Hankany amin'ny vontoatiny

Mony (aretina)

Avy amin'i Wikipedia
(tonga teto avy amin'ny Ny mony)
Mony
Photograph of an 18-year-old male with moderate severity acne vulgaris demonstrating classic features of whiteheads and oily skin distributed over the forehead
Ketrona mahazatra amin'ny lehilahy 18 taona mandritra'ny fialantsakana
Manam-pahaizana manokana momba nyFitsaboana ny hoditra
Soritr'aretinaTeboka mainty, teboka fotsy, ketrona madinikas, hoditra mitera-menaka, marika amin'ny hoditra[1][2]
Fanombohana mahazatraFialan-tsakana[3]
Antony mety hampidi-dozaFandovana ara-tsaina sy ara-batana[2]
Diagnostika samihafaFivontosana na fery eo amin'ny fototry ny volo, fahamenan'ny tarehy sy fivontosana, fivontosana sy fery eo ambanin'ny hoditra, ketrona noho ny hatsemboana[4]
FitsaboanaFiovana amin'ny fomba fiainana, fanafody, fitsaboana manaraka ny fenitra[5][6]
FanafodyAzelaic acid, benzoyl peroxide, salicylic acid, fanafody manohitra otrik'aretina, birth control pills, isotretinoin[6]
HatetikaOlona 633 tapitrisa voakasika (2015)[7]

Ny mony, izay fantatra amin' ny anarana hoe fantatra ihany koa amin' ny hoe Akne vulgaris, dia dia aretin-koditra maharitra miseho amin' ny alalan' ny fibontsimbontsinana kely miseho eny amin' ny tarehy, indrindra amin' ny tarehin' ny zatovo mitombo, izay vokatry ny tavo be loatra sy ny sela maty amin' ny hoditra izay tsy tafavoaka ao amin' ny mason-koditra fa manentsina azy. Menaka avoakan' ny fihary ao amin' ny hoditra ny tavo.

Ny endri-javatra mahazatra amin'ity aretina ity dia ahitana mony mainty na fotsy, mony, hoditra menaka, ary mety ho ratra.[1][2][8] Ny hoditra misy fihary menaka betsaka no tena voakasik'izany, anisan'izany ny tarehy, ny tapany ambony amin'ny tratra, ary ny lamosina. Ny fisehoana vokatr'izany dia mety hiteraka tebiteby, fihenan'ny fahatokisan-tena, ary, amin'ny tranga tafahoatra, fahaketrahana na eritreritra hamono tena.[9]

Ny fototarazo no antony voalohany mahatonga ny mony amin'ny 80%-n'ny tranga.[2] Tsy mazava ny anjara asan'ny sakafo sy ny fifohana sigara, ary toa tsy misy ifandraisany amin'izany na ny fahadiovana na ny fiposahan'ny masoandro.[2][10][11] Na lahy na vavy, toa anisan'ny antony fototra ny hormonina antsoina hoe androgens, amin'ny alàlan'ny fampitomboana ny famokarana sebum.[3] Antony iray mahazatra ihany koa ny fitomboan'ny bakteria Cutibacterium acnes be loatra, izay hita eo amin'ny hoditra.[12]

Mony

Misy fitsaboana ny mony, anisan'izany ny fanovana fomba fiaina, ny fanafody ary ny fomba fitsaboana. Mety hanampy ny fihinanana gliosida tsotra vitsy kokoa toy ny siramamy.[5] Matetika ampiasaina ny fitsaboana ampiharina mivantana amin'ny hoditra voakasika, toy ny asidra azelaika, benzoyl peroxide, ary asidra salisilika.[6] Misy antibiotika sy retinoida azo ampiasaina amin'ny hoditra ary raisina am-bava.[6] Mety hipoitra ny fanoherana ny antibiotika.[13] Misy karazana pilina fanabeazana aizana maromaro manampy amin'ny fanafoanana ny mony amin'ny vehivavy.[6] Ny pilina Isotretinoin dia mazàna natokana ho an'ny mony mafy, noho ny mety ho voka-dratsiny bebe kokoa.[14] Ny fitsaboana mialoha sy mahery vaika dia atolotry ny sasany ao amin'ny sehatry ny fitsaboana mba hampihenana ny fiantraikany maharitra amin'ny olona tsirairay.

Tamin'ny taona 2015, olona 633 eo ho eo no voan'ny mony olona an-tapitrisany maneran-tany, ka mahatonga azy io ho aretina fahavalo fahita indrindra maneran-tany.[7][15] Matetika ny mony dia miseho amin'ny fahatanorana ary tombanana ho 80–90% amin'ny zatovo any amin'ny tontolo tandrefana no voan'izany.[16][17][18] Misy vondrom-piarahamonina ambanivohitra sasany mitatitra fa ambany kokoa ny tahan'ny mony raha oharina amin'ireo vondrom-piarahamonina mandroso.[18][19] Mety ho voakasik'izany koa ny ankizy sy ny olon-dehibe alohan'ny sy aorian'ny fahamaotiana.[20] Na dia mihena aza ny fahazarana amin'ny mony rehefa lehibe, dia mbola mitohy amin'ny antsasaky ny olona voakasik'izany hatramin'ny roapolo sy telopolo taona, ary mbola misy vondrona kely kokoa miatrika olana amin'ny efapolo taona.[2]

Jereo koa

[hanova | hanova ny fango]

Loharano

[hanova | hanova ny fango]
  1. 1 2 "Selected Disorders of Skin Appendages--Acne, Alopecia, Hyperhidrosis". The Medical Clinics of North America 99 (6): 1195–211. November 2015. doi:10.1016/j.mcna.2015.07.003. PMID 26476248.
  2. 1 2 3 4 5 6 "Epidemiology of acne vulgaris". The British Journal of Dermatology 168 (3): 474–85. March 2013. doi:10.1111/bjd.12149. PMID 23210645.
  3. 1 2 "Clinical practice. Acne". The New England Journal of Medicine 352 (14): 1463–72. April 2005. doi:10.1056/NEJMcp033487. PMID 15814882.
  4. ↑ (2008) In a Page: Medicine (in en). Lippincott Williams & Wilkins.
  5. 1 2 "Diet and acne update: carbohydrates emerge as the main culprit". Journal of Drugs in Dermatology 13 (4): 428–35. April 2014. PMID 24719062.
  6. 1 2 3 4 5 "Diagnosis and treatment of acne". American Family Physician 86 (8): 734–40. October 2012. PMID 23062156. http://www.aafp.org/afp/2012/1015/p734.html. Endrika:Webarchive
  7. 1 2 GBD 2015 Disease Injury Incidence Prevalence Collaborators (October 2016). "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990-2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet 388 (10053): 1545–1602. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMC 5055577. PMID 27733282. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=5055577.
  8. ↑ "Acne vulgaris". Nature Reviews. Disease Primers 1: 15033. September 2015. doi:10.1038/nrdp.2015.33. PMID 27227877.
  9. ↑ "Quality of life measures for acne patients". Dermatologic Clinics 30 (2): 293–300, ix. April 2012. doi:10.1016/j.det.2011.11.001. PMID 22284143.
  10. ↑ "Acne vulgaris: pathogenesis, treatment, and needs assessment". Dermatologic Clinics 30 (1): 99–106, viii-ix. January 2012. doi:10.1016/j.det.2011.09.001. PMID 22117871.
  11. ↑ "Acne vulgaris in children and adolescents". Minerva Pediatrica 63 (4): 293–304. August 2011. PMID 21909065.
  12. ↑ "Acne Vulgaris". The New England Journal of Medicine 379 (14): 1343–1352. October 2018. doi:10.1056/NEJMcp1702493. PMID 30281982.
  13. ↑ "Propionibacterium acnes: an update on its role in the pathogenesis of acne". Journal of the European Academy of Dermatology and Venereology 28 (3): 271–8. March 2014. doi:10.1111/jdv.12224. PMID 23905540.
  14. ↑ "Efficacy and adverse events of oral isotretinoin for acne: a systematic review". The British Journal of Dermatology 178 (1): 76–85. January 2018. doi:10.1111/bjd.15668. PMID 28542914.
  15. ↑ "The global burden of skin disease in 2010: an analysis of the prevalence and impact of skin conditions". The Journal of Investigative Dermatology 134 (6): 1527–1534. June 2014. doi:10.1038/jid.2013.446. PMID 24166134.
  16. ↑ "Pathways to inflammation: acne pathophysiology". European Journal of Dermatology 21 (3): 323–33. May–June 2011. doi:10.1684/ejd.2011.1357. PMID 21609898.
  17. ↑ "Acne vulgaris". BMJ 346 (5): 30–33. May 2013. doi:10.1136/bmj.f2634. JSTOR 23494950. PMID 23657180.
  18. 1 2 (October 2011) Acne and Rosacea: Epidemiology, Diagnosis and Treatment. London: Manson Pub..
  19. ↑ "Diet and acne: a review of the evidence". International Journal of Dermatology 48 (4): 339–47. April 2009. doi:10.1111/j.1365-4632.2009.04002.x. PMID 19335417.
  20. ↑ "Evaluation and treatment of acne from infancy to preadolescence". Dermatologic Therapy 26 (6): 462–6. November 2013. doi:10.1111/dth.12108. PMID 24552409.
Hita tao amin'ny "https://mg.wikipedia.org/w/index.php?title=Mony_(aretina)&oldid=1137669"