Sokela
Sokela dia anisan'ireo karazana literatiora am-bava malagasy izay mampiasa teny fohy sy voafantina mba hampitana hafatra, fananarana, fanakianana na fanesoana amin'ny fomba ankolaka. Ao anatin'ny kolontsaina malagasy dia heverina ho fitaovana enti-mampita fahendrena sy mampieritreritra ny olona ny sokela, sady fomba iray ahafahan'ny olona maneho ny heviny nefa tsy miteny mivantana.
Tahaka ny ohabolana sy ny ankamantatra, ny sokela dia lova nentin-drazana nifandimby tamin'ny alalan'ny lovantsofina. Nampiasaina tamin'ny fiainana andavanandro izy io, indrindra teo amin'ny fiaraha-monina nentim-paharazana, mba hanitsiana fitondran-tena na hampitana hafatra sarotra lazaina mivantana.
Famaritana
[hanova | hanova ny fango]Ny sokela dia teny na fehezanteny fohy, matetika misy fanoharana na hevitra miafina. Tsy voatery hilaza mivantana ny olona na ny toe-javatra kendrena izy, fa mampiasa teny voafantina mba hahatonga ny mpihaino handinika sy hamantatra ny hevitra tiana hambara.
Amin'ny ankapobeny dia mifototra amin'ny fandinihana ny fiainan'ny olombelona sy ny zava-misy eo amin'ny fiarahamonina ny sokela. Mety ahitana vazivazy, fanesoana, fananarana na fampitandremana izy ireo, arakaraka ny tanjon'ny mpiteny.
Fiaviany
[hanova | hanova ny fango]Sarotra ny mamantatra ny niandohan'ny sokela satria tahaka ireo karazana literatiora am-bava maro dia tsy voarakitra an-tsoratra tamin'ny voalohany izy. Fa ny foko Betsileo no tena mapiasa azy eto Madagasikara ankehitriny, ny zokiolona no manao azy na ankafaliana ( ohatra: fanambadiana na lanonam-pianakaviana)na ankaratsiana (fahafatesana, fandevenana). Nifindra tamin'ny alalan'ny fitadidiana sy ny fampitana am-bava avy amin'ny ray aman-dreny ho an'ny zanaka sy avy amin'ny zokiolona ho an'ny tanora izy.
Ny fiarahamonina malagasy nentim-paharazana dia nampiasa ny sokela ho fomba iray hitazonana ny filaminana sy ny fifanajana teo amin'ny samy olona. Matetika ny zokiolona no nampiasa azy io mba hanitsiana ny tanora na hampitana lesona momba ny fiainana.
Anjara asany eo amin'ny fiarahamonina
[hanova | hanova ny fango]Manana anjara toerana maro eo amin'ny fiarahamonina malagasy ny sokela:
Fanabeazana
[hanova | hanova ny fango]Ny sokela dia fitaovana enti-manabe sy mampita soatoavina. Amin'ny alalany no ampianarina ny ankizy sy ny tanora ny momba ny fanajana, ny fihavanana, ny fahendrena ary ny fitondran-tena mendrika.
Fanitsiana fitondran-tena
[hanova | hanova ny fango]Amin'ny toe-javatra sasany dia mora kokoa ny mampiasa sokela noho ny manome tsiny mivantana. Amin'izany fomba izany dia voatahiry ny fifanajana eo amin'ny samy olona sady tonga amin'ny kendrena ihany ny hafatra.
Fialamboly
[hanova | hanova ny fango]Mety ho loharanon-kafaliana sy fialamboly ihany koa ny sokela, indrindra rehefa ampiasaina amin'ny endrika vazivazy sy kilalaon-teny.
Fampitana fahendrena
[hanova | hanova ny fango]Tahaka ny ohabolana dia mitahiry traikefa sy fahendrena nangonin'ny taranaka maro ny sokela. Izany no mahatonga azy ho ampahany manan-danja amin'ny vakoka ara-tsaina malagasy.
Fifandraisany amin'ny literatiora am-bava
[hanova | hanova ny fango]Anisan'ny literatiora am-bava malagasy ny sokela ary mifandray akaiky amin'ireo karazana hafa toy ny:
- Ohabolana
- Ankamantatra
- Hainteny
- Kabary
- Angano
Samy manana ny mampiavaka azy ireo karazana ireo, saingy ny tanjony dia ny hitahiry sy hampita ny kolontsaina sy ny fahendrena malagasy.
Ny sokela amin'izao fotoana izao
[hanova | hanova ny fango]Na dia nihena aza ny fampiasana azy amin'ny fiainana andavanandro noho ny fivoaran'ny fomba fifandraisana maoderina, dia mbola hita ao anatin'ny kabary, ny haisoratra ary ny fifampiresahana amin'ny faritra maro eto Madagasikara ny sokela. Mbola ampiasaina ihany koa izy amin'ny fampianarana ny teny sy ny kolontsaina malagasy.
Noho ny lanjany ara-kolontsaina dia anisan'ireo vakoka am-bava tokony hotehirizina sy hampitaina amin'ny taranaka vaovao ny sokela.
Jereo koa
[hanova | hanova ny fango]Loharano
[hanova | hanova ny fango]- Rajaonarimanana, Narivelo. Ny Literatiora Am-bava Malagasy.
- Dahl, Otto Christian. Ny Kolontsaina sy ny Fomban-drazana Malagasy.
- Randriamamonjy, Frédéric. Haisoratra sy Kolontsaina Malagasy.
- Rakipahalalana momba ny Literatiora Malagasy.
- Tahirin-kevitra momba ny vakoka ara-kolontsaina malagasy.