Phaseolus

Ny Phaseolus dia vondron-karazan-javamaniry mamony ao amin' ny fianakaviana Fabaceae, misy karazany manodidina ny 80 karazana. Zavamaniry isan-taona avy any Amerika Afovoany izy ireo (mifanohitra amin' ny vondron-karazana Vigna avy aty Afrika sy Azia), anisan' izany ny efatra izay tena mana-danja ara-toekarena sy ara-pambolena: ny Phaseolus acutifolius, ny Phaseolus coccineus, ny Phaseolus dumosus, ny Phaseolus lunatus, ary ny Phaseolus vulgaris. Ny tsaramaso (Phaseolus vulgaris) no tena fantatra, ambolena any amin' ny faritra manana toetany antonony sy mafana rehetra eran' izao tontolo izao hahazoana voamaina. Manana anjara toerana lehibe amin' ny sakafon' olombelona ny Phaseolus, izay be tavolo sy prôteinina, indrindra any amin' ny faritra mafana sasany aty Afrika sy any Amerika Latina.
Lisitry ny karazana
[hanova | hanova ny fango]Inty ny lisitry ny karazana ao amin' ny Phaseolus:
- Phaseolus acinaciformis Freytag & Debouck
- Phaseolus acutifolius A. Gray
- Phaseolus albescens McVaugh ex Ramirez-Delgadillo & A. Delgado
- Phaseolus albiflorus Freytag & Debouck
- Phaseolus albinervus Freytag & Debouck
- Phaseolus albiviolaceus Freytag & Debouck
- Phaseolus altimontanus Freytag & Debouck
- Phaseolus amabilis Standl.
- Phaseolus amblyosepalus (Piper) C. V. Morton
- Phaseolus angustissimus A. Gray
- Phaseolus anisophyllus (Piper) Freytag & Debouck
- Phaseolus augusti Harms
- Phaseolus campanulatus Freytag & Debouck
- Phaseolus carteri Freytag & Debouck
- Phaseolus chiapasanus Piper
- Phaseolus coccineus L.
- Phaseolus coccineus L.
- Phaseolus costaricensis Freytag & Debouck
- Phaseolus dasycarpus Freytag & Debouck
- Phaseolus diversifolius Pittier
- Phaseolus dumosus Macfad.
- Phaseolus esperanzae Seaton
- Phaseolus esquincensis Freytag
- Phaseolus filiformis Benth.
- Phaseolus glabellus Piper
- Phaseolus gladiolatus Freytag & Debouck
- Phaseolus grayanus Wooton & Standl.
- Phaseolus hintonii A. Delgado
- Phaseolus jaliscanus Piper
- Phaseolus juquilensis A. Delgado
- Phaseolus laxiflorus Piper
- Phaseolus leptophyllus G. Don
- Phaseolus leptostachyus Benth.
- Phaseolus lignosus Britton
- Phaseolus longiplacentifer Freytag
- Phaseolus lunatus L., le haricot de Lima
- Phaseolus macrolepis Piper
- Phaseolus maculatifolius Freytag & Debouck
- Phaseolus maculatus Scheele
- Phaseolus macvaughii A. Delgado
- Phaseolus magnilobatus Freytag & Debouck
- Phaseolus marechalii A. Delgado
- Phaseolus micranthus Hook. & Arn.
- Phaseolus microcarpus Mart.
- Phaseolus mollis Hook. f.
- Phaseolus neglectus F. J. Herm.
- Phaseolus nelsonii Maréchal et al.
- Phaseolus nodosus Freytag & Debouck
- Phaseolus oaxacanus Rose
- Phaseolus oligospermus Piper
- Phaseolus opacus Piper
- Phaseolus pachyrrhizoides Harms
- Phaseolus parvifolius Freytag.
- Phaseolus parvulus Greene
- Phaseolus pauciflorus Sessé & Moc. ex G. Don
- Phaseolus pedicellatus Benth.
- Phaseolus perplexus A. Delgado
- Phaseolus persistentus Freytag & Debouck
- Phaseolus persistentus Freytag & Debouck
- Phaseolus plagiocylix Harms
- Phaseolus pluriflorus Maréchal et al.
- Phaseolus polymorphus S. Watson
- Phaseolus polystachios (L.) Britton et al.
- Phaseolus purpusii Brandegee
- Phaseolus pyramidalis Freytag
- Phaseolus reticulatus Freytag & Debouck
- Phaseolus rotundatus Freytag & Debouck
- Phaseolus salicifolius Piper
- Phaseolus scabrellus Benth. ex S. Watson
- Phaseolus scrobiculatifolius Freytag
- Phaseolus sonorensis Standl.
- Phaseolus talamancensis Debouck & Torres González
- Phaseolus tenellus Piper
- Phaseolus teulensis Freytag
- Phaseolus trifidus Freytag
- Phaseolus tuerckheimii Donn. Sm.
- Phaseolus venosus Piper
- Phaseolus vulgaris L.
- Phaseolus xanthotrichus Piper
- Phaseolus xolocotzii A. Delgado
- Phaseolus zimapanensis A. Delgado
Karazana be mpamboly
[hanova | hanova ny fango]Indreto ny karazana Phaseolus be mpamboly indrindra:
- Phaseolus vulgaris
- Phaseolus lunatus
- Phaseolus coccineus
- Phaseolus acutifolius
- Phaseolus polyanthus
- Phaseolus dumosus
Karazana misy eto Madagasikara
[hanova | hanova ny fango]Indreto ny karazana maniry eto Madagasikara:
- Phaseolus acutifolius --
- Phaseolus coccineus -- vahitsaramaso
- Phaseolus dumosus --
- Phaseolus lunatus -- kabaro, kalamaka, kalamakabe
- Phaseolus vulgaris -- tsaramaso, kilojy, kimesamesa, voatelo, zarikao
Maniry eto Madagasikara koa ny Phaseolus aureus (amberiky, menaro) izay efa nafindra vondrona ao amin' ny Vigna ka lasa atao hoe Vigna radiata ankehitriny. Ny Phaseolus grandidieri Baill. (karabola) koa dia nafindra vondrona ka lasa Decorsea grandidieri.
Jereo koa
[hanova | hanova ny fango]- Cicer (Cicer arietinum)
- Cajanus (Cajanus cajan)
- Senna (Senna occidentalis na Cassia occidentalis teo aloha)
- Arachis (Arachis hypogaea)
- Vigna (Vigna subterranea,Vigna unguiculata, Vigna angivensis, Vigna vexillata)*
- Cassia
- Decorsea