Kabary am-panambadiana

Ny kabary am-panambadiana dia lahateny voarindra sy kanto, mampiasa ohabolana sy oha-pitenenanana ary teny ankolakaizay, izay singa fototra sy atao manetriketrika amin' ny fanambadiana araka ny fomba nentim-paharazana eto Madagasikara. Hita taratra amin' izany ny haren' ny kabary malagasy sy ny soatoavina ara-kolontsaina, ary ny maha zava-dehibe ny fianakaviana eo amin' ny fiarahamonina.

Fizotran' ny kabary am-panambadiana

Inty misy ohatra amin' ny fizotran' ny kabary am-panambadiana.

Ala saron-teny

Tompokolahy sy tompokovavy. Ny andro iray izay hihaonana hono toy andro zato, izay iray donak' afo iray dinidinika. Na inona anefa fahamaizana na inona fahamaikana, ny ravintoto hono tsy mba fitetika.

Izany akory, tompoko, tsy midika fa ny ntaolo maranitra amin’ ny teny aho izay miatrika etoana !

Tsy ny olona ela tompon' ny kabary, fa ilay zandry zanaka nahadidy.

Tsy ny zokiny tompon-draharaha e ! fa ilay molotra malefadefaka. Tsy dia hoe: zatovon' Ambohitradala, ka miera dia hitotorebika, na hanao toy ny, zatovon' Ambohimiangitra, ka sanatriavina ny hamingavinga ray aman-dreny!

Fa izao kosa e! zatovon' Ambohimilamina ny aty, ka miondrika vao mandroso. Koa raha mijoro eto ny tena! tsy hoe mandeha tsy voizina toy ny lakan-jejo akory.

Ka dia notendren’ ny fianakaviana ny tena hitondra izany fitenenana izany, voninahitra omena ny tena izany, ka ampanetren-tena lehibe tokoa no andraisako izany, ary tsy hatontako ivato, tsy havalako irano, adidy natolotra ahy, ka hotanako hatramin' ny farany. Misaotra tompokolahy sy tompokovavy.

Ala tsiny

Raha te ho tsara famindra, savaina ny lalan-kaleha; ary raha tiana hirindra ny resaka, ny tsiny tsy maintsy akaretraka. Koa ndeha hialana ny tsiny, fa ireo Razantsika hendry fahizay.

Ny tsiny dia tsy mivongovongo tahaka ny rahona, tsy mitomandavana tahaka ny vodivona, tsy mipetraka atao mbay lalana, tsy mitsidika atao mandrosoa, fa avy misoko toa ranom-panala, ka an-koditra vao mahangoly, ary tahaka ny rivotra an-kadilanana, tsinjovin-tsy hita fa mipoaka vao mahataitra.

Ka raha izany, ahoana no ialana amin' ity tsiny ity? Ahona no atao mba tsy hananan-tsiny?

Eny tompoko. Fa hisy mpatsaka natao tsy ho lena akory, tsy hisy mpanefy natao tsy ho may, tsy hisy hazo natao tsy hivoana, ary tsy hisy olombelona natao tsy ho diso; fa izay mikiribiby amin' ny hevi-disony, ireny no manan-tsiny!

Fangatahana

Izany no ela, tompokolahy sy tompoko vavy! Ambohimanambola, hono, no voka-tsaramaso, ka Ambohimanarina no mizihi-kibo! Vakinakaratra no mpamokatra ovy, zanak' Iarivo no bolangilangina; ary izy roa ireto no ndeha hanambady, isika mirahalahy mitsanga-mitoetra kanefa! tsy mampaninona akory izany satria isika no efa voatso-drano hitondra ny tenin' izy ireo.

Ka ny amin' izany fanontaniana mifono fahendrena napetrakareo izany, tompoko! toa gaga sy talanjona ihany izahay satria tovolahy hangata-bady ve no anontaniana tokim-pitiavana? Izany ve tompoko! tsy ohatra ny hoe manontany ny misy mpaka afo, manontany sora amin' Alasora, manontany voay amin’ i Marovoay, manontany vilany amin' Ambohitrandriana?

Kanefa vazivazy izany: fa hoy izahay manao hoe: ny fitiavan' ny zanakay ny zanakareo dia mba misomitika ivelany tahaka ny menaka, fa ho latsaka anaty tahaka ny tsoka tsy mba tsikoko ivelan' ny hoditra, ary ataony toy ilay mpiandry omby tsara sarotro raha tsy sarotro no rovitra tsy lena ny lamba; fitia latsaka anaty, tompoko! ka raha tsy ny aina no tapitra, tsy ho foana ny fitiavana. Koa ny amin' izany indrindra tompoko! no mbola hamerenanay indray ny fangatahana ny zanakareo ho vadin' ny zanakay:

Radram-pito mahazaka iray: vodiondry: solon' ala volo fotsy solon' ny maka kitay solon-tsaka rano, hasim-boasarin-jaza niara-nihira, ny zaram-pangadin' anadahy:

Kely dia kely tokoa izy io tompoko ! kanefa rehefa nalainay ambany nalainay ambony, dia tapaka tany an-tanana, fa ireo no zaka dia natolotra anareo: "tsintsina mitondra vonin-tenona, ka izay zakan' ny vava no nentina", "mason-tsokina, ka izay an' ny tena no ahiratra", "valala tsy an-tanana tsy atolo-jaza", ary "ny rano fotsy tsy azo ho vary", "tantely tapa-bata, ka ny vava no mameno". Ary tsy ny atolotra no hoe ahoana, fa ny fo manome. Koa dia sahazanay manome io tompoko, fa tsy sahaza anareo tolorana. Mananjary samy olona izahay raha tonga teto aminareo, fa ny haja sy ny voninahitra natolotrareo anay, eo ihany koa: ny zanaka nomenareo anay tomban-dahiny fotsiny.

Ary hamaranana azy. Raha midona ny oran' Ankaratra, vaky tsipelina ny eny Anjafy. Fa raha midona kosa ny oram-pitiavana, mitsanga-mitoetra ny manin-kavana. Fa maniry ny hiaraka hitosy sola-bato, ka tian-janak' osy. Koa ny anay eto fitia bakobako, ny anareo kosa any fitia belabelaka. I Andry eto te hively lamako i Soa any te hitokelaka. Ka aza avela hitokelaka irery, fa antsoy hiaraha-mijery.

Hafatra farany

Aza manao toy fanambadim-boalavo, ka samy manao izay rembiny: fa manaova toy ny tsipoy mifamelona: sendra rony miara-misotro, tojo ventiny miara-mitsako. Fa satria mpivady natao hifampitsimbina sy hifamelona, aza dia mitsipa-doha laka nitana koa mba tsiditsidiho ireo nahitana masoandro sy ireo havana. Fa raha ny vary no tian-ko masaka, ny kitay no atao tsara sorona hiredahan’ ny afo hiketrehany.

Koa raha rano tsy hanala hetaheta hono, aleo ho ritra am-pitoerana: raha tantely tsy hanala ngidim-bava: ario any fa zava-doza. Ary raha ny fanambadiana no tsy andraisana adidy: foano tsotra fa tsy fomban-tany. Ary ampahafantarina anareo dieny izao fa tahaka ny kotrok' orana ny fanambadiana, ka ny voalohany ihany mazàna no mahamanina, fa ny sisa: varatra sy tselatra be ihany; tahaka ny tahom-boahirana anaty rano, mahitsy teo am-pakana, fa nony tonga any an-trano melomeloka, ary tahaka ny lamba jiafotsy: vao tsy ialana kasokasoka, tonta tsy ialan-dromborombo. Koa sao tonga ny kasokasoka, tonga ny romborombo, tonga ny tsy fifanarahana, dia tandremo ny may hisaraka.

Fa tadidio sy ataovy ao an-tsaina, fa ny vady ialam-botsiny, ny randram-bao mahataitra, ny mitafy soa, mahajamba, ny maso mahita ny vao tsy manaja, ary ny zanak' olon-tsy vadina toa hendry. Ka sao matoky ka tsy mivimbina manan-kitapo, matoky lamba vinidy, ka hivarotra lamba natao, sao taitran' ny soa maharavo, ka hanary ny masaka ifotony. Mahita ny akanga tsana soratra ka hanary ny akoho mavon-drazana.

Ny teny, hono mantsy, toy ny kitoza, ka izay tsara fitsako no mahatelina ny tsirony. Ary vavan-kisoa misy sira io ka tokinareo hihinana.

Jereo koa

• Kabary
• Kabary famangiana amin' ny fahoriana
• Kabary famangiana tera-bao