo, Ribera, Manuel, Millán & Fery, 2017
- Clypeodytes Régimbart, 1894
- Coelambus Thomson, 1860
- Coelhydrus Sharp, 1882
- Colymbetes Clairville, 1806
- Colymbetes Schellenberg, 1806
- Comaldessus Spangler & Barr, 1995
- Copelatus Erichson, 1832
- Copelatus Sheth, Ghate & Hájek, 2018
- Coptotomus Say, 1830
- Cretodytes Ponomarenko, 1977
- Crinodessus K.B.Miller, 1997
- Cybister Curtis, 1827
- Cybsiter
- Darwinhydrus Sharp, 1882
- Deronectes Sharp, 1882
- Derovatellus Sharp, 1882
- Desmopachria Babington, 1841
- Deuteronectes Guignot, 1945
- Deuteronectus
- Dimitshydrus Uéno, 1996
- Dyschirioides
- Dyticus Geoffroy, 1762
- Dytiscus Linnaeus, 1758
- Electruphilus Balker, Toledo & Hendrich, 2019
- Ereboporus K.B.Miller, Gibson & Alarie, 2009
- Eretes Laporte, 1833
- Etruscodytes Mazza, Cianferoni & Rocchi, 2013
- Exocelina Broun, 1886
- Fontidessus K.B.Miller & Spangler, 2008
- Geodessus Brancucci, 1979
- Gibbidessus Watts, 1978
- Glareadessus Wewalka & Biström, 1998
- Graphoderus Dejean, 1833
- Graptodytes Seidlitz, 1887
- Haideoporus Young & Longley, 1976
- Hamadiana Benetti, Short & Michat, 2019
- Hemibidessus Zimmermann, 1921
- Heroceras Guignot, 1950
- Heterhydrus Fairmaire, 1869
- Heterosternuta Strand, 1935
- Hintonia Young, 1980
- Hoperius Fall, 1927
- Hornectes Fery & Ribera, 2018
- Hovahydrus Biström, 1982
- Huxelhydrus Sharp, 1882
- Hydaticus Leach, 1817
- Hyderodes Hope, 1838
- Hydrocolus Roughley & Larson, 2000
- Hydrodessus J.Balfour-Browne, 1953
- Hydrodytes K.B.Miller, 2001
- Hydroglyphus Motschulsky, 1853
- Hydronebrius Jakovlev, 1897
- Hydropeplus Sharp, 1882
- Hydroporus Clairville, 1806
- Hydroporus Schellenberg, 1806
- Hydrotrupes Sharp, 1882
- Hydrovatus Motschulsky, 1853
- Hygrotus Stephens, 1828
- Hyphoporus Sharp, 1882
- Hyphovatus Wewalka & Biström, 1994
- Hyphydrus Illiger, 1802
- Hypodessus Guignot, 1939
- Iberonectes Fery & Ribera, 2018
- Iberoporus Castro & Delgado, 2001
- Ilybiosoma Crotch, 1873
- Ilybius Erichson, 1832
- Incomptodessus K.B.Miller & García, 2011
- Isonotus Houlbert, 1934
- Japanolaccophilus Satô, 1972
- Kakadudessus Hendrich & Balke, 2009
- Kuschelydrus Ordish, 1976
- Laccodytes Régimbart, 1895
- Laccomimus Toledo & Michat, 2015
- Lacconectus Motschulsky, 1855
- Laccophilus Leach, 1815
- Laccoporus J.Balfour-Browne, 1939
- Laccornellus Roughley & Wolfe, 1987
- Laccornis Gozis, 1914
- Laccosternus Brancucci, 1983
- Lancetes Sharp, 1882
- Laodytes Queney, Lemaire & Ferrand, 2020
- Larsonectes Fery & Ribera, 2018
- Leconectes Fery & Ribera, 2018
- Leiodytes Guignot, 1936
- Leuronectes Sharp, 1882
- Liadyxianus Prokin, Petrov, Wang & Ponomarenko, 2013
- Limbodessus Guignot, 1939
- Liodessus Guignot, 1939
- Lioporeus Guignot, 1950
- Liopterus Dejean, 1833
- Madaglymbus Shaverdo & Balke, 2008
- Matus Aubé, 1836
- Megadytes Sharp, 1882
- Megaporus Brinck, 1943
- Meladema Laporte, 1835
- Melanodytes Seidlitz, 1887
- Meridiorhantus Balke, Hájek & Hendrich, 2017
- Mesodytes Prokin, Petrov, Wang & Ponomarenko, 2013
- Metaporus Guignot, 1945
- Methles Sharp, 1882
- Microdessus Young, 1967
- Microdytes J.Balfour-Browne, 1946
- Microhydrodytes K.B.Miller, 2002
- Miodytiscus Wickham, 1911
- Morimotoa Uéno, 1957
- Mystonectes Fery & Ribera, 2018
- Napodytes Steiner, 1981
- Nartus Zaitzev, 1907
- Nebrioporus Régimbart, 1906
- Necterosoma Sharp, 1882
- Necterosoma W.J.MacLeay, 1871
- Nectoboreus Fery & Ribera, 2018
- Nectomimus Fery & Ribera, 2018
- Nectoporus Guignot, 1950
- Neobidessodes Hendrich & Balke, 2009
- Neobidessus Young, 1967
- Neoclypeodytes Young, 1967
- Neonectes J.Balfour-Browne, 1944
- Neonectes Zimmermann, 1932
- Neoporus Guignot, 1931
- Neoscutopterus J.Balfour-Browne, 1943
- Neptosternus Sharp, 1882
- Notaticus Zimmermann, 1928
- Novadessus K.B.Miller, 2016
- Onychohydrus Schaum & White, 1847
- Oreodytes Seidlitz, 1887
- Pachydrus Sharp, 1882
- Pachynectes Régimbart, 1903
- Palaeodytes Ponomarenko, 1987
- Papuadessus Balke, 2001
- Paroster Sharp, 1882
- Peschetius Guignot, 1942
- Petrodessus K.B.Miller, 2012
- Philaccolilus Guignot, 1937
- Philaccolus Guignot, 1937
- Philodytes J.Balfour-Browne, 1939
- Phreatodessus Ordish, 1976
- Platambus Thomson, 1859
- Platydytes Biström, 1988
- Platynectes Gueorguiev, 1972
- Platynectes Régimbart, 1879
- Porhydrus Guignot, 1945
- Primospes Sharp, 1882
- Procoelambus Théobald, 1937
- Prodaticus Sharp, 1882
- Pseuduvarus Biström, 1988
- Psychopomporus Jean, Telles & K.B.Miller, 2012
- Pteroporus Guignot, 1933
- Queda Sharp, 1882
- Regimbartina Chatanay, 1911
- Rhantaticus Sharp, 1880
- Rhantus Dejean, 1833
- Rhithrodytes Bameul, 1989
- Rompindessus Balke, Bergsten & Hendrich, 2017
- Sandracottus Sharp, 1882
- Sanfilippodytes Franciscolo, 1979
- Scarodytes Gozis, 1914
- Schistomerus Palmer, 1957
- Sekaliporus Watts, 1997
- Sharphydrus Omer-Cooper, 1958
- Siamoporus Spangler, 1996
- Siettitia Abeille de Perrin, 1904
- Sinodytes Spangler, 1996
- Spanglerodessus K.B.Miller & García, 2011
- Spencerhydrus Sharp, 1882
- Sternhydrus Brinck, 1945
- Sternopriscus Sharp, 1880
- Stictonectes Brinck, 1943
- Stictotarsus Zimmermann, 1919
- Stygoporus Larson & LaBonte, 1994
- Suphisellus Zimmermann, 1921
- Tassilodytes Fery & Bouzid, 2016
- Tepuidessus Spangler, 1981
- Thermonectus Dejean, 1833
- Tikoloshanes Omer-Cooper, 1956
- Tiporus Watts, 1985
- Trichonectes Guignot, 1941
- Trogloguignotus Sanfilippo, 1958
- Tyndallhydrus Sharp, 1882
- Typhlodessus Brancucci, 1985
- Uvarus Guignot, 1939
- Vatellus Aubé, 1837
- Yola Gozis, 1886
- Yolina Guignot, 1936
- Zaitzevhydrus Fery & Ribera, 2018
- Zimpherus K.B.Miller & Wheeler, 2015
Ohabolana
[hanova | hanova ny fango]- Aza fatra-pitia tsikovoka, fandrao manenji-boantay.
- Aza mikoba-drano marivo, ka mahavery fanahy ny tsikovoka.
- Mainty ambonin' ny rano toa tsikovoka.
- Tsy misy manga noho ny voantay, fa ratsy mpilaza ka tsy nisain' ny olona ho tsikovoka.
- Toy ny tsikovova: raha manidina toa voromanga; raha mipetraka toa tavilotra.
- Tsikovoka an-dobo: matavy tsy afahy; tsindrahaka an-tatatra, mahia tsy marary.
- Tsikovoka sy fandiorano: rano no iraisana, fa ny fomba samy manana ny azy.