Nosy Gilbert
01°29′N 173°02′E / 1.483°N 173.033°E
| Nosy Gilbert | ||
 | ||
| Velarantany | NC | |
| Haavo | ||
| Isan'ny mponina | 107,812 | |
| Ben'ny tanàna | ||
| Firenena | Kiribaty | |
| Fanjakana | ||
| Faritany | ||
| Faritra | ||
| Tanàna mifanolo-bodirindrina | Nosy Gilbert | |
I Nosy Gilbert dia rojo atoll 16 any amin'ny Oseana Pasifika an'ny firenena nosy Kiribaty.
Ny atoll be mponina sy manan-danja indrindra dia Tarawa, fonenan'ny renivohitr'i Kiribaty, Tarawa Atsimo, ary ny nosy Bairiki.
Ny isam-ponina dia 107.812 tamin'ny fanisam-bahoaka tamin'ny taona 2020.
Tantara
[hanova | hanova ny fango]Ny Nosy Gilbert dia nonenan'ny Mikrônezia nandritra ny taonjato maromaro talohan'ny nahitan'ny Eoropeana azy ireo voalohany.
Tamin'ny 1606, Pedro Fernández de Quirós dia nahita ny vondrona Makin/Butariri. Ilay anglisy anglisy John Byron dia nahita bebe kokoa ny Nosy Gilbert tamin'ny 1764 tamin'ny Dolphin nandritra ny fitetezana an'izao tontolo izao. Amin'ny ankapobeny dia heverina ho Kapiteny Thomas Gilbert ao amin'ny Charlotte sy John Marshall ao amin'ny Scarborough, izay nahita ny atolls ao Aranuka, Kuria, ary Abaiang tamin'ny 17 Jona 1788, ary Tarawa, fantatra amin'ny anarana hoe Kingsmill, tamin'ny 20 Jona 1788, saingy tsy nipetraka. Ny Nosy Gilbert dia nomena anarana ho fanomezam-boninahitra an'i Thomas Gilbert manodidina ny 1820 avy amin'ny Amiraly Adam Johann von Krusenstern. Ny Kapiteny Frantsay Louis Isidore Duperrey, izay nitety an'izao tontolo izao tamin'ny Astrolabe nanomboka tamin'ny 1822 ka hatramin'ny 1825, no voalohany nanao sarintany ny vondronosy.
Tamin'ny 1892, ireo nosy ireo dia lasa anisan'ny Fiarovana Britanika ao amin'ny Nosy Gilbert sy Ellice.
Nandritra ny Ady Lehibe II, dia nofehezin’i 
Japana ny Nosy Gilbert nanomboka tamin’ny 1941 ka hatramin’ny 1943. Nahazo ny fizakan-tena izy ireo tamin’ny 1971.
Tamin’ny 1978, dia lasa fanjakana nahaleo tena ireo Nosy Ellice teo aloha tamin’ny anarana vaovao hoe Tovalo. Nanaraka izany ny Nosy Gilbert, herintaona tatỳ aoriana, ary tamin’ny 1979, dia nitambatra tamin’ireo nosy hafa mba ho lasa fanjakana nosy mahaleo tena any Kiribaty.
Jereo koa
[hanova | hanova ny fango] |
I Wikimedia Commons dia manana aino aman-jery mikasika an'i : Nosy Gilbert |