Leucaena leucocephala
Ny Leucaena leucocephala dia karazan-javamaniry mamony roa ravin-tsimoka ao amin' ny fianakaviana Fabaceae, zana-pianakaviana Mimosoideae. Hazo teratany any Meksika (tapany atsimo) sy Amerika Afovoany (tapany avaratra: Belizy sy Goatemala) izy io. Nambolena ka lasa maniry hoazy any Azia sy amin' ny faritra hafa koa izy io. Atao hoe bonaramantsina izy io amin' ny teny malagasy.
Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany ny Leucaena leucocephala: atao fefy, ampahavokarana ny tany, atao kitay, akana tsiraka, ary atao vilona ho an' ny biby fiompy.
Anarany hafa
[hanova | hanova ny fango]Indreto ny anarana hafa ahafantarana ny Leucaena leucocephala araka ny Catalogue of Life (13 sepT 2016):
- Acacia frondosa Willd.
- Acacia leucocephala (Lamark) Link 1822
- Leucaena glabrata Rose 1897
- Leucaena glauca (L.) Benth. 1842
- Mimosa glauca sensu L.1763
- Mimosa leucocephala Lamark 1783
Famariparitana
[hanova | hanova ny fango]Habeny
[hanova | hanova ny fango]Hazo madinika trôpikaly maniry haingana ny Leucaena leucocephala. 10 m eo ho eo (7 ka hatramin' ny 18 m) ny haavony, volondavenona ary somary misy mivotrovotro na misy triatriatra ny hodiny. Tsy misy tsilo ny rantsany.
Ravina
[hanova | hanova ny fango]
Ny rantsana tsirairay amin' ny Leucaena leucocephala dia misy tangozan-dravina 6 hatramin' ny 8 tsiroaroa izay mitondra zanapelana 11-23 tsiroaroa, ny zanapelana tsirairay dia manana halava 8 hatramin' ny 17 mm sady manana lafiny ambony maitso mavana sy lafiny ambany manopy fotsy.
Voniny
[hanova | hanova ny fango]
Mamony amin' ny faran' ny lohataona ka hatramin' ny fararano (Jona ka hatramin' ny Septambra) ny Leucaena leucocephala ary mamokatra vondrombony boribory fotsy mavo na maitso tanora, mipoitra eo am-pototry ny tangozan-dravina, manana savaivo 2 ka hatramin' ny 3 sm, entin' ny tangozany manana halava 2 hatramin' ny 5 sm.
Voa
[hanova | hanova ny fango]
Pepa lava, fisaka, mikirazorazo, manana halava 8 hatramin' ny 20 sm sy sakany 2 sm ny voan' ny Leucaena leucocephala. Maitso mangarangarana izy ireo, izay lasa miova ho manja antitra rehefa masaka. Misy vihim-boa miloko volondavenona manja volomboasary miisa 8 ka hatramin' ny 18 miendrika salavalava ny pepa tsirairay, ary manana halava 8 mm sy sakany 4 mm ny vihim-boa tsirairay.
Fambolena
[hanova | hanova ny fango]Mahazaka ny karazan-tany rehetra ny Leucaena leucocephala, ary maniry amin' ny toerana mahazo masoandro feno, sady mety tsara amin' ny hain-tany. Zavamaniry trôpikaly sy sobtrôpikaly izy io. Anisan' ny lafy ratsin' ity karazana ity ny tsy fahazakany ny fiparitahan' ny bibikely eny aminy. Tamin' ny taompolo 1980 dia nisy fatiantoka be dia be tany Azia Atsimo-Atsinanana noho ny fanafihan' ny bibikely mpanimba ao amin' ny fianakaviana Psyllidae.
Fampiasana
[hanova | hanova ny fango]Fakàn' ny tantely maminy ny Leucaena leucocephala. Ampiasaina amin' ny tanjona isan-karazany koa izy: atao kitay na fefy, atao sakafo ho an' ny biby fiompy (tsy manapoizina ny mimôzinina ao aminy ho an' ny biby fiompy). Ampiasaina ho legioma (hanina tsy nahandroina na masaka) ny zanany tanora. Amokarana biômasy koa izy io noho ny raviny tena vokatra izay milanja 2 000 ka hatramin' ny 20 000 kg/ha/taona raha maina, ary ahazoana hazo 30 ka hatramin' ny 40 m³/taona eo any amin' ny faritra manana toetany tsara aminy.
Mahomby indrindra amin' ny famikirana ny azôta koa izy io: 500 kg/ha/taona. Noho izany dia ilaina izy io amin' ny fanaovana zezika maitso, sy ahazoana alokaloka ho an' ny fambolena sy iadiana amin' ny fikao-tany. Ampiasaina amin' ny fanaovana vakana any Antilia ny vihim-boany maina ary ampiasaina amin' ny fitsaboana any Amerika Latina ny faritra samihafa eny aminy.
Nandritra ny taompolo 1970 sy 1980 dia noheverina ho "hazo mahagaga" izy io noho ny fampiasana azy isan-karazany.
Zavamaniry manafika
[hanova | hanova ny fango]
Voatanisa ao anatin' ny lisitry karazana manafika sy ratsy indrindra eran-tany miisa 100 mahery ny Leucaena leucocephala izay lasa maniry hoazy any amin' ny faritra trôpikaly rehetra.
Tena mora miparitaka izy io araka izao: any amin' ny faritra sasany, dia afaka mamorona vondron-javamaniry tsy ahitana afa-tsy karazana tokana amin' ny velarana midadasika izy io. Nampidirina tany Nouvelle-Calédonie tamin' ny taonjato faha-19 izy io mba hatao voly fihinan' ny biby fiompy, nefa nandrahona ny fahaveloman' ny ala maina; miparitaka indrindra any amin' ny morontsiraka andrefana, any amin' ny kijana nilaozana ary amin' ny tehezan-tendrombohitra mideza.
Amin' ny zava-manahirana hafa aterany dia alelôpatika koa ity karazana ity, izany hoe mandefa akora simika biôlôjika izay misy fiantraikany amin' ny fitsimohana, ny fitomboana, ny fahavelomana ary ny fitomboan' ny zavamananaina hafa.