Hankany amin'ny vontoatiny

Kolitika misy fery

Avy amin'i Wikipedia
Ulcerative colitis
Endoscopic image of a colon affected by ulcerative colitis. The internal surface of the colon is blotchy and broken in places. Mild-moderate disease.
Manam-pahaizana manokana momba nyGastroenterology
Soritr'aretinaAbdominal pain, diarrhea mixed with blood, weight loss, fever, anemia[1]
Fanombohana mahazatra15–30 years or > 60 years[1]
FaharetanaLong term[1]
AntonyUnknown[1]
DiagnostikaColonoscopy with tissue biopsies[1]
Diagnostika samihafaDysentery, Crohn's disease, ischemic colitis[2]
FitsaboanaDietary changes, medication, surgery[1]
FanafodySulfasalazine, mesalazine, steroids, immunosuppressants such as azathioprine, biological therapy[1]
HatetikaUp to 5 per 1000 people[3]
Fahafatesana47,400 together with Crohn's (2015)[4]

Ny kolitika mampivalana ( UC ) dia aretina maharitra izay miteraka fivontosana sy fery amin'ny tsinaibe sy ny lava-pitombenana.[1][5] Ny soritr'aretina voalohany amin'ny aretina dia ny fanaintainan'ny kibo sy ny aretim-pivalanana mifangaro amin'ny ra.[1] Mety hitranga ihany koa ny fihenan-danja, ny tazo ary ny tsy fahampian-dra.[1] Matetika, miadana ny fisehoan'ny soritr'aretina ary mety miovaova arakaraka ny anton'ny aretina, manomboka amin'ny malemy ka hatramin'ny mafy.[1] Matetika mitranga tsy tapaka ireo soritr'aretina miaraka amin'ny fotoana tsy misy soritr'aretina eo anelanelan'ny fipoahan'ny aretina.[1] Mety ho anisan'ny fahasarotana ny megacolon, ny fivontosan'ny maso, ny tonon-taolana, na ny aty, ary ny homamiadan'ny tsinaibe.[1][6]

Tsy fantatra ny antony.[1] Ny teoria dia mahakasika ny tsy fahatomombanan'ny hery fiarovana, ny fototarazo, ny fiovan'ny bakteria ara-dalàna ao amin'ny tsinay, ary ny anton-javatra ara-tontolo iainana.[1][7] Avo kokoa ny tahan'ny aretina any amin'ny firenena mandroso, ary misy milaza fa vokatry ny tsy fahampian'ny fihanaky ny aretina amin'ny tsinay izany, na ny sakafo sy ny fomba fiaina tandrefana.[5][8] Mety ho fiarovana ny fanesorana ny appendice amin'ny fahazazana.[8] Matetika ny diagnostika dia amin'ny alalan'ny colonoscopy miaraka amin'ny biopsie amin'ny sela.[1] Karazana aretin'ny tsinay mamaivay (IBD) miaraka amin'ny aretin'i Crohn sy ny kolitika mikroskopika izy io.[1]

Mety hanatsara ny soritr'aretina ny fanovana ny sakafo, toy ny fihinanana sakafo be kaloria na sakafo tsy misy laktose.[1] Fanafody maromaro no ampiasaina hitsaboana ireo soritr'aretina sy hitondrana ary hihazonana ny fahasitranana, anisan'izany ny aminosalicylates toy ny mesalazine na sulfasalazine, steroïde, immunosuppressants toy ny azathioprine, ary fitsaboana biolojika.[1] Mety ilaina ny fanesorana ny tsinaibe amin'ny alalan'ny fandidiana raha toa ka mafy ny aretina, tsy mahomby amin'ny fitsaboana, na raha misy fahasarotana toy ny homamiadan'ny tsinaibe.[1] Ny fanesorana ny tsinaibe sy ny lava-pitombenana amin'ny ankapobeny dia manasitrana ny aretina.[1][8]

Miaraka amin'ny aretin'i Crohn, olona 11.2 tapitrisa eo ho eo no voakasik'izany as of 2015 [9] Isan-taona dia mitranga eo amin'ny 1 ka hatramin'ny 20 isaky ny olona 100.000 izany, ary 5 ka hatramin'ny 500 isaky ny olona 100.000 no voakasik'izany.[5][8] Fahita kokoa any Amerika Avaratra sy Eoropa ity aretina ity raha oharina amin'ny faritra hafa.[8] Matetika izy io dia manomboka amin'ny olona 15 ka hatramin'ny 30 taona, na eo amin'ireo mihoatra ny 60 taona [1] Toa mitovy ny tahan'ny fiantraikan'izany eo amin'ny lahy sy ny vavy.[5] Niha-mahazatra kokoa ihany koa izany nanomboka tamin'ny taona 1950.[5][8] Miaraka, ny colitis ulcerative sy ny aretin'i Crohn dia misy fiantraikany amin'ny olona iray tapitrisa eo ho eo any Etazonia.[10] Raha voatsabo tsara dia mitovy amin'ny an'ny mponina amin'ny ankapobeny ny mety hisian'ny fahafatesana.[6] Ny famaritana voalohany ny kolitika mampivaivay dia nitranga tamin'ny taona 1850 teo ho eo.[8]

References

[hanova | hanova ny fango]
  1. 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 "Ulcerative Colitis". NIDDK. Septambra 2014. Archived from the original on 28 Jolay 2016. Retrieved 3 Aogositra 2016.
  2. ↑ (2008) Netter's Internal Medicine E-Book (in en). Elsevier Health Sciences.
  3. ↑ "Increasing incidence and prevalence of the inflammatory bowel diseases with time, based on systematic review". Gastroenterology 142 (1): 46–54.e42; quiz e30. January 2012. doi:10.1053/j.gastro.2011.10.001. PMID 22001864.
  4. ↑ "Global, regional, and national life expectancy, all-cause mortality, and cause-specific mortality for 249 causes of death, 1980–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet 388 (10053): 1459–1544. October 2016. doi:10.1016/s0140-6736(16)31012-1. PMC 5388903. PMID 27733281. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=5388903.
  5. 1 2 3 4 5 "Ulcerative colitis". BMJ 346: f432. February 2013. doi:10.1136/bmj.f432. PMID 23386404.
  6. 1 2 "Predictive factors for a severe clinical course in ulcerative colitis: Results from population-based studies". World Journal of Gastrointestinal Pharmacology and Therapeutics 7 (2): 235–41. May 2016. doi:10.4292/wjgpt.v7.i2.235. PMC 4848246. PMID 27158539. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=4848246.
  7. ↑ "Promising biological therapies for ulcerative colitis: A review of the literature". World Journal of Gastrointestinal Pathophysiology 6 (4): 219–27. November 2015. doi:10.4291/wjgp.v6.i4.219. PMC 4644886. PMID 26600980. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=4644886.
  8. 1 2 3 4 5 6 7 "Ulcerative colitis". The New England Journal of Medicine 365 (18): 1713–25. November 2011. doi:10.1056/NEJMra1102942. PMID 22047562. https://archive.org/details/sim_new-england-journal-of-medicine_2011-11-03_365_18/page/1713.
  9. ↑ "Global, regional, and national incidence, prevalence, and years lived with disability for 310 diseases and injuries, 1990–2015: a systematic analysis for the Global Burden of Disease Study 2015". Lancet 388 (10053): 1545–1602. October 2016. doi:10.1016/S0140-6736(16)31678-6. PMC 5055577. PMID 27733282. http://www.pubmedcentral.nih.gov/articlerender.fcgi?tool=pmcentrez&artid=5055577.
  10. ↑ Adams, James G. (2012). Emergency Medicine E-Book: Clinical Essentials (Expert Consult – Online) (in en). Elsevier Health Sciences.
Hita tao amin'ny "https://mg.wikipedia.org/w/index.php?title=Kolitika_misy_fery&oldid=1151119"