Hankany amin'ny vontoatiny

Salix babylonica

Avy amin'i Wikipedia
Hazomalahelo (Salix babylonica)

Ny Salix babylonica dia karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana Salicaceae. Hazo izy io ary mitsotsorika mila hanakatra ny tany ny rantsany, ka mahatonga azy hatao haingon-tanàna, indrindra fa eny akaikin' ny rano. Ny rantsany lava toa vahy sy mikiraviravy no anton' ny iantsoana azy hoe "hazomalahelo". Teratany any amin' ny faritra maina any amin' ny tapany avaratr' i Sina, any Kôrea, any Môngôlia, any Japàna, ary any Siberia izy io saingy nambolena nandritra ny an' arivony taona tany an-toeran-kafa, indrindra any Azia, ary amidy amin' ny Lalan' ny Landy mankany Azia Atsimo-Andrefana sy any Eorôpa. Atao hoe hazomalahelo ny anarany amin' ny teny malagasy, indrindra ny Salix babylonica var. lavallei.

Famariparitana

[hanova | hanova ny fango]

Hazo antonontonony, mahatratra haavo 10 ka hatramin' ny 30 m ny Salix babylonica. Tena malefaka sy mikirozaroza ny sampany, ka indraindray dia mila hitehika ny tany ny tendron-drantsany. Mitombo haingana izy io saingy fohy ny androm-piainany, eo anelanelan' ny 40 sy 75 taona. Manana loko volontany mavo ny tsimoka. Mahalany rano 400 litatra isan' andro ilay hazo rehefa lehibe.

Taho sy ravin' ny Salix babylonica

Maro, mifandimby, maitso tanora, tsotra, toa lela lefona dia lava, tery ary misy nifinifiny madinika ny ravine' ny Salix babylonica. Atohin' ny tangozan-dravina fohy amin' ny rantsana misy azy irieo ravina ireo. Mirefy 4 hatramin' ny 16 sm ny halavany ary 0,5 hatramin' ny 2 sm ny sakany, misy tendrony lava. Mivadika mavo manopy volamena izy ireo rehefa amin' ny fararano.

Vondrombonin' ny Salix babylonica
Ravina sy vondrombony

Mivoaka amin' ny lohataona ny voniny izay milahatra ao amin' ny vondrombony malefaka sy mitarozaka ary manana halava 2 sm eo ho eo. Diôika ity zavamaniry ity: entin' ny fotony samy hafa ny vony lahy sy ny vony vavy ka mety manasarotra ny fitsaina izany.

Populus euphratica

Ny mpamaritra hoe "babylonica" ao amin' ny anarana siantifikan' io karazana io (Salix babylonica) dia avy amin' ny fahadisoan' i Carl von Linné izay nihevitra fa ity zavamaniry ity dia ilay hazo voalaza ao amin' ny Vulgata (Baiboly amin' ny teny latina) ao amin' ny fanombohan' ny Salamo faha-137 (and. 1-2). Hita ao amin' io boky io ny hoe "salicibus" izay endrika manolotra sy milaza maron' ny hoe "salix" izay nampiasain' i Liné ho anaran' ny vondron-karazana Salix.

Super flumina Babylonis illic sedimus et flevimus, cum recordaremur Sion In salicibus in medio ejus suspendimus organa nostra. (Vulgata, 1592)

Izao ny nandikana ireo andininy ireo ao amin' ny Baiboly amin' ny teny malagasy:

Teo amoron' ny onin' i Babylona no nipetrahanay, Sady nitomanianay, raha nahatsiaro an' i Ziona. Teo amin' ny hazomalahelo teo afovoan' i Babylona no nanantonanay ny lokanganay. (Ny Biboly)

Teo amoron' ny onin' i Babilona, dia nipetraka sy nitomany izahay, nahatsiaro an' i Siona. Teo amin' ny hazo malahelo eo an-dohasahany, no nahantonay ny harpanay. (Ny Biboly Masina)

Na dia eo aza ireo fanondroana ao amin' ny Baiboly ireo dia tsy avy any Babilôna ilay hazo atao eto hoe Salix babylonica fa avy any Sina ary ny teny nadika hoe "salicibus" ao amin' ny Vulgata dia ny teny hebreo hoe עֲרָבִים / ʿărābîm (anarana amin' ny endrika milaza maro avy amin' ny hoe עֲרָבִים /ʿărābāh) izay manondro ny Populus euphratica, izay hazo maniry any Babilôna manamorona ny ony Eofrata any Mesôpôtamia fahiny (Iràka ankehitriny). Samy ao amin' ny fianakavian-javamaniry Salicaceae anefa ny vondron-karazana Populus sy Salix. Diso izany ny nampiasana ny hoe "babylonica".

Faritra ahitana azy

[hanova | hanova ny fango]
Salix babylonica

Avy any Sina io karazan-kazo io. Naondrana any Eorôpa avy any Japàna izy io tamin' ny faran' ny taonjato faha-17. Atao amin' ny lalalan' ny fanaovana botira ny fampitomboana taranaka azy io. Hazo teratany any amin' ny faritra maina any avaratr' i Sina ny hazomalahelo, saingy nambolena nandritra ny an' arivony taona tany an-toeran-kafa tany Azia, ary navarotra tamin' ny Lalan' ny Landy mankany Azia Atsimo-Andrefana sy any Eorôpa. Malaza be izy io noho ny fambolena azy, ka mahatonga azy haniry tsara any amin' ny kôntinanta rehetra, indrindra any Eorôpa, any Amerika Avaratra, aty Afrika ary any Aostralia. Tahaka ny karazany hafa rehetra, dia maniry amin' ny tany mangatsiatsiaka sy mando ny Salix babylonica. Ampiasaina ho fanalefahana ny fanaintainana ny hodiny.

Fampiasaiana

[hanova | hanova ny fango]

Hazo fanao haingon-tanàna nalaza be tany Eorôpa nandritra ny vanim-potoana talohan' ny Vanim-potoana Rômantika (tapany faharoa tamin' ny taonjato faha-18) ny Salix babylonica.Hazo fanao haingon-tanàna be mpitia any Sina avaratra ny Salix babylonica, sady ambolena ihany koa ho famokarana hazo sy ho fiarovana amin' ny rivotra, izay zava-dehibe indrindra amin' ny faritra manodidina ny ôazisy ao amin' ny Taniefitr' i Gobi, mba hiarovana ny tany fambolena amin' ny rivotry ny taniefitra.

Ampiasaina mba hamokarana hôrmônina (asidra indôlebiotirika) ho fanaovana botira voajanahary ny hoditry ny Salix babylonica. Ny rano nadomana tanon' ny Salix babylonica dia voalaza fa ampiasaina amim-pahombiazana ho an' ny fampiorenam-paka zavamaniry isan-karazany, indrindra ny Lycium barbarum, ny Lycium chinense, ny Rubus ellipticus, ny Citrus × floridana, ny Lonicera caerulea, ny Aloysia citrodora.

Jereo koa

[hanova | hanova ny fango]